OSK Prezıdent saılaýyna qatysty is-sharalardyń kúntizbelik josparyn jarııalady

2019 jylǵy 10 sáýirde Qazaqstan Respýblıkasy Ortalyq saılaý komıs­sııa­synyń otyrysy ótti, oǵan saıası partııalardyń ókilderi, sondaı-aq oblystardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń jáne respýblıka asta­nasynyń aýmaqtyq saılaý komıs­sııa­lary­nyń músheleri beınekonferensııalyq baılanys túrinde qatysty. Otyrysta eki másele qaraldy:

1. 2019 jylǵy 9 maýsymǵa taǵaıyn­dalǵan Qazaqstan Respýb­lıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýyn ázirleý men ótkizý jónindegi negizgi is-sharalardyń josparyn bekitý týraly;

2. 2019 jylǵy 9 maýsymǵa taǵaıyn­dalǵan Qazaqstan Respýb­lıkasy Prezı­dentiniń kezekten tys saılaýy jónindegi saılaý qujattarynyń nysandaryn belgileý týraly.

Kúntizbelik jospar týraly baıan­dama­men QR OSK tóraǵa­synyń oryn­basary Konstantın Vıktorovıch Petrov sóz sóıle­di. Saılaý qujat­tary­nyń nysan­­daryn belgileý máselesi boıynsha Ort­saı­laýkomnyń saılaý prose­sin uıym­das­tyrý bóliminiń meń­gerýshisi Dáýren Tileýkenuly Ys­qaqov baıandama jasady.

1. 2019 jylǵy 9 maýsymǵa taǵaıyn­dalǵan Qazaqstan Respýblıkasy Pre­zı­dentiniń saılaýyn ázirleý men ótkizý jónindegi negizgi is-shara­lary­nyń kúntizbelik jospary.

Qazaqstan Respýblıkasy Prezı­dentiniń kezekten tys saılaýy jónindegi negizgi is-sharalardyń kúntizbelik jos­pary saılaý týraly qoldanystaǵy zańnamaǵa qatań sáıkes túrde ázirlendi.

Naýqannyń jekelegen kezeń­deri­niń uzaqtyǵyn aıqyndaý úshin negiz «Qazaqstan Respýb­lı­­ka­­­syn­daǵy saılaý týraly» Kons­­tı­týsııalyq zań­nyń 66-1-ba­by bolyp tabylady. Qazaq­stan Res­pýb­lıkasy Prezıdentiniń ke­zek­­­ten tys saılaýy jónindegi is-shara­­­lardy ótkizý merzimderin Or­ta­­­­lyq saılaý komıssııasy belgi­leı­di. Osy josparǵa sáıkes Qazaqstan Res­­pýb­­lıkasy Prezı­dentiniń laýazymyna kan­dı­­dat­tardy usyný saılaý taǵa­­ıyn­­dal­ǵan kúnnen keıingi kúnnen, ıaǵnı 2019 jylǵy 10 sáýirden bastalyp, aǵym­daǵy jyldyń 28 sáýirinde saǵat 18-00-de aıaqtalady. Prezı­denttikke kan­dı­dattardy usyný quqyǵy «Saılaý týraly» Kons­tı­týsııalyq zańnyń 55-baby 1-tarmaǵyna sáıkes belgi­len­gen tártippen tirkelgen res­pýb­lıkalyq qoǵamdyq birles­tik­terge tıesili. Usyný týra­ly sheshim respýblıkalyq qo­ǵam­­dyq birlestiktiń joǵarǵy or­ga­ny músheleriniń jalpy sany­nyń kóp­shilik daýysymen qabyl­danady. Kan­dıdat­tardyń Kons­tıtýsııada jáne «Saı­laý týra­ly» Konstıtýsııalyq zańda qoıy­­latyn talaptarǵa sáıkestigin anyq­taý­dy Ortalyq saılaý komıssııasy res­pýb­lıkalyq qoǵamdyq birlestiktiń joǵary organy otyrysynyń kandıdatty usy­ný týraly hattamasynan úzindi kóshir­me kandıdattyń daýysqa túsýge keli­sim be­rýi týraly ótini­shimen jáne kandı­dat­­tyń saı­laý jarnasyn engizgenin kýá­lan­­­­dy­ratyn qujatpen birge usynyl­ǵan kez­den bastap bes kún ishinde júzege asyrady.

Konstıtýsııa men «Qazaqstan Res­pýb­lı­kasyndaǵy saılaý týra­ly» Konstı­tý­sııalyq zańynda qoıylǵan  talaptar:

- týmysy boıynsha azamattyǵy;

- sońǵy 15 jylda Qazaqstan Respýb­lıkasynyń aýmaǵynda turýy;

- joǵary bilimi;

- 40 jasqa tolǵan bolýy;

- belsendi saılaý quqyǵy bolýy;

- memlekettik qyzmette nemese saılanbaly laýazymda kem degende 5 jyl jumys tájirıbesiniń bolýy;

- memlekettik tildi erkin meń­gerýi.

Prezıdenttikke kandıdat­tardy  qoldaý oblystardyń, respýblıka­lyq mańyzy bar qalalardyń jáne astananyń kem degende 2/3 bóligin teń dárejede bildiretin saılaýshylardyń kem degende 1% -nyń qoldaryn jı­naýmen ras­talýy tıis. 01.01.2019 j. jaǵdaı boıynsha Qazaq­stan Respýblıkasy Ortalyq saı­laý komıssııasy 11 814 019 daýys berýge quqyǵy bar azamatty Qazaq­stan Respýblı­ka­synyń Saı­laý­shylar tizilimine engizgen. Osylaısha, árbir kandı­datty qoldaý úshin 118 140 saı­laý­shy­nyń túpnusqaly qoly jına­lýy tıis. Qol qoıý paraq­taryn berý kan­dı­­dat­tyń Kons­tıtý­sııa men Kons­tı­tý­sııalyq zań­nyń talaptaryna sáı­kes­tigin anyq­­taǵannan keıin 5 kún ishin­de júzege asyrylady. Qol jı­naýdy Prezıdenttikke kandı­dat­tardyń senim bildirgen adamdary uıymdastyrady. Senim bildirilgen adamdardy tirkeý­di, sondaı-aq qoldardyń túpnus­qalylyǵyn tekserý rásimin aýmaqtyq saılaý komıssııalary pasporttyq qyzmetteriniń qyz­metkerlerin tarta otyryp júrgizedi.

Prezıdenttikke kandıdattar retinde tirkelý úshin usynylý­shylar usynylatyn aıdyń birinshi kúnindegi, ıaǵnı  01.04.2019 j. jaǵ­daı boıynsha óziniń jáne ju­baıynyń (zaıybynyń) kiristeri men múlki týraly deklarasııalar tapsyrǵany jóninde memlekettik kiris organynyń anyqtamasyn, sondaı-aq óziniń densaýlyq jaǵ­daıy týraly medısınalyq qory­tyndyny tapsyrýy qajet. Kan­dı­dattardy tirkeý aǵymdaǵy jyl­dyń 11 mamyry kúngi saǵat 18.00-ge deıin jalǵasady. Tap­syryl­ǵan deklarasııalarda kandıdattardyń kiristeri men múlki týraly málimetterdiń ras emestigi anyqtalǵan jaǵdaıda Orta­lyq saılaý komıssııasy kandı­dattardy tirkeýdiń kúshin joıa alady.

Saılaý aldyndaǵy úgit tirkeý kezeńi aıaq­talǵannan keıin dereý bastalady jáne da­ýys berý kúni aldyndaǵy kúngi 00-00 sa­ǵatqa deıin, ıaǵnı 8 maýsym kúngi 00-00-ge deıin jalǵasady. «Saılaý týraly» Konstıtýsııalyq zańynyń 28-babynyń 3-tarmaǵyna sáı­kes Qazaqstan Respýblıkasynyń Pre­zıdentine tirkelgen kandıdattarǵa efır jáne baspasóz betinen oryn berý tólemaqysynyń mólsheri, sharttary men tártibi týraly málimetterdi habarlaý men jarııalaý saılaý aldyndaǵy úgit bastalǵanǵa deıin 5 kúnnen keshik­tirilmeı, ıaǵnı aǵymdaǵy jyldyń 5 ma­my­ryna deıin ótkizilýi tıis. Kúntizbelik jospardaǵy birqatar baptar saılaý prosesine qatysýshylardy saılaý komıssııalarynyń quramdary, saılaý ýchaskeleriniń ornalasqan jerleri, saılaýshylardyń tizimderin tanysý úshin usyný merzimderi týraly aqparat­tandyrý merzimderin belgileıdi.

Daýys berý 9 maýsymda jergilikti ýa­qyt boıynsha 07-00-den 20-00-ge de­ıin bolady. Daýys berý aıaqtalǵan kez­den bas­tap 12 saǵattan keshiktirmeı saı­laý ýchas­kelerinde daýystardy sanaý júrgiziledi.

Ákimshilik-aýmaqtyq birlikter boıynsha daýystardy sanaý nátıje­leri aýmaqtyq komıssııalardyń otyrys­tarynda belgilenedi jáne OSK-ǵa eki kún merzim ishinde (11 maýsymnan keshiktirmeı) jetkiziledi.

Ortalyq saılaý komıssııa­synyń saılaý nátıjelerin belgileýine jáne jarııalaýyna, saılanǵan Prezıdentti tirkeýine 7 kún.

2. Saılaý qujattarynyń nysandaryn belgileý týraly

«Qazaqstan Respýblıkasyn­daǵy saılaý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Konstıtýsııalyq zańynyń 12-babynyń 1), 2), 6) tarmaqshalaryna, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezekten tys saılaýyn ázirleý men ótkizýdi uıymdastyrý maqsatynda «2019 jylǵy 9 maýsymǵa taǵaıyndalǵan Qazaqstan Respýblıkasy Prezı­dentiniń kezekten tys saılaýy jónindegi saılaý qujattarynyń nysandaryn belgileý týraly» Ortalyq saılaý komıssııa­synyń qaýlysy ázirlendi.

Atalǵan qaýlymen saılaý prosesi­niń barlyq kezeńderinde qajetti qujat­tardyń nysandaryn bekitý kózdelgen.

Prezıdenttiń kezekten tys saılaýy boıynsha saılaýshy­lardyń tizimi.

Prezıdenttikke kandıdatty qoldap qol jınaýǵa arnalǵan qol qoıý paraǵy. Qol qoıý paraǵynyń nysany Konstıtýsııalyq zańnyń 56-babynyń 4-tarmaǵyna sáıkes ázirlendi. Qol qoıý paraǵy bir paraqta eki jaǵynan, Ortalyq saı­laý komıssııasynyń túrli-tús­ti logotıpi bar blankinde basylady.

Prezıdenttikke kandıdat bolyp daýys­qa túsýge kelisimi týraly ótinish­tiń nysany. О́tinish­te Prezıdenttikke kan­dı­­dattyń zańnama talaptaryna sáıkes­­tigin tekserý úshin qajetti kandı­dat týraly derekter kórsetiledi. О́ti­nish­­ke belgilengen nysan boıyn­sha bıo­gra­fııalyq derekter; meml­ekettik qyz­mettegi nemese saılan­baly memlekettik laýa­zymdardaǵy jumys tájirıbesi týraly máli­met­ter; saılaý jarnasyn engiz­genin kýálandyratyn qujat qosa beriledi.

Prezıdenttikke kandıdat­tyń senim bildi­rilgen adamdaryn tir­keý týraly aýmaq­tyq saılaý komıs­sııasy hat­tama­sy­nyń nysa­ny. Konstıtýsııalyq zań­nyń 31-baby­nyń 2-tarmaǵynda kandı­­dat­tar senim bildirilgen adam­da­ryn ózderiniń qalaýlary boıyn­sha tıisti saılaý okrýgindegi ár saı­laý ýchas­kesine úsh adamnan aspaıtyn sanda anyq­taı­dy jáne olardy tirkeý úshin tıisti saı­laý komıs­sııasyna habarlaıdy dep belgilengen.

Prezıdenttikke kandıdatty qol­dap qoıylǵan qoldardyń durys­­ty­­ǵyn tekserý nátıjeleri týraly aýmaq­tyq saılaý komıs­sııasy hat­ta­ma­sy­­nyń nysany. Qoıyl­ǵan qol­dar­dyń du­rys­tyǵyn tekserý Prezı­dent­tikke kandıdat­qa qaj­etti sanda qoıy­lǵan durys qoldar anyqtalǵanǵa deıin, Kons­tı­tý­sııalyq zań talaptaryna sáıkes júrgiziledi.

Prezıdenttikke kandı­dattyń oǵan Kons­tıtýsııada jáne Kons­tıtýsııa­lyq zańda qoıyla­tyn ta­lap­­tarǵa sáıkes­tigin anyq­taý týraly Or­ta­lyq saılaý komıs­sııa­sy hat­ta­masynyń nysany. Kandı­dattyń sáı­kestigin anyqtaý, sonyń ishinde Ishki ister, Bilim jáne ǵylym mınıstrlik­teri, Me­mlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi, Bas proký­ratýranyń Quqyqtyq statıstıka jáne arnaıy esepke alý jónindegi komıteti bergen málimetter negi­zinde júzege asyrylady.

Daýys berýdiń bastalýy men aıaqtalýynyń ózge ýaqytyn belgileý týraly aýmaqtyq saılaý komıssııasy sheshiminiń nysany. Konstıtýsııalyq zańnyń 38-babynyń 1-tarmaǵyna sáı­kes aýmaqtyq saılaý komıssııalary tıis­ti ákimniń, ýchaskelik saılaý komıs­sııalarynyń usynysy boıynsha daýys berýdi bastaıtyn jáne aıaqtaıtyn basqa ýaqyt belgileýge quqyly. Bul oraı­da daýys berýdi saǵat altydan erte bastap, saǵat jıyrma ekiden kesh aıaqtaý­ǵa bolmaıdy. Daýys berýdi bastaý jáne aıaqtaý ýaqytyn ózgertý týraly aýmaq­tyq komıssııalardyń sheshimi saılaý­shylardyń nazaryna jetkizilýge tıis.

Daýys berý kez kelgen ýaqytta aıaqtalýy múmkin saılaý ýchaskeleriniń tizbe­sin bekitý týraly aýmaqtyq saı­laý komıssııasy sheshiminiń nysany. 38-baptyń 3-tarmaǵynda bylaı dep bekitilgen: «Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń ıeligindegi jáne saılaý kúni júzýde júrgen kemelerde, ásker bólimderinde, shalǵaıdaǵy jáne qatynasý qıyn aýdandarda, alystaǵy mal sharýashylyǵy ýchaskelerinde, demalys úılerinde, sanatorıılerde, turaqty emdeý-profılaktıkalyq mekemelerinde, tergeý ızolıatorlary men ýaqytsha ustaý ızolıatorlarynda, sondaı-aq shet mem­leketterdegi Qazaqstan Res­pýb­­lı­kasynyń ókildikteri janynan qurylǵan saılaý ýchaskelerinde, eger tizimge engizil­gen saılaýshylardyń bári daýys berse, ýchaskelik saılaý komıssııasy daýys berýdi kez kelgen ýaqytta aıaqtaldy dep jarııalaı alady. Mundaı ýchaskelerdiń tizbesin tıisti saılaý komıssııasy saılaýǵa deıin jeti kúnnen keshiktirmeı bekitedi».

Saılaý ýchaskesin ashý týraly ýchas­kelik saılaý komıssııasy hattama­s­y­­nyń nysany. Daýys berýdi ashý Kons­tı­týsııalyq zańnyń 40-babymen retteledi.

Saılaý ýchaskesi boıynsha Prezı­dent­tiń kezekten tys saı­laýynda daýys berý nátıjeleri týraly ýchaskelik saılaý komıs­sııasy hattamasynyń nysany. Daýystardy sanaýdy saılaý komıssııasynyń músheleri daýys berý qorytyndylary anyqtalǵanǵa deıin úzilissiz júrgizedi, olar daýystardy sanaý kezinde qatysatyn adamdardyń nazaryna jetkizilýi tıis. Saılaý ýchas­kesinde daýystardy sanaý ýaqyty daýystardy sanaý bastalǵannan on eki saǵattan aspaýy tıis.

Prezıdenttiń kezekten tys saı­laýyn­da daýystardy sanaý nátı­je­leri týraly aýmaqtyq saılaý ko­mıs­­sııasy hatta­masy­nyń ny­sany. Pre­zıdent saılaýynda daýys­tar­dy sanaý nátıjeleri aýmaqtyq saılaý komıssııasynyń otyrysynda anyq­talyp, komıssııa tóraǵasy men músheleri qol qoıatyn hattamaǵa engiziledi jáne eki kúndik merzimde Ortalyq saılaý komıssııasyna jiberiledi.

Prezıdenttiń kezekten tys saı­laýy­nyń qorytyndylary týraly Or­talyq saılaý komıs­sııasy hat­tama­sy­nyń nysany. 65-baptyń 1-tar­maǵyna sáıkes Ortalyq saılaý komıssııasy aýmaqtyq saılaý komıssııa­sy hattamalarynyń negizinde saılaý­dan keıin jeti kúndik merzimnen keshik­tirmeı Prezıdent saılaýynyń qorytyndylaryn belgileıdi jáne tıisti qaýly qabyldaıdy.

Prezıdenttikke kandıdat kýá­liginiń nysany. Orta­lyq saılaý komıssııasy Prezı­denttikke kandıdatty tirkeý kezin­de tıisti kýálik beredi.

Prezıdenttikke kandıdat­tyń senim bildirilgen adamy kýáliginiń nysany. Aýmaqtyq saılaý komıssııasy senim bildirilgen adamdardy tirkegen soń tıisti kýálik beredi.

Halyqaralyq baıqaý­shy kýá­ligi­niń nysany. Kons­tı­týsııalyq zań­nyń 20-2-baby­nyń 2 jáne 4-tarmaq­tary­na sáıkes shet memleketter men halyq­aral­yq uıymdardyń baıqaýshy­lary Qazaq­­stan Respýblıkasy Syr­tqy ister mı­nıstr­liginiń usy­nýy boıyn­sha Or­talyq saılaý komıs­sııasy­nyń janyn­da akkre­­dıtteledi. Shet mem­leketter men halyq­aralyq uıymdardyń akkre­dıttel­gen baı­qaýshylaryna olardyń saılaý naý­­qanyn ótkizý kezeńindegi qyzmeti úshin ne­giz bolyp tabylatyn, Ortalyq saılaý ko­mı­s­sııa­sy belgilegen úlgidegi kýálik beriledi.

Tıisti ákimshilik-aýmaqtyq birlik bo­ıynsha tanysý úshin saılaýshylar tizimi usynylǵan kúngi saılaý ýchas­ke­le­ri­niń sany jáne tizimderge engi­zil­gen saı­laý­shylar sany týraly №1 ha­­­bar­­­dyń nysany. Bul habardy aýmaq­tyq saı­laý komıssııasy Ortalyq saılaý komıs­sııa­syna saılaýshylarǵa tanysý úshin saı­l­aý­shylar tizimderin usyn­ǵannan keıin beredi.

Tıisti ákimshilik-aýmaqtyq birlik boıynsha Prezıdenttiń kezekten tys saılaýyna saılaý­shylardyń kelýi týraly №2 habar­dyń nysany. Bul habardy aýmaqtyq saılaý komıssııasy saılaý ótetin kúni Ortalyq saılaý komıssııasyna ár eki saǵat saıyn beredi.

Tıisti ákimshilik-aýmaqtyq birlik boıynsha Prezıdenttiń kezekten tys saılaýynda daýys­tardy sanaý nátı­je­leri týraly №3 habardyń nysa­ny. Bul habardy aýmaqtyq saılaý komıssııasy Ortalyq saılaý komıs­sııasyna daýystardy sanaǵannan keıin elektrondy túrde beredi. Ortalyq saılaý komıs­sııasynyń «2019 jylǵy 9 maý­­symǵa taǵaıyndalǵan Qazaq­stan Respýblıkasy Prezıdentiniń kezek­ten tys saılaýy jónindegi saılaý qujattarynyń nysandaryn bekitý týraly» tanystyrylǵan qaý­lysy zańnama talaptary eske­­rilip ázirlendi jáne Ort­alyq saılaý komıssııasynyń appa­ra­tymen jáne múshelerimen kelisildi.

BAQ jáne qoǵamdyq birlestiktermen ózara is-qımyl bólimi