Qaýipti keselden qutylý qadamy

Juma, 22 aqpan 2013 7:23

Memlekettik organdardyń nashaqorlyqqa jáne esirtki bıznesine qarsy is-qımylǵa baǵyttalǵan qyzmetin úılestirý jónindegi vedomstvoaralyq shtabynyń otyrysynda esirtki ahýaly týraly jyldyq esepti Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Nashaqorlyqtyń medısınalyq-áleýmettik problemalarynyń respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń sarapshysy O.Iýsýpov baıan etti. Shyn máninde muny Eýroodaqtyń CADAP jobasynyń sarapshylary birge ázirlegen bolatyn.

Juma, 22 aqpan 2013 7:23

Memlekettik organdardyń nashaqorlyqqa jáne esirtki bıznesine qarsy is-qımylǵa baǵyttalǵan qyzmetin úılestirý jónindegi vedomstvoaralyq shtabynyń otyrysynda esirtki ahýaly týraly jyldyq esepti Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Nashaqorlyqtyń medısınalyq-áleýmettik problemalarynyń respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵynyń sarapshysy O.Iýsýpov baıan etti. Shyn máninde muny Eýroodaqtyń CADAP jobasynyń sarapshylary birge ázirlegen bolatyn.

Atalǵan otyrysty ashqan Ishki ister mınıstri Q.Qasymovtyń tór­aǵalyǵymen elimizde nasha­qor­lyqqa jáne esirtki bıznesine qarsy kúrestiń 2012-2016 jyl­darǵa arnalǵan salalyq baǵdar­la­masynyń is-sharalar josparyn iske asyrýdyń birqatar ózek­ti máseleleri qaraldy. Al Eýroodaqtyń CADAP jobasynyń sarapshylary usynǵan esepte 2011 jylǵy esirtki ahýaly­na jasalǵan taldaý jáne esirt­ki ahýalynyń damý úrdisi, atal­ǵan kezeńdegi Qazaqstan Res­pýb­lıkasynyń esirtkige qarsy qa­byldaǵan is-qımyldarynyń ne­gizgi nátıjeleri, jetistikter, sondaı-aq oryn alǵan kemshilikter kórsetildi. Osylaısha, esepte be­rilgen málimetter memlekettik or­gandardyń esirtkige qarsy sala­da­ǵy qyzmet baǵyttaryn túzetý maq­satynda budan ári naqty jumys barysynda paıdalanylatyn boldy.Atalǵan otyrysta Aýǵanstan esirtki trafıgi boıynsha­ statıs­tı­kalyq derekterdi qalyptastyrý ádistemesiniń máseleleri týraly, sondaı-aq BUU Esirtki jáne qylmys jónindegi basqarmasy, Ortalyq Azııa óńirlik aqparattyq úılestirý ortalyǵy (OAО́AÚO) sa­rap­shylarymen jumys kez­desýi­niń nátıjeleri týraly Ulttyq qaýipsizdik komıteti tóraǵasynyń orynbasary Ǵ.Ámrın baıandady. Bul oraıda, OAО́AÚO-niń bas­shy­lyǵy jáne Ázerbaıjan, Qyr­ǵyzstan, Qazaqstan, Reseı, Túr­kimenstan jáne Tájikstan elde­ri­niń ókilderi qatysqan atalǵan jumys kezdesýiniń sheńberinde «soltústik marshrýt» boıynsha ótetin (Ortalyq Azııa elderi, Qazaqstan arqyly Reseıge jáne Eýropaǵa) aýǵan esirtki trafıginiń kólemin baǵalaý boıynsha negizgi metodologııalyq ustanymdar talqylandy.Osyǵan baılanysty­ Aýǵan­stan­daǵy esirtki óndiristerine degen álemdik ekonomıkalyq úr­disterdiń yqpalyn, esirtki tutyný qurylymynyń ózgeristerin eskere otyryp, Ulttyq qaýipsizdik ko­mıtetiniń bastamasy boıynsha BUU Esirtki jáne qylmys jó­nindegi basqarmasyna «soltústik marshrýt» boıynsha ótetin aýǵan esirtki trafıgine maqsatty zertteý júrgizý usynyldy. «Bul rette esirtki tutynýshylardyń jáne­ esirtki tutynýdyń naq­ty sany boıynsha otandyq sarap­shy­lar­dyń baǵalaýlary, sondaı-aq halyqaralyq esirtki trafıgine qar­sy is-qımyl boıynsha Ortalyq Azııa elderi men Reseıdiń qosyp otyrǵan ulttyq úlesteri eskerilýi qajet», – dep atap ótti baıandamashy. Sonymen qatar, opıattardy tu­tyný salasyndaǵy málimetterdi, esirtkige táýeldilerdiń naqty­ sanyn jáne Qazaqstan Respýblıka­sy­nyń halyqaralyq esirtki tra­fıgine qarsy kúres jónindegi ju­mysyn jetildirý maqsatynda Densaýlyq saqtaý men Ishki ister mınıstrlikterine elimizdegi ba­qy­laýǵa alynbaǵan esirtkige táýel­dilerdiń sanyn, sondaı-aq bir­ esirtkige táýeldiniń bir jylda tutynatyn geroıniniń jáne apıy­nynyń mólsherin anyqtaý kezinde túzetý koeffısıentine qatysty suraý salý joldanǵanyn aıtty.Qazirgi tańda Ádilet mı­nıstr­ligi sot-saraptama bóli­nis­teri saraptamalarynyń 99 paıyzy tek qylmystyq isti qoz­ǵaý nemese synyptaý týraly má­seleni sheshý úshin qajetti belgi­ler­di anyqtaýmen shekteledi. Demek, bul jaǵdaıda saraptama barysyn­da alynǵan derekter zańsyz esirt­kilerdiń quramyn únemi ba­qy­laýǵa múmkindik bermeıdi. О́ıt­ke­ni, birqatar máseleler zertteý­den tys qalady jáne esirtkiniń túsý jáne satý arnalary týraly boljamdardy tekserýde, sondaı-aq, respýblıka aýmaǵyndaǵy esirt­kiniń zańsyz rynogynyń qu­­rylymyn anyqtaýda esirtki bız­nesine qarsy kúres jónindegi jedel-izdestirý bólinisteriniń tıim­diligin shekteıdi. Sondyqtan, sot saraptamalary ortalyǵynyń bazasynda esirtki quraldarynyń, psıhotroptyq zattar men prekýr­sorlardyń derekter bankin qurý týraly másele boıynsha bastama kóterildi. Al bul mindetti sheshý úshin Ádilet mınıstrligi Sot saraptamalary ortalyǵynyń bazasynda zańsyz esirtkilerdiń ma­mandandyrylǵan derekter bankin qurý qajet, dep atap kórsetti óz sózinde Ádilet mınıstrliginiń Sot saraptamalary ortalyq ınstıtýty dırektorynyń orynbasary D.Aımaqov. Bul maqsattarǵa res­pýblıkalyq bıýdjetten Ádi­let mınıstrligine 2014 jylǵa qara­jat bólý josparlanypty.Odan ári otyrysta «Nasha­qor­lyqqa áleýmettik mándegi aýrý mártebesin berýdiń maqsatqa saı bolýy týraly» másele qyzý­ talqylandy. «Esirtki, psıho­trop­tyq zattar, prekýrsorlar jáne­ olardyń zańsyz aınalymy men teris paıdalanylýyna qar­sy is-qımyl sharalar týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 1998 jylǵy 10 shildedegi zańyna sáıkes nashaqorlyq adamnyń dene jáne psıhıkalyq qyzmetine aýyr zaqymdanýǵa soqtyratyn esirtki quraldaryna, psıhotroptyq zat­tar­ǵa ne bolmasa olardyń analogtaryna táýeldilikpen belgilenetin aýrý bolyp tabylady.Aqysyz medısınalyq kómek­tiń kepildik kólemi tizbesinde esirtkige táýeldilerge tegin me­dısınalyq kómek kórsetý kóz­del­gen. IIM Esirtki bıznesine qarsy kúres komıteti tóraǵasynyń oryn­basary B. Beıseev osy másele boıynsha jasaǵan baıandamasynda joǵaryda kórsetilgen tegin medısınalyq kómek esirtkige táýeldige qajetti «Arnaıy áleý­mettik qyzmetter týraly» Zań­da kózdelgen áleýmettik-psı­ho­logııalyq, áleýmettik-peda­go­gıkalyq, áleýmettik-eńbek, áleýmettik-mádenı, áleýmettik-eko­nomıkalyq jáne áleýmettik-quqyqtyq qyzmetterdi qamta­ma­syz etpeıtinin atap kórsetti.Sóıtip, otyrys nátıjesinde nashaqorlyqqa jáne esirtki bıznesine qarsy kúrestiń salalyq baǵdarlamasynyń is-sharalar jos­paryn iske asyrý maqsatynda bu­dan ári birlese sheshimder qabyldaý úshin nashaqorlyqtyń aldyn alý boıynsha qaralǵan ózekti máseleler boıynsha naqty usynymdar qabyldandy.Aleksandr TASBOLATOV,«Egemen Qazaqstan».