Aralar matematıkalyq tapsyrmalardy sheshe alady

Zertteý nátıjesi «Science Advances» ǵylymı jýrnalynda jarııalanǵan. Aranyń mıynda bolatyn mıllıonǵa jýyq neıron matematıkalyq tapsyrmalardy sheship, ony túsinýge múmkindik beredi eken. Al adamnyń mıynda 90-95 mıllıard neıron bar ekenin aıta keteıik.

Kez kelgen máseleniń sheshimin tabýda adam qysqa merzimdi jad pen uzaq merzimdi jadty qatar qoldana alady. Túıindi sheshý joly uzaq merzimdi jadta saqtalady. Al qysqa merzimdi jad úlgi qajet etpeıtin nárselerge jaýap beredi. Buǵan deıin mundaı sheshimdi tek adam men joǵary deńgeıli prımattar ǵana sheshe alady dep keldik. Alaıda, aralar da oqıǵany túısinip, sheshim qabyldaýǵa qabiletti bolyp shyqty.

Melbýrn Koroldik tehnologııalyq ýnıversıtetiniń ǵalymdary bir kirý jáne eki shyǵý esigi bar Y tárizdi labırıntke 14 ara salyp, eksperıment jasaıdy. Kire beriste kógildir jáne sary tústi geometrııalyq fıgýralar: kvadrat, romb, sheńber jáne úshburysh beınelengen sýretter kórsetiledi. Kók tús – qosý, al sary tús – azaıtý degendi bildiredi. Labırınttiń ishinde aralarǵa ońǵa nemese solǵa jol ashatyn eki sýretten durys jaýapty tańdaý usynylady. Labırınttiń sheshimin tabýǵa talpynǵan 100 áreketten keıin aralar kók +1, al sary -1 degendi bildiretinin túsingen.

«Eksperıment barysynda aralar aqparatty óńdeý boıynsha mindetterdi oryndap qana qoımaı, arıfmetıkalyq amaldardy da oryndady»,  delingen doktor Skarlett Hovardtyń basshylyǵymen ótkizilgen zertteýde.

Ol ótken jyly aralar nóldiń matematıkalyq maǵynasyn túsinetinin dáleldedi. Zertteýde jándikterge ár túrli san beınelengen eki kartochka kórsetiledi. Eger aralar sany az kartaǵa ushsa, onda «syıǵa» tátti sý alǵan. Al sany kóp kartaǵa ushsa hının qosylǵan sý bergen. Jándikterdiń 80%-y birinshi kartochkany tańdaǵan.

Ǵalymdar alynǵan málimetter jasandy ıntellektiń damýyna yqpal etetinin, sonymen qatar adamzattan ózge tirshilik ıeleriniń esep pen basqa da arıfmetıkalyq amaldardy qalaı meńgergenin túsindirýge kómektesetinin atap ótti.

Saltanat ShYNÁDIL