Zań jobasy týraly baıandamany Ádilet mınıstri Marat Beketaev jasady. Ol zań jobasynyń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksti odan ári jetildirý, izgilendirý jáne keıbir baptardyń ásireqatańdyǵyn tómendetý boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizýdi kózdeıtinin aıtty. Sonyń ishinde zań jobasy myna baǵyttardy qarastyrǵan, deı kelip mınıstr onyń árqaısysyn atap berdi. Birinshiden, ákimshilik quqyq buzýshylyqtardyń keıbir quramdary alynyp tastalady. Retteýshi organdardyń ustanymyna sáıkes ony azamattyq nemese tártiptik normalarmen qarastyrýǵa bolady. Sonymen birge memlekettik organdardyń keıbir baqylaý, qadaǵalaý fýnksııalaryn ońtaılandyrý jáne avtomattandyrý sııaqty sharalar engizilgen. Osy maqsatpen 32 quramdy alyp tastaý usynylǵan. Ekinshiden, zań jobasynda ákimshilik quqyq buzýshylyqtardyń jekelegen sanksııalaryn jeńildetý jáne tómendetý qarastyrylǵan. Bular izgilendirý maqsatymen jasalǵan. Ol úshin zań jobasynda 40-tan astam quram boıynsha aıyppul mólsherin azaıtý, 10 quram boıynsha ásireqatańdyqty tómendetý, 6 quram boıynsha eskertý engizý usynylǵan. Jalpy, kodeks qabyldanǵannan beri onyń ásireqatańdyǵyn tómendetý qajettiligi boıynsha alǵashqy usynystardy depýtattyq korpýs jasaǵan. Olar memlekettik organdarǵa depýtattyq saýal túrinde túskeni atap ótildi. Mınıstr zań jobasy berilgen ruqsattan aıyrý nemese onyń qoldanylýyn toqtatý nemese tyıym salýdy kózdeıtin jekelegen ákimshilik quqyq buzýshylyq isterdi qaraýdy ýákiletti organdardyń quzyretine berýdi qamtyǵanyn jetkizdi. Konstıtýsııalyq reformanyń aıasynda atqarýshy memlekettik organdardyń jáne olardyń basshylarynyń jaýapkershiligi artýyna baılanysty osy baǵytta júrgizilip jatqan memlekettik saıasat ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly zańnamada da uqsas reformalardy talap etken, dedi mınıstr óziniń baıandamasynda.
Baıandama aıaqtalǵan soń suraq berý rásimi bastaldy. Sonyń ishinde depýtat Záýresh Amanjolova jýyrda ǵana dopıng qoldaný sııaqty qıturqy tásilmen jeńisterge jetip jatqandarǵa, sporttyq jarysty uıymdastyrýshylar men sportshylardy satyp alatyndarǵa qarsy jaýapkershilikti kúsheıtý týraly zań jobasy qaralǵanyn eske salyp, al búgingi zań jobasy sonda belgilengen aıyppuldyń kólemin 200 AEK-ten 100 AEK-ke azaıtýdy usynyp otyrǵany qalaı degen suraq qoıdy. Sonymen birge ol ákimshilik tutqyndaýdyń da nege alyp tastalǵanyn túsinbegenin jetkizdi. Oǵan mınıstr M.Beketaev jaýap berip, bul túzetýdiń asyǵystyqtan engizilip ketkenin, «sondyqtan ony burynǵy kúıinde qaldyrýmen kelisemiz», dedi. Osy jerde talqylaýǵa Spıker aralasyp, ózgeristi engizgen naqty kim ekenin anyqtady. Oǵan ózgeris Mádenıet jáne sport mınıstrliginen kelgendigi aıtyldy. N.Nyǵmatýlın óziniń suraǵyn aıaǵyna deıin jetkizip, otyrysqa qatysyp otyrǵan Mádenıet jáne sport mınıstriniń orynbasary Erlan Qojaǵapanovtan ózgeristi nege engizgenderin surady. E.Qojaǵapanov bul jerde ózderiniń kinási bar ekenin moıyndap, usynǵan adamnyń jazalanatynyn jetkizdi. Al ózi osy bapty odan ári qatańdatyp, qylmystyq jaýapkershilikke deıin jetkizý qajet ekenin de qoldaıtynyn aıtyp qaldy. Biraq onyń tez ózgergishtigin Spıker qatań synǵa aldy. «Kúni keshe ǵana jumys tobyna sizdiń atyńyzdan hat kelip, jaýapkershilikti qataıtý kerektigimen kelistińizder. Biraq is júzinde sizder osyndaı qıturqy tásildermen kúres júrgizip jatqan joqsyzdar. Tek aýyzben ǵana aıtasyzdar. Jumys tobyna keshe ǵana hat jazǵanyńyz sonyń aıǵaǵy. Oǵan deıin izgilendirýdi syltaýratyp, jaýapkershilikti azaıtýdy usyndyńyzdar» dep naqty eskertýler jasady. E.Qojaǵapanov bul pikirlermen tolyq kelisetinin aıtty.
Zań jobasyn talqylaý barysynda depýtattar quqyq buzýshylyq áreketter úshin jaýapkershilikti kúsheıtý, sonymen qatar izgilendirýdiń naqty ólshemderin belgileýge qatysty birqatar máseleler kóterdi. Sonyń ishinde, bıýdjetti tıimsiz ıgerýge, jol-kólik oqıǵasy bolǵan jerdi tastap ketýge baılanysty jazany anyqtaýǵa qatysty naqty talaptar qajettiligi aıtyldy. Osy rette, N.Nyǵmatýlın: «Jumys toby zań jobasyn ázirleýshilermen, sondaı-aq quzyrly memlekettik organdarmen birlesip, ekinshi oqylymǵa deıin bıýdjettik qarjylardyń tıimsiz paıdalanylǵanyn anyqtaý úshin barlyq sharalardy ázirleýi qajet. Olar osy kodeks aıasynda memlekettik bıýdjet qarjylaryn ıgerý barysynda memlekettik organdar ákimshilik baǵdarlamalarynyń birinshi basshylary úshin jeke jaýapkershilikti anyqtaýǵa múmkindik beredi», dedi. Sondaı-aq depýtattar, sapasy tómen týrıstik qyzmet kórsetkeni úshin týroperatordy lısenzııasynan aıyrý nemese qyzmetin toqtatýdy qarastyratyn normanyń durystyǵy týraly másele kóterdi. Májilis Tóraǵasy Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń osy suraq boıynsha ustanymynyń kómeskiligine de nazar aýdardy.
Osyndaı qyzý talqylaýlardan keıin zań jobasy birinshi oqylymda maquldandy. Osy otyrysta keıbir zańnamalyq aktilerge turǵyn úı qatynastary boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly zań jobasy da qaraldy. Bul qujat Elbasy N.Nazarbaevtyń kóp balaly otbasylar men jumys isteıtin jastardy turǵyn úımen qamtamasyz etý jónindegi tapsyrmasyn júzege asyrý úshin ázirlengen. Zań jobasy basqa máselelermen qatar «Altyn alqa», «Kúmis alqa» jáne buryn «Batyr ana» ataǵyn alǵan, sondaı-aq I jáne II dárejeli «Ana dańqy» ordenimen marapattalǵan kóp balaly analardy turǵyn úımen qamtýdyń qoljetimdi jolyn qarastyrǵan. Qazir kezekke turǵan kóp balaly otbasylardyń sany 31725 eken. Olardy turǵyn úımen qamtamasyz etý maqsatynda «Nurly jer» baǵdarlamasy boıynsha jyl saıyn 50 mlrd teńge bólinýde. Sonyń arqasynda jyl saıyn keminde 6 myń páter tapsyrylady. Zań jobasy olardy páter kezegine turǵan jalpy áljýaz toptardyń tiziminen alyp, basqa tizilimmen qamtýdy talap etken. Zań jobasynyń mańyzdylyǵyn palata Tóraǵasy atap ótip, onyń oryndalýy muqtaj adamdarǵa asa qajet ekenin aıtty.
Sonymen birge otyrysta 1992 jylǵy 15 mamyrdaǵy Ujymdyq qaýipsizdik týraly shartqa qatysýshy memleketter arasyndaǵy Áskerı-tehnıkalyq yntymaqtastyqtyń negizgi prınsıpteri týraly kelisimge ózgerister engizý týraly tórtinshi hattamany ratıfıkasııalaý týraly zań jobasyna qorytyndy ázirleýdiń merzimi belgilendi.