Qazaq tarıhy taǵy bir qundy jádigermen tolyqty. Abylaı hannyń zamandasy, ataqty bı, dilmár sheshen Qaramende bı Shaqaulynyń qoramsaǵy tabyldy.
Jádiger bıdiń shóberesi Rahymberliniń qyzy Dámetken ananyń qolynda saqtalyp kelipti. Keıin qoramsaq áýlettiń Balqashtaǵy jıenderiniń qolyna kóshse kerek.
Jádiger tarıhy týraly 73 jastaǵy ardager ustaz, Qaramende babanyń shóberesi Rahymberliniń jıeni Jumagúl Jańbyrbaıqyzynan surap bilgen edik.
– Qazaqqa batyr men bı ortaq qoı. Men naǵashylarymnyń tárbıesinde óstim. Babamyzdyń qoramsaǵy úshinshi balasy Byqyǵa berilgen. Byqy balasy Janaqqa tabystapty. Janaq balasy Rahymberlige tapsyrǵan kórinedi. Rahymberliden ul joq. Dárken, Dámetken, Úmit esimdi qyzdar týady. Naǵashy ájemiz Zaǵıpa Sáttiqyzy meniń anam Dámetkenge qoramsaqty amanattap ketken eken. Men qoramsaqty bir jyldaı qolymda saqtadym.
Keıin anam sińlimizdiń qolyna kóship, qoramsaqty ala ketti. Sol úıde kóz jumdy. Babadan qalǵan tábárikti qazir qyzdyń balalary saqtap otyrmyz. Bı babamyzdyń «Meniń aqyrym qyzdyń jáne qyzdyń balasynyń qolynda qalady» dep aıtqan sózi bar. Sondyqtan anam qoramsaqty saqtaýǵa aıryqsha kóńil bólip keldi, – degen Jumagúl apanyń sózinshe, qoramsaqty ustap turatyn kise qoldy bolǵan.
Úsh ǵasyrdan astam ýaqyt saqtalǵan qoramsaq sheber qoldan shyqqany kórinip tur. Qalyń bylǵarydan tigilgen. Eki qaıys ilgegi bar. Betine oıý-órnek bederlengen.
«Urpaqtary qoramsaqty eldiń nazaryna kóp kórsete bermeıdi. Baba kózi – qundy jádigerdi saqtap, keleshekke amanattaý – bizdiń basty mindetimiz», deıdi ardager ustaz.
Nurdos KÁRIM