Qazaq kúresinen bıylǵy kári qurlyq dodasy Qazaq kúresiniń halyqaralyq federasııasynyń bastamasymen, Vroslav qalasy prezıdenti men Qazaqstannyń Polshadaǵy elshiliginiń qoldaýymen maýsym aıynyń 7-8 kúnderi ótkizildi.
Jyl saıyn qazaq kúresine qyzyǵýshylardyń sany arta túskendigi anyq baıqalady. Salystyrmaly túrde alar bolsaq, ótken jylǵy Batýmıdegi Eýropa birinshiligine 21 elden 80-nen astam balýan qatysqan bolsa, Vroslavta 25 elden 110-nan astam sportshylar qatysty. Onyń ústine, birinshiliktiń Eýropanyń ortalyǵynda ornalasqan polıak jerinde baıraǵyn kóterýi eýropalyq sportshylardyń kelýin edáýir jeńildetken.
Jarys Qazaqstannyń Polshadaǵy elshisi Marǵulan Baımuhan jáne Qazaq kúresiniń eýropalyq federasııasynyń prezıdenti Karen Arýtıýnıan myrzalardyń quttyqtaý sózderimen ashyldy.
Elshi óz sózinde birinshiliktiń vroslavtyqtar men qala qonaqtaryna jaqsy kóńil kúı syılaıtyndyǵyna úmit arta otyra, dańqty balýanymyz Qajymuqan Muńaıtpasulynyń osydan bir ǵasyr buryn polıak jerindegi jarystarǵa udaıy qatysyp, fransýz kúresinen polıaktyń tanymal balýandary Fransıshek Bentkovskıı jáne Stanıslav Syganevıchpen beldeskendigin atap ótti.
О́z kezeginde sóz alǵan Karen Arýtıýnıan myrza jyl ótken saıyn qazaq kúresin Eýropa jurtshylyǵy tanyp-bile bastaǵandyǵyn sóz etip, joǵary deńgeıdegi uıymdastyrýshylyq jumystary úshin polıak tarapyna alǵysyn bildirip, balýandarǵa sáttilik tiledi.
Eki kúnge ulasqan jarys segiz salmaq dárejesi jáne qorytyndy túıe balýandy anyqtaý boıynsha ótkizildi.
Qalalyqtar men týrıster birinshilikti erkin tamashalaýy úshin shahardyń tarıhı bóligindegi «Płac Wolności» («Bostandyq alańy») arnaıy tańdap alyndy. Uıymdastyrýshylardyń sózinshe, ondaǵy maqsat halyqtyń qazaqtyń ulttyq sportyn erkin jáne tikeleı tamashalaýyna, tıisinshe, mádenıetimiz ben dástúrimizden habardar bolýyna múmkindik jasaý bolatyn.
Qatysýshy memleketterdiń basym kópshiliginde qazaq kúresinen el birinshilikteri ótkizilip, jeńiske jetken tájirıbeli balýandary jiberilgendikten, jarys óte tartysty jaǵdaıda ótti. Ásirese segiz salmaq dárejesi boıynsha fınalǵa ótken balýandar jarystyń kórigin qyzdyra tústi.
Fınalǵa kásibı mamandardyń úlken toby tóreshilik etti. Jarys jumysyna «Qazaqstan barystary» Ulan Rysqul men Beıbit Ystybaevtyń qatysýy dodanyń ulttyq kolorıtin qanyq ete túskendigi sózsiz.
Birinshilik barysynda balýandardyń ana tilimizdegi kúreske qatysty «basta», «toqta», «eskertý» syndy sózderin qatysýshylardyń birden túsinip, qolma-qol oryndap jatqandyǵyna kýá boldyq. Osy oraıda sportshylardyń qazaq kúresiniń erejelerin jaqsy meńgergenin de ańǵardyq.
О́te tartysty ótken fınalda synda segiz salmaq dárejesi boıynsha kelesideı jeńimpazdar anyqtaldy:
55 kılo – Gaspar Haırapetıan (Armenııa);
60 kılo – Iraklıı Kýpatadze (Grýzııa);
66 kılo – Tornıke Naglıashvılı (Grýzııa);
74 kılo – Robert Gabrelıan (Armenııa);
82 kılo – Aram Grıgorıan (Reseı);
90 kılo – Iýrıı Chıkalov (Reseı);
100 kılo – Igor Djejanovskıı (Polsha);
+100 kılo – Mechaıýs Ignas (Lıtva).
«Túıe balýan» ataǵy úshin bolǵan beldesýler erekshe qyzyqty órbip, kópshiliktiń shynaıy yqylasyna bólendi. Jasy qyryqty alqymdaǵan ázerbaıjandyq tanymal balýan Elhan Radjablı óziniń barlyq jas qarsylastaryn jeńip, fınalǵa joldama aldy. Alaıda Elhannyń jeńisti jolyn fınalda salmaǵy ózinen áldeqaıda aýyr jas grýzın alyby – Georgıı Zakarıadze toqtatyp, «Túıe balýan» atandy.
Jarys qorytyndysy boıynsha ánurandary kóp oryndalǵan elder qatarynan Grýzııa, Reseı jáne Armenııa tabyldy. Jeńimpazdarǵa aqshalaı sertıfıkattar men baǵaly syılyqtar tabystaldy.
Marapattaý rásiminen keıin birqatar jeńimpazdarmen suhbattasyp, alǵan áserlerimen bólisken bolatynbyz.
Igor Djejanovskıı, qazaq kúresinen Eýropa chempıony:
– Boıymdy qýanysh kernep tur. Qazaq kúresi ádispen qatar dene kúshin de qajet etetin sport túri. Bul turǵyda men babymda boldym dep aıta alamyn. Jalpy, jarystyń uıymdastyrylý barysy maǵan óte unady. Aldaǵy ýaqytta qazaq kúresinen budan da bıik deńgeılerden kórinýge kúsh salamyn.
Georgıı Zakarıadze, qazaq kúresinen Eýropa chempıony:
– Búgingi qol jetkizgen jeńisime erekshe qýanyshtymyn. Maǵan qazaq kúresinen beldesýler óte unady. Kúres barysynda qoldaǵan polıak kórermenderine úlken alǵysymdy bildiremin. Búgingi jarysty osyndaı joǵary deńgeıde ótkizgen uıymdastyrýshylarǵa rahmet!
Bartolomeı Zamenskıı, qazaq kúresinen Polsha quramasynyń bapkeri:
– Qazaq kúresinen ekinshi Eýropa birinshiliginiń bizdiń Vroslav qalasynda ótkizilgendigine óte qýanyshtymyz. Osy jarysta bir altyn, úsh qola medaldi enshiledik. Árıne bizdegi qazaq kúresiniń damý barysyn Qazaqstanmen salystyrýǵa kelmeıdi. Qazaqstanda qazaq kúresi ulttyq sport túri bolsa, bizde ol endi qolǵa alynýda. Jýyrda Vroslav qalasynda qazaq kúresi boıynsha sport klýbyn ashpaqpyz. Bul oraıda qazaq tarapynyń qoldaýyna ıemiz. Al keleshekte osyndaı klýbtardy Polshanyń barlyq iri qalalarynda ashý oıymyzda bar.
Jandos ÁÝELBEKULY,
arnaıy «Egemen Qazaqstan»
úshin
Polsha Respýblıkasy,
Vroslav qalasy