Osydan 30 jyl buryn 1989 jylǵy 28 aqpanda Almatydaǵy Jazýshylar odaǵy ǵımaratynyń aldynda ótken mıtıngte «Nevada-Semeı» antııadrolyq qozǵalysyn qurý týraly sheshim qabyldandy.
Alǵashqy qazaqstandyq úkimettik emes uıymnyń ıdeıalyq shabyttanýshysy tanymal jazýshy, aqyn jáne dıplomat Oljas Súleımenov boldy. Ol 1989 jylǵy maýsymda SSSR depýtattarynyń 1-sezinde uıymnyń maqsattary, mindetteri men talaptaryn baıandady.
1991 jylǵy 29 tamyzda Semeı synaq polıgonynda ıadrolyq synaqtardy toqtatý úshin kúrdeli kúres tabyspen aıaqtaldy. Odaqtyq ortalyqtyń kelisýin kútpeı, Qazaq KSR-nyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev «Semeı ıadrolyq polıgonyn jabý týraly» Jarlyqqa qol qoıdy. Qazaqstan jappaı ıadrolyq qarýsyzdanýǵa naqty qadam jasady: Semeı ıadrolyq synaq polıgony jabyldy - joıǵysh kúshi jáne qıratý ıadrolyq áleýeti boıynsha álemde 4-shi orynda bolǵan bolatyn.
«Nevada-Semeı» qozǵalysy álemdik deńgeıde Qazaqstannyń tabysty antııadrolyq saıasatynyń irgetasyn qalady. Táýelsizdik alǵannan beri bizdiń memleketimiz ıadrolyq qarýdy taratpaý, qarýsyzdaný jáne qarý-jaraqty baqylaýdyń ǵalamdyq prosesine belsendi túrde qatysyp, tıisti halyqaralyq ınstıtýttar men mehanızmderdi nyǵaıtýǵa berik umtylys tanytty. Qazaqstannyń osy saladaǵy jaýapty saıasaty álemdik qoǵamdastyqta elimizdiń oń ımıdjin qalyptastyrýǵa ǵana emes, sonymen birge jahandyq qaýipsizdikti nyǵaıtýǵa aıtarlyqtaı úles qosady. Álemdegi qarýsyzdaný úderisindegi aǵymdaǵy toqyraýdy jeńý úshin Qazaqstan ıadrolyq qaýipti azaıtýǵa jáne ıadrolyq qarýdan azat álemge kóshýge baǵyttalǵan jańa bastamalarmen únemi aınalysady.
2015 jyly BUU Bas Assambleıasynyń 70-sessııasynda Elbasy Nursultan Nazarbaev BUU-nyń 100-jyldyǵyna ıadrolyq qarýsyz álemge qol jetkizý jónindegi bastamany usyndy. Iаdrolyq otyn sıklyna kóp jaqty kózqarastardy júzege asyrý úshin Qazaqstan óz aýmaǵyna MAGATE-niń baqylaýymen Tómen baıytylǵan ýran bankin ornalastyrdy.
Budan basqa, Iаdrolyq synaqtarǵa jappaı tyıym salý týraly shartqa kúshine enýine járdemdesý maqsatynda Qazaqstannyń kóshbasshysy ATOM halyqaralyq jobasyna (Abolish Testing – Our Mission) bastamashylyq jasady. Osy ınnovasııalyq jobanyń aıasynda álemniń kez-kelgen turǵyny álem úkimetterine ıadrolyq synaqtardan bas tartýǵa jáne kelisimniń kúshine enýine qol jetkizýge shaqyratyn onlaın-petısııaǵa qol qoıa alady.
Bizdiń elimizdiń osy saladaǵy aıtarlyqtaı jetistigi BUU-nyń Semeı polıgonyn jabýly kúni 29 tamyzdy Halyqaralyq ıadrolyq synaqtarǵa qarsy is-qımyl kúni retinde jarııalaýy dep aıtýǵa bolady.
Budan basqa, taratpaý jáne ıadrolyq qarýsyzdaný salasynda Qazaqstannyń kórshiles eldermen birlese, álemde besinshi bolyp qurylǵan Ortalyq Azııadaǵy ıadrolyq qarýdan azat aımaq qurý, sondaı-aq BUU-nyń ıadrolyq qarýsyz álemniń jalpy deklarasııasyn qabyldaý týraly usynystar jáne Taıaý Shyǵysta ıadrolyq qarýdan azat aımaq qurýdy qoldaý sııaqty bastamalary zor mańyzǵa ıe.