Oblys ortalyǵynan shalǵaıda jatqan Moıynqum aýdanynyń «Aıdarly» keńshary keshegi Keńes odaǵy kezinde 30 myńnan asa qoı-eshki, 1 myń basqa jýyq múıizdi qara ósirip, 3 myń gektardan asa jerge júgeri, arpa ósirgen irgeli sharýashylyq bolatyn. Alaıda keıin sharýashylyq tarap, naryq qyspaǵy bul aýyldy da aınalyp ótpedi. Sol jyldarda kanaldardy qaıyr basyp, egistikke sý kelmegenine 20 jyldan asty.
Alaıda, 2018 jyldyń kúzinde Moıynqum aýdanynyń ákimdigi sýarmaly egistikti qolǵa alyp, jeke ıelikke ketken kanaldardy qaıtaryp aldy. Osynyń nátıjesinde 9 kanal tazalanyp, okrýg boıynsha 1515 gektarǵa egin egildi. Dıqandarǵa jeńildikpen tuqym berildi. Iаǵnı, el ishine sýmen birge bereke keldi. Bitik ósken júgeri, arpany orýǵa kombaındar satyp alyndy. Ala jazdaıǵy eńbek zaıa ketpedi. Aýyl boıynsha 300 gektarǵa júgeri, 140 gektarǵa arpa jáne basqa da daqyldar egilip, mol ónim alyndy. 900 gektar jońyshqa 4 márte oryldy. Qazir Aıdarlynyń aıdaǵany bes eshki emes, turmysy baqýatty, aýyldaǵy múıizdi iri qara sany 2520-ǵa, qoı-eshki 12509-ǵa, jylqy 807-ge jetti.
Endi Aıdarly aýylynan Jambyl oblysynyń ákimi Asqar Myrzahmetovtiń «Qosalqy sharýashylyq – aýyl adamdarynyń tabys kózi» degen óńirdi damytý, eldiń ál-aýqatyn arttyrý jolyndaǵy bastamasyna 318 aýla qatysyp otyr. Aýylda 365 aýla bolsa, olardyń úı irgesindegi jer kólemi 58 gektar. Olar úı irgesindegi jerdiń 33 gektaryna kartop, 25 gektaryna qyzanaq ekpek. Mal, egin sharýashylyǵyna qatysýshy aýlalar da az emes. 2019 jyly júgeri ekken 4 sharýaǵa memleketten 138 myń teńge sýbsıdııa berildi. Jobanyń ekinshi baǵyty boıynsha aýyl halqynyń qolyndaǵy irili-usaqty 2664 bas malǵa, taǵy osyndaı 1878 bas asyl tuqymdy mal satyp alý kózdelip otyr.
Jobanyń tórtinshi baǵyty boıynsha Meıirhan Shalqarbekov basqaratyn «AıdarlyAgro-2019» kooperatıvi satyp alynatyn tehnıkalarǵa tapsyrys berip qoıdy.
– О́tken jyly bizdiń aýyl ǵana emes, aýdandaǵy egistikpen aınalysatyn aýyldar úshin jaqsy jyl boldy. Jıyrma jyldan keıin aýylǵa sý kelip, júgeri, arpa, qaýyn-qarbyz ektik, jońyshqalyqtyń kólemin ulǵaıttyq. Bul úshin aýdan ákimdigine alǵys aıtamyz. Bıyl egistik kólemin ulǵaıtatyn bolamyz. Aýdanǵa kombaın alynatyny durys bolǵan eken. Sebebi bıyl arpa egýshiler kóp bolady, – deıdi bul jóninde eńbek ardageri Búıenbaı Qozıev.
Endi berekeli aýyldyń turǵyndary aryqtardy, úlken kanaldy tazalaý týraly bastama kóterýde. Al Moıynqum aýdanynyń ákimi Máden Musaev aýyl turǵyndarymen ótken kezdesýde aldaǵy ýaqytta Aıdarlyda 90 oryndyq klýb salynyp, bir kóshe asfalttalyp, 2 kóshege jaryq ornatylatynyn aıtty.
Súndetýlla ÁBILOV,
jýrnalıst
Jambyl oblysy