Qazaq baspasóziniń qara shańyraǵy «Egemen Qazaqstan» gazetine stýdent kezimde 1987 jyly kelgen edim. Osy basylymda 7 jylǵa jýyq eńbek etip, búginde qyzmet babymen dıplomatııa salasyna aýysyp ketkenime shırek ǵasyrdan assa da, áli kúnge ulttyq jýrnalıstıkanyń mańdaıaldy basylymy «Egemen Qazaqstan» dese eleń etip, jan dúnıem eljirep sala beredi. О́ıtkeni bas basylymda eresek ómirge qadam basqandaǵy alǵashqy eńbek jolym bastalyp, osynda jınaǵan tájirıbem men úshin úlken mektep boldy.
Redaksııaǵa QazMÝ-dyń jýrfaginiń V kýrsynda praktıkadan ótýge kelip, ártúrli taqyrypta maqalalar jazdym. Keıbir maqalalarym ózektiligimen unap, oqyrmandar meni redaksııaǵa izdep kele bastady. Sol kezdegi bas redaktor Kórik Dúıseev meniń osy qabiletimdi baıqap qalǵan bolsa kerek, ári jastardy qoldaý nıetimen áli dıplom almaǵan stýdent bolsam da meni birden jarty stavkaǵa tilshilik qyzmetke aldy. Qalam ustaǵan aǵaıyn biledi, respýblıkalyq úlken basylymǵa jýrnalıstik tájirıbe jınaqtamaı, jumysqa qabyldaný ol ýaqytta óńiń túgili túsińe de kirmeıtin arman bolatyn. Alaıda keıde osyndaı erekshe sheshim qabyldanatynyna kýá boldym. Álbette, aldyńnan jaqsy adamdar jolyqsa, olar kásibı deńgeıińdi qalamyńnyń ushynan baǵalap, senim artyp, óz boıyndaǵy asyl qasıetterimen adamshylyqtyń úlken mektebin tanytady.
Men osyndaı asyl aǵalarymnyń kásibı mektebinen ótkenime ózimdi óte baqytty sanaımyn. Gazette Kórik Dúıseev, Sherhan Murtaza, Ábish Kekilbaev, Nurlan Orazalın bas redaktor bolǵan tusta osyndaı alashtyń aıtýly azamattarynyń qol astynda qyzmet atqardym. Bul kisilerdiń árqaısysy taýdaı tulǵa, árqaısysy bir-bir mektep. Olardan jýrnalıstıkadan bir bólek, ómirlik azyq bolarlyq úlgili úrdisterdi úırendim. Daryn qýaty mol redaktorlardyń úlken ujymdy, jýrnalısterdi kásibı turǵydan qalaı basqarǵanyn kórdim. Myqtylardyń mektebinen ótken shákirt bolý bir ǵanıbet. Olar jastarǵa shynaıy qamqorlyq qylýdy murat tutty. Sol asqar taýdaı qaıran aǵalardyń artynda keıingilerge mıras bolyp tańdaýly shyǵarmalarymen qatar óshpes ónegeleri qaldy. Umytylmas asyl minezdiń, tektiliktiń úlgisindeı, shamshyraqtaı edi-aý shetinen. Asyl aǵalarymnyń maǵan tıgizgen sharapattary mol boldy. Jaqsylarǵa janasa júrýdiń ózi bir bereke, nesibe deýge bolar. Ataly sózderin tyńdap, aqyl-parasatyna rıza bolyp, bolmasań da uqsap baqqyzatyn qasıet daryǵan tulǵalar emes pe!
Osy bas redaktorlarymnyń ishinen Kórik Qundyzbaıulynyń gazet basshysy retindegi qasıetterin zor qurmetpen eske alamyn. Ol bas redaktor bolyp qazaq úshin qıyn kezeńde –1986 jylǵy Keńes Odaǵyn dúr silkindirgen áıgili Jeltoqsan oqıǵasynan soń 1987 jyldyń qańtar aıynda keldi. Qazaqstan Respýblıkasynyń basshylyǵyna Kolbınniń kelgen beti, qazaq halqyna ultshyldyq qara tańbasy basylǵan, jastarymyzdy qýdalaǵan zaman. Osyndaı ólara kezeńde jurttyń kókeıinde «Myna kisini gazetke nege alyp keldi? Joǵary jaqtyń adamy ǵoı» degen dúdámal oı turǵany da jasyryn emes edi. О́ıtkeni, K.Dúıseev bas redaktor bolyp Qazaqstan Kompartııasy Ortalyq Komıtetiniń marapattaý bólimi meńgerýshisiniń birinshi orynbasary qyzmetinen kelgen edi. Kórik aǵa mamandyǵy boıynsha jýrnalıst bolsa da, gazette kóp jumys istemegen, uzaq jyldar komsomol, partııa organdarynda qyzmet etkendikten, joǵarynyń nusqaýynan shyǵa almaıtyn jan ba eken degen kúdik bolǵany ras.Ol saıasat jaǵyn tereń bile tura, kásibı jýrnalıstik bilimin kórsetip, birden gazettiń jumysyna belsene aralasyp ketti. Ortalyq Komıtetten kelgen syqıǵan sheneýnik, qasań nusqaýshy, jaltańkóz jalań oryndaýshy emes, parasatty, kisiligi mol, bilikti basshy ekenin uqqan soń uzamaı jurttyń kóńiline uıalaǵan sekem alý taý basyn shalǵan soqyr tumandaı tarqap ketti. Bas redaktor Kórik Dúıseev qazaq halqy ultshyl degen qaralaý maqalalar bergizgen joq, el múddesin bárinen bıik qoıdy. Beıneli tilmen aıtqanda, bul kisi «arbany da syndyrmaı, ógizdi de óltirmeı» qıyn kezeńnen alyp shyqty.
Kórik Dúıseev jaratylysy ádil adam bolatyn. Ol 1987 jyldyń basynan 1989 jyldyń aıaǵyna deıin osy gazetti basqarǵanda óziniń adaldyǵyn anyq kórsetti. Kórik Qundyzbaıulynyń basshy retindegi ereksheligi qandaı boldy desek, jan-júregi qazaǵym dep soǵatyn azamat joǵary jaq pen halyqtyń arasyna altyn kópir sala bildi. Úkimetke de tolqymaly sátte saıasatker, ári jýrnalıst adam kerek bolǵany anyq. Kórik aǵa tarazy basyn teń ustady. Ol kisi bas basylym betinde «Aqtańdaqtar aqıqaty» atty aıdar ashty. Atynyń ózinen kórinip turǵandaı, bul dúnıeler gazetke jańa serpin berdi. Shákárim Qudaıberdiuly, Ahmet Baıtursynuly, Mirjaqyp Dýlatov, Maǵjan Jumabaev, Júsipbek Aımaýytov sııaqty arystardyń esimi jabylǵan jaladan arshyla bastaǵan, birtýar tekti uldarynyń ardaqty esimderi men eli úshin istegen qyzmetteri qazaqqa qaıtaryla bastaǵan kezeńniń basyn «Aqtańdaqtar aqıqaty» maqalalar shoǵyry bastaǵanyna daý joq.
Gazetke jańa tolqyn jastardy tartty. Sonyń bir kýási jas tolqyn, jas býynǵa zor senim artyp, qyzyl dıplommen kelgen meni birden tilshi qylyp qoıdy. «Partııa turmysy» bólimine aldy, bul rasynda qıyn bólim bolatyn. Gazettiń mártebesin kóterýge atsalystyń dep meni keıde bas redaktor maqtap, mereıimdi asyryp qoıatyn. Sosyn «Sovet qurylysy» bólimine aýystyrdy.
Qoryta aıtqanda, Kórik Dúıseev bas redaktor bolǵan tusta Jeltoqsan yzǵarynan keıin, KOKP Ortalyq Komıteti saıası bıýrosynyń qazaq halqyn ultshyl degen tujyrymnyń alyp tastalýyna «Sosıalıstik Qazaqstan» gazetiniń oń áseri erekshe boldy.
Gúlsim EŃSEPOVA,
Qazaqstan Respýblıkasy Syrtqy ister mınıstrliginiń keńesshisi, fılologııa ǵylymdarynyń kandıdaty