Qyran qazasy qııada

Juma, 20 shilde 2012 8:05

Jaqynda Han Táńiri shyńyna shyǵýǵa attanǵan ekspedısııadan qaraly habar kelip jetti. Osy kezge deıin talaı taýlarǵa shyǵyp, shyńdardy baǵyndyrǵan alpınıst Ádilet Imambekov qaza tapqan.

Qazir alpınıstiń bul jaǵ­daıǵa qalaı dýshar bolǵany jó­ninde eshteńe aıta almaımyz. Bir ǵana belgili nárse, ol qaıtys bolǵan kezde 5 000 metr bıik­tiktegi shatyrda bolypty. Odan basqa derek joq. Al Ádilet Imam­bekov kim edi? Internetten ol týraly kóp nársege qanyǵa aldyq. Alpınıst jigit facebook pen basqa da áleýmettik jelilerde tirkelip, óziniń ǵalamtordaǵy dostarymen jaqsy baılanys ustap turǵan eken.

Juma, 20 shilde 2012 8:05

Jaqynda Han Táńiri shyńyna shyǵýǵa attanǵan ekspedısııadan qaraly habar kelip jetti. Osy kezge deıin talaı taýlarǵa shyǵyp, shyńdardy baǵyndyrǵan alpınıst Ádilet Imambekov qaza tapqan.

Qazir alpınıstiń bul jaǵ­daıǵa qalaı dýshar bolǵany jó­ninde eshteńe aıta almaımyz. Bir ǵana belgili nárse, ol qaıtys bolǵan kezde 5 000 metr bıik­tiktegi shatyrda bolypty. Odan basqa derek joq. Al Ádilet Imam­bekov kim edi? Internetten ol týraly kóp nársege qanyǵa aldyq. Alpınıst jigit facebook pen basqa da áleýmettik jelilerde tirkelip, óziniń ǵalamtordaǵy dostarymen jaqsy baılanys ustap  turǵan eken. Máselen, facebook áleý­mettik jelisiniń ózinde onyń 379 dosy bolypty. Solarmen ke­zek­ti shyńdy baǵyndyrýǵa shyq­qan­da hat jazysyp, habar alysyp turǵanyn baıqaý qıyn emes. Biz ózimiz Ádiletpen jaqyn tany­syp-bilispesek te onyń áleýmet­tik jelilerdegi dostaryn alpınıst jigittiń qandaı adam bolǵa­nyn, onyń qaı kezde sońǵy ret hat jazysqanyn bilýge tyrysyp, áńgimege tartqanymyzda olardyń bári Ádilettiń atyna zaty saı aqkóńil, aqjarqyn jigit bolǵa­nyn aıtty. Ádilettiń ınternet­tegi qaı sýretin alsańyz da so­nyń bárinde shat júzimen adamdy baýrap ózine tartyp tur. Onyń, bizdiń alpınızmdegi jaryq jul­dyzymyzdyń qandaı adam bolǵa­nyn kórýge bolady. Qandasymyz­dyń ómirbaıanyna qysqasha toqta­lar bolsaq, ol arý Almatyda týyp, 1998 jyly osyndaǵy fızıka-matematıka mektebin bitirgen eken. Sodan keıin AQSh-tyń Garvard ýnıversıtetiniń (Massachýssets shtaty, Kembrıdj qalasy) aspırantýrasyna túsip, sonda Qazaqstandaǵy joǵary oqý oryndarynda alǵan bilimin jetildi­rýge kúsh salypty. Osy bilim ordasynda onyń alpınızmge degen qyzyǵýshylyǵy oıanyp, ýnıver­sıtettegi alpınızm klýbynyń múshesi bolady. Sol kezden bas­tap Ádilet ondaǵy aspıranttar jáne stýdenttermen birge jer júziniń kóptegen taýlaryna shy­ǵýdy maqsat etip, saparǵa shyǵa­dy. Internette Garvard ýnı­ver­sıtetiniń alpklýby músheleriniń óz kezinde Grenlandııa, Perý, Alıaska, Ekvador, Meksıka, Kanada, AQSh, Eýropa elderine saıahat jasap, sondaǵy taýlarǵa shyqqany týraly kóptegen derekterdi kez­destirýge bolady. Bizdiń Ádilet sol klýbtyń músheleri salǵan jolmen júrip ótýdi aldyna maq­sat etip qoıady. Degenmen, onyń bárine jetý qıynnyń-qıyny eke­ni belgili. Sóıtip, jerlesimiz so­lar­dyń bárine barmasa da Azııanyń, qus qanaty talatyn taýlaryna shyǵyp, shyńdaryn baǵyndy­ra­dy. Sondaı saparlarynyń birin 2005 jyly jasap, ol ózi oqıtyn oqý ornynyń oqytýshylary, as­pı­rant­­­tary jáne stýdentterimen birge Qyrǵyzstan men Qytaı shekara­syndaǵy Borbolda shy­ńy­na shyq­qan bolatyn. Odan keıin de Ádi­let Imambekov otandastarymen jáne sheteldik árip­tes­terimen birge kóptegen bıik­tik­terdi baǵyn­dyryp, tájirıbe jınady.

Áleýmettik jelidegi Ádilettiń dostarynan osy saparlary týraly surasańyz: «Ol aldyna qoı­ǵan maqsatynan taımaıtyn, soǵan jetý úshin qolda bar múmkin­diktiń bárin jasaıtyn jigit edi», degendi aıtady. Taǵy bireýi: «Ol bizge taý­ǵa shyǵyp, shyńdardy baǵyn­dyrý úshin jaralǵanmyn deıtin. Táji­rıbe jınaı júrip, myqty alpınıst boldy», deı­di. Úshinshi bir do­sy osy maǵy­nada aıtyp ke­lip, Ádilettiń taýǵa shyqpasa úıde oty­ra almaıtyn ádeti bolǵanyn, oǵan taǵdyr taǵy da shyń­darǵa attanýǵa múmkindik ber­se ol min­detti túrde jer jú­ziniń eń bıik núktesi sanalatyn Everesti de ba­ǵyndyrar edi degen pikirin bildirdi.Ádilet dostary sóziniń jany bar. О́ıtkeni, qazirdiń ózinde ınternet paraqtaryn aqtaryp kór­seńiz, ony kópshilik taǵy bir qa­zaq­standyq alpınıst Denıs Ýrý­b­konyń bolashaqtaǵy izba­sa­ry sanaıtynyn aıtqan. Degenmen, ke­zinde ataqty alpınıst bolǵan Qazbek Ýálıevtiń, bertindegi Maq­sut Jumaevtyń jolyn jal­ǵastyrǵan bizdiń quı­ryqty jul­dyzdaı jarq etken baýyrymyz­dyń aramyzdan erte ketkeni óki­nishti. Ádilettiń týǵan-týysta­ry­nyń aıtýynsha, onymen qoshtasý rásimi búgin nemese er­teń Almatyda ózi turǵan «Taý­gúl» shaǵyn aýdanyndaǵy úıde ótedi.Sýrette: Á.Imambekov.

Dastan KENJALIN,«Egemen Qazaqstan».