Oblys ákimi lentasyn qıǵan ortalyq áli kúnge jumysyn bastaǵan joq

Biraq Pavlodar oblysynyń burynǵy ákimi Bolat Baqaýov lentasyn qıǵan jańa onkologııalyq ortalyq áli kúnge deıin jumysyn bastamaǵan. Jańa keshendi iske qosý arqyly «Onkologııalyq aýrýlardy emdeýdiń 2018-2022 jyldarǵa arnalǵan keshendi josparyn» oryndaý boıynsha Jol kartasynyń is-sharalary iske asyrylmaq delindi. Onko­or­ta­lyq mamandarynyń aı­týynsha, orta­lyq medısınalyq qyzmet kór­setýine ruqsat beretin lısenzııany kútýde. Qazir eski aýrý­hanadan jańa ortalyqqa kóshý, ornalasý jumystary jos­par­­lanýda. Dıagnostıkalyq me­dısınalyq sheteldik qu­ryl­ǵy­lar arnaıy mamandar quras­ty­ryp, tekserip, jınaqtap orna­las­tyrǵan soń iske qosylýy kerek. Sonymen birge keshendi ortalyqta emdeý bólimsheleri opera­­sııalyq-reanımasııalyq blok, radıologııalyq, patolo­go­an­atomııalyq bó­lim­der bar. Jeke turǵan 4 korpýs, medı­sı­nalyq qal­dyqtar úshin jáne ottegi stan­sa­­sy ornalasqan.

Basqarma jańa onkoo­r­ta­lyq­tyń ashylýy óńir tur­ǵyn­da­ryna joǵa­ry teh­no­lo­gııalyq emdeý-dıag­nos­tı­kalyq ádis­te­­meler­di paıdalana otyryp, qazir­­gi zaman­ǵy deńgeıde maman­dan­­dy­rylǵan onko­lo­gııa­lyq kómekti kórsetýge múmkindik bere­­tinin habarlady. Iаǵnı, endi jańa ortalyq dárigerleri onko­­logııalyq aýrýlardy erte kezeńde anyqtaı alady, bul óńirde qaterli isikten bolatyn naý­qastar sanyn azaıtady.

– Turǵyndar endi Koreıaǵa da, Izraılge, Germanııaǵa barmaı-aq, óz óńirimizde de emdele alatynyna senemiz. Jańa tehnologııalar sáýleli terapııanyń nátıjesin úsh kún ishinde alýǵa múmkindik beredi. S-doǵasy bar rentgen qurylǵy, kishi ınva­zıv­ti operasııalar júrgizýge qajetti ra­dıo­­jıilikti ablıasııa apparaty men endo­vıdeohırýrgııalyq qural-jabdyqtar orna­tylýda, – deıdi sáýleli dıagnostıka tera­pııa­synyń dárigeri Mádına Ibraımova.

Byltyr óńirimizge jumys sapary­men kelgen Densaýlyq saqtaý mınıstri Eljan Birtanov «Bul onkologııalyq dıspanser tek jańa ǵımarat emes, jańa tehnol­­o­gııalardyń shoǵyry» dep atap ótken-di.

– Mysaly, tomograf isiktiń naqty kó­le­­min anyqtaıdy, al jeli­lik údetkish sol isiktiń naq ózin ǵana sáýlelendiredi. Isik­­tiń aınalasyndaǵy saý jasý­­sha­larǵa zııan kelmeıdi. Bir­ne­she kúnde oń nátıjesin baı­­qaýǵa bolady. Elimizde dál osyn­­daı tórt qurylǵy bar. Zama­na­ýı medısınalyq qyzmetti Pav­lo­dar­daǵy onkologııalyq dıspanserde de alýǵa bolady, – degen mı­nı­str.

Mınıstr Eljan Birtanov aıtqan kompıýterli tomograf aǵzanyń birneshe qa­ba­tynan ótip, óte tómen sáýlemen aı­qyn kóre alady. Rentgen quryl­ǵy, ota jú­r­gizýge qajetti radıo­jıi­likti ablıasııa appa­raty men endovıdeohırýrgııalyq qural-jabdyqtarǵa toly, «jańa tehno­lo­gııa­lardyń shoǵyryn» naý­qastar emdelý úshin iske qo­syl­ǵa­nyn asyǵa kútýde.

Aıtpaqshy, «Jańa tehno­lo­gııa­lardyń shoǵyry» demekshi, bul jerde taǵy da bir kúdik bar. Jýyrda ǵana Nur Otan par­tııasy oblystyq fılıaly janyndaǵy Sybaılas jem­qorlyqqa qarsy is-qımyl qoǵamdyq keńesiniń otyrysy ótti. Jıynda oblystyq proký­ra­týra 3-basqarmasynyń bas­­tyǵy Ashat Kókimbaevtyń aıtýynsha, oblystyq Densaýlyq saq­taý basqarmasy «Djahaev» JK fırmasynan memlekettik satyp alý arqyly Toshiba markaly júrek-qan júıesin tekse­retin kompıýterlik tomog­raf satyp alǵan. Biraq jarty jyldan soń qurylǵy isten shyqqan. Sebep, qurylǵy 1980 jyly jasalǵan kórinedi. Basqarma bas­shy­synyń orynbasary Aıgúl Muqyshevanyń aıtýynsha, qazir bul máselege qatysty Nur-Sultan qalasynda sot júrip j­a­­tyr. Bul iske tipti bir emes, birneshe basqarmanyń da qatysy bar bolyp shyqqan. О́ńir­­de memleket-jekemenshik árip­­testigi jóninde jobalar bas­­talǵanda, alǵashqy bolyp «Djahaev» JK uıymynan kom­p­ıý­terlik tomograf satyp alyn­ǵan.

Jıynda 2018-2019 jyldary den­saý­lyq saqtaý salasyndaǵy sybaılas jem­qor­lyqqa qarsy áreket jaıy talqy­lan­dy. Oblys boıynsha tekserý komıssııasy Ǵ.Sultanov atyndaǵy oblystyq aýrýhana, №1 qalalyq aýrýha­na, oblystyq Týberkýlezge qarsy dıspanserde aýdıt esebin júr­gizgen. Nátıjesinde, 176,5 mıl­lıon teńge qarjylyq zań buzý­shy­lyqtar anyqtalǵan.

Al oblys ortalyǵyndaǵy Kardıo­logııalyq ortalyqta bir rettik medısı­na­lyq quraldar qoımasy saqtalǵan degen máse­le­den soń respýblıkalyq komıs­sııa, Sybaılas jemqorlyqqa qarsy óńir­lik kúres basqarmasy da tek­serý júr­gi­zý­de. Iаǵnı, naý­qas­­tardyń júregine ota jasaý kezinde zararsyzdandyrylǵan medı­­sınalyq aspaptar qolda­nyl­ǵany jurt­shy­lyq arasyna tarap ketti. Osy jaıdy anyq­­taý úshin Densaýlyq saqtaý mınıstri­­­niń orynbasary Lázzat Aqtaeva da arna­ıy keldi.

Oblys ortalyǵyndaǵy balalar aýrýhanasynda ÝDZ qurylǵy durys anyqtaı almaıdy dep, jańadan ashylǵan «Promenad» medısınalyq ortalyǵyna tur­ǵyndardy kishkentaı sábı­le­ri­men jiberetin mysaldar da kezdesýde. Jas otbasylar 3 myń teńge tólep, osy jerden ÝDZ qu­ryl­ǵy­sy­nan ótedi.

Biz sheteldik medısınalyq qural-jab­dyq­tardy úıip-tógip satyp alǵa­ny­myz­ben, is jú­zin­de qural-jab­dyq­tar, qu­ryl­ǵy­lardyń qyzmet etý se­nim­di­ligi qandaı, «syrty bútin, ishi tútin» eski tehnologııalar bolyp júrmesine kim kepil? She­tel­dik qurylǵylarmen jumys isteıtin arnaıy mamandar, qu­ryl­ǵy­la­ryn jóndep, aýys­tyryp tu­ra­tyn ınjener mamandar bolsa, ÝDZ durys anyqtaı almaıdy degen másele de bolmaýshy edi. О́ńirdegi shaǵyn qalalarǵa, aýdan ortalyqtaryndaǵy aýrý­ha­nalarǵa berilgen sheteldik medı­sınalyq qural-jabdyqtar, quryl­ǵylardyń qandaı kúıde ekenin de kim tekserip jatyr?

Endi qaıta taqyrypqa oral­saq, oblys­tyq onkologııalyq or­ta­lyqtyń dırektory Murat Súleımenovtiń aıtýynsha, óńi­ri­miz qaterli isik kórsetkishi bo­ıyn­­sha elimizde 3-oryn alady. Jyl saıyn oblystyq onko­dıs­panserdiń birinshi rettik esebine 2300 turǵyn tirkelse, aýrý­ha­na­nyń jalpy ese­bin­­de qazir 11 myń adam bar.

Árıne, aýasy óndiris oryn­da­rynyń tú­ti­nimen lastanatyn óńirde qaterli isik kór­setkishi joǵary. Bul jaǵdaıdy jer­gilikti onko­logter aýrýdy erte bas­tan anyqtaý kórsetkishiniń kóbe­ıýinen anyq­ta­ǵan. Jańadan ashyl­­ǵan ortalyqta endi jylyna 1,5 myń­nan astam ota jasalmaq.

Sondaı-aq jańa onkologııalyq orta­lyq kóp­beıindi aýrýhanalar qataryna endi. Elimizdiń 2025 jylǵa deıin Strategııalyq damý josparynda kópbeıindi aýrýhanalardy ashý qarastyrylǵany belgili. Jańa ortalyq quramynda emhana, Ǵ.Sultanov atyndaǵy oblystyq aýrýhana, oftalmologııalyq bólim, Dıagnostıkalyq ortalyq qyzmet kórsetedi.

– Ortalyqta 400-deı adam jumys isteıdi. Táýliktik stasıonarda naýqastar kelip em qabyldap, úılerine qaıtady. Buryn ota jasaǵannan keıin naýqas 12 kún aýrý­hanada qalsa, endi 3-5 kún ǵana bolady. Onkologııalyq dertke shaldyqty degen kúdikpen tekserilý az qamtamasyz etil­gen, kóp balaly otbasylarǵa, múge­dek­terge, keıbir zeınetkerlerge tegin. Turǵyndarǵa mamandandyrylǵan onko­lo­gııalyq kómektiń kólemin keńeıtip, sapa­syn arttyrý, naýqastardy ońaltý úshin onkoortalyqta stasıonarlyq bó­lim­­shelerdi, jeke operasııalyq-reanı­ma­sııalyq blok, emhana bólimshesin, radıologııalyq bólimsheniń jeke 4 korpýs­yn ashý josparlanýda, – deıdi Murat Súleımenov.

Biraq stasıonarlyq bólimsheler, jeke operasııalyq-reanımasııalyq blok, emhana, radıologııalyq bólimsheleri, jeke 4 korpýsy naýqastar qabyldaýǵa, qyzmet etýge áli daıyn emes sııaqty.

Joǵaryda jazǵanymyzdaı, óńirde 12 myńǵa jýyq onkologııa aýrýyna shal­dyq­qan adam bar. Bas dárigerdiń aıtýynsha, aýrýlardyń ishinde birinshi orynda sút beziniń qaterli isigi tur. Sondaı-aq teri, ókpe, asqazan qaterli isigine shaldyqqandar da jıi kezdesýde.

Tipti qaýipti dertti erte kezden anyq­tap, der kezinde tıisti kómek kórsetý úshin kelesi jyldan bastap óńirdegi ká­sip­oryn­dar­da jumys isteıtin, jasy 35-ten asqan adamdardy skrınıngten ótkizý máse­le­si de qarastyrylýda.

Oblys ortalyǵyndaǵy «Onkologııalyq dıspanserdiń qurylysy» ınvestısııalyq jobasyn iske asyrý arqyly óńir turǵyn­dar­ynyń joǵary tehnologııalyq emdeý-dıag­nostıkalyq ádistemelerdi paıdalana otyryp, qazirgi zamanǵy deńgeıde maman­dan­dyrylǵan onkologııalyq kómek alýlary qajet.

Sondyqtan jylyna myńnan asa ota jasaý úshin ortalyqqa kompıýterlik tomograf, magnıtti rezonansty tomograf, beıne-laproskopııalyq sııaqty jańa zamanaýı qondyrǵylar ornatyldy. Qa­terli isik aýrýlaryn emdeýdiń ozyq úl­gi­leri qoldanysqa engizilýde. Endi bul aýrýmen aýyratyn adamdardyń ómir súrý uzaq­ty­ǵyn arttyrýǵa múmkindik te bar.

Bári durys, jaqsy delik. Biraq 11 mlrd teńgeniń qalaı ıgerilgeni jaıly da Úki­met­ten suraý bolatyny anyq.

Qazir onkologııalyq ortalyqtyń shynaıy túrde ashylýyn óńir turǵyndary, naýqastar kútýde. Ýaqtyly ashylyp, qyz­met kórsetpeýine basqa da sebepteri bar bolar. Ekinshiden, sheteldik qurylǵylar naý­qastar kútken deńgeıde paıdalanýǵa jaramaı, turǵyndar seniminen shyǵa almaı qala ma degen kúdik te joq emes.

Jalpy, qyrýar qarajat bólingen alyp ortalyqtyń jumysy qarapaıym jurttyń densaýlyǵyn saqtaýǵa, otbasyna oralatyn qýa­nysh ıgiligine jumsalǵany qajet-aq.

Pavlodar oblysy