О́ndiristik jaraqat alý azaıdy

2018 jyldyń jumysyn qory­ty­ndylaǵan jıyn elordada Tatý­lasý ortalyǵynyń ashylýymen bas­taldy. Tatýlasý ortalyǵy – eń­bek jáne basqa da daýlardy sot júıe­sine jetkizbeı, tatýlasý jo­lymen sheshýdi kózdeıtin alań. «2018 jylǵy 19 naýryzda áleý­met­tik turaqtylyqty nyǵaıtý jáne qo­ǵamdaǵy shıelenisýshilikti azaıtý maqsatynda Kásipodaqtar federa­sııasy men Joǵarǵy sot arasyn­da yntymaqtastyq memoran­dýmy jasaldy. Soǵan saı 17 aý­maqtyq kásipodaqtar birlestigi me­dıasııa jolymen eńbek, áleý­mettik daýlardy sheshý úshin ob­lys­tyq jáne qalalyq sottarmen yntymaqtastyq týraly memo­ran­dýmdarǵa qol qoıyp, barlyǵynda Tatýlasý ortalyǵyn qurǵan bolatyn. Sóıtip ótken jyly respýblıka boıynsha 2140 medıasııalyq rásim ótkizildi. 980 eńbek daýynyń 872-si me­dıa­sııalyq jolmen, al 108-i ke­lisim arqyly sheshildi», dedi Oqý ortalyǵynyń dırektory Ja­nar Úsipbekova. Medıatordyń aı­týynsha, memorandým sheńberinde sot korpýsy men kásipodaqtardyń bir­lesken jumysy áli de jal­ǵasyn tabýda. Sýdıalar eńbek, áleý­met­tik, otbasylyq daýlardy she­shý úshin azamattardy Tatýlasý orta­lyqtaryna jiberýde.

Alqaly jıynda federa­sııa­nyń bastamasymen jaryq kór­gen «Kásip­odaqtar: teorııa jáne praktıka» at­ty ǵylymı mono­gra­fııanyń tusaý­keser rásimi de ótti. Avtor­lar bul eńbektiń elimizdegi kásip­odaq­tardyń qyzmeti men mártebesine monografııalyq zert­teý júrgizip, el­degi jáne álem­degi kásipodaq qozǵa­ly­synyń qu­qyq­tyq negizi men jaǵ­daıyna taldaý jasaǵan tuńǵysh kitap ekenin atap ótti. 

Federasııanyń bas keńesiniń oty­rysynda Baqytjan Ábdiraıym eńbek ujymdaryndaǵy bastaýysh kásipodaq uıymdarynyń rólin arttyryp, eńbek zańdylyǵyn saq­­taýǵa baılanysty qoǵamdyq baqy­­laýdy kúsheıtýdiń, sondaı-aq áleý­mettik-eńbek qarym-qatynas­­taryn retteýdiń mańyzdy­lyǵyna toqtaldy. «Qazir kásip­odaq mú­sheleriniń qatary 2 mıl­lıonǵa jetip, elimizdegi eń iri qo­ǵamdyq uıymǵa aınaldy. 22 sala­lyq kásip­odaq, 16 aýmaqtyq  kásip­odaqtar birlestigi, 18 myńnan astam bastaýysh uıym bar. О́tken  jyl­dyń ózinde 470 bastaýysh ká­sip­­odaq uıymy qurylyp, 35 myń­nan astam adam kásipodaq qatar­yna qosyldy», dedi federasııa tóraǵasy.

B.Ábdiraıym eńbek qaýip­siz­digin qamtamasyz etý maqsatynda áleý­mettik áriptestermen birge Qazaq­stannyń barlyq óńirinde «Qaýip­siz eńbek» baǵdarlamasy jú­zege asyp, «Eńbekti qorǵaý sala­synda pro­fılaktıka máde­­nıetin birge kóte­remiz!» res­pýb­lıkalyq aksııasy jáne «Kásip­odaqtar federa­sııa­syndaǵy eń­bek­ti qorǵaý jónindegi úzdik tehnıkalyq ınspektor» konkýrsy ótkenin jetkizdi. Onyń aıtýyn­sha, áleýmettik árip­tes­termen birlese júrgizgen jumys­tyń ná­tıjesinde 2017 jylmen salys­­tyrǵanda byltyr óndiristik ja­raqat 1678-den 1568-ge (6,6 paıyz­ǵa), jumys jaǵdaıynda qaıtys bol­­ǵandar 244-ten 216-ǵa (11,5 paıyzǵa) azaıǵan.

Basqosýda elimizdegi iri jáne orta kásiporyndarda óndiristik keńesterdi arttyrý qajettigi de aıtyldy. «Jumysshylardyń eń­bek quqyn tıimdi qorǵaý úshin jasalatyn ujymdyq keli­simshart  2018 jyly 2017 jylmen salystyrǵanda 77 750-den  92 645-ge (16,1 paıyzǵa) artty. De­genmen shaǵyn bıznes salasynda ujymdyq kelisimshartpen qamtý áli de tómen. Byltyr 1 naýryzda bastalǵan «Eńbek shartyn jasa!» respýblıkalyq aksııa­sy aıasynda elimiz boıynsha 10 myńnan astam jumys berýshi 37 myń jumysshymen eńbek shartyn jasasty. Federasııa tabysy tómen jumysshylardyń eńbekaqysyn kóterý jóninde monıtorıng júr­gizetin respýblıkalyq jáne aýmaq­tyq shtabtardyń jumysyna belsene qatysady. Qazirgi ýa­qyt­ta ujym­dyq kelisimshartta qarastyrylǵan razrıadaralyq koeffısıentter men tarıftik mólsherlemege ózge­rister engizý jóninde jumys júr­gizilip jatyr. Eńbek jáne halyq­ty áleýmettik qorǵaý mınıstr­liginiń  aldyna tómengi eńbek­aqy mólsherine baılanysty krıte­rıılerdi aıqyndaý qajettigi týraly másele qoıyldy. Aýyr, zııandy jáne qaýipti eńbekpen aınalysatyn jumysshylardyń eńbekaqysyna baılanysty biryńǵaı júıe qaras­tyrý týraly da másele kóterildi. Úkimetke óndiriste zardap shekkenderge ótemaqy tóleý máselesi jóninde usynys jasaldy. Bıyl Jastar jylynyń jarııalanýyna oraı Kásipodaqtar federasııasy eńbek jastarynyń áleýmettik jáne basqa da kókeıkesti máse­le­lerin sheshýge baǵyttalǵan  bir­ne­she respýblıkalyq is-shara ót­ki­zýdi josparlap otyr», dedi B.Áb­diraıym.

Sondaı-aq jıynda áleýmettik áriptestik jónindegi úshjaqty komıs­sııanyń jumys sapasy men deńgeıin kóterý, óńirlik  kelisim­derdi tabysty júzege asyrý, bas­taýysh kásipodaq uıymdarynyń ále­ýetin arttyryp, laıyqty eń­bek jaǵdaılaryn jasaý úshin bıyl­ǵy jyldy aımaqtar jyly dep jarııalaýǵa usynys aıtyldy.

Maıgúl SULTAN,

«Egemen Qazaqstan»