Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń málimdemesinde halyqtyń áleýmettik jaǵdaıyn álsiretpeý, ekonomıkany qoldaý sharalary kórinis tapty.
Prezıdent ár salaǵa bólingen qarajatty tıimdi paıdalanýdyń tetigin kórsetti. Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy qurǵan Ulttyq qordy mysalǵa ala otyryp, barlyq qarajat kózderin paıdalanýdy tapsyrdy. Ári ekonomıkamyzdy naqty ári jedel qalpyna keltirý úshin memlekettik damý ınstıtýttary arqyly qarjylandyrý múmkindigin de qarastyratynyn málemdedi. Olardyń qatarynda Memlekettik áleýmettik saqtandyrý qory, Ulttyq banktiń resýrstary men quraldary, «Báıterek», «Agrarlyq nesıe korporasııasy» bar. Eń bastysy, bul qarjylaı qoldaý eksporttyq áleýeti bar, tez damyp kele jatqan orta deńgeıli kompanııalarǵa arnalady. Sebebi, mundaı kompanııalar daǵdarystan shyǵýdyń tóte joly bolmaq.
Daǵdarysqa qarsy sharalardy júzege asyrý aıasynda «Báıterek» holdıngi jyldyq 6% syıaqy mólsherlemesimen jáne 12 jylǵa deıingi merzimge jalpy somasy 600 mlrd teńgeden aspaıtyn oblıgasııalyq qaryz tartýdy josparlap otyr. Bul qarajat óńirlerdi damytý úshin ákimdikterdi qarjylandyrýǵa baǵyttalady. Osy shara 250 myń jumys ornyn qurýǵa múmkindik beredi jáne óńirler men iri qalalardaǵy jobalardy iske asyrýǵa járdemdesedi.
Meniń oıymsha, bul eldegi ári jekelegen aımaqtaǵy ekonomıkalyq ahýalǵa oń mýltıplıkatıvti áser etedi. Kásipkerlerge qoldaý kórsetýdiń utymdy tásili de bolmaq.
Sonymen qatar, memlekettiń halyqty turǵyn úımen qamtamasyz etý saıasatyn iske asyrý tıimdiligin arttyrý maqsatynda Memleket basshysy turǵyn úı qurylysyn qarjylandyrýǵa qosymsha qarajat bólýdi maquldady.
«Báıterek» holdıngi qarjy naryǵynda 180 mlrd teńge tartý jumystaryn aıaqtaýda. Bul qarajat ákimdikterdiń oblıgasııalaryn satyp alýdyń qoldanystaǵy tetigi arqyly kredıttik turǵyn úı salýǵa baǵyttalady. Eldiń barlyq óńirinde qosymsha 16 myńnan astam páter salýǵa múmkindik beredi.
Bul mehanızmdi, ıaǵnı ákimdikterdiń oblıgasııalaryn satyp alýdy biz 2017 jyldan bastap «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda qoldanyp kelemiz. Atalǵan mehanızm aqshalaı qarajatty "revolverlik" qaǵıdat boıynsha ár eki jyl saıyn aınalymda ustaýǵa, ıaǵnı turǵyn úıdi satýdan túsken qarajatty jańa qurylysqa qaıta baǵyttaýǵa múmkindik beredi.
Jalpy jıyny 340,2 mlrd teńge somasyna ákimdikterdiń oblıgasııalary satyp alyndy, osylaısha, búkil el boıynsha 1,8 mln sharshy metr turǵyn úı nemese 30,3 myń páter salynyp, paıdalanýǵa berildi.
«Báıterek» holdıngi qazir óziniń enshiles uıymy – «Damý» kásipkerlikti damytý qory arqyly aýqymdy jumys júrgizip jatyr. Biz memlekettik qoldaýdyń barlyq sharalaryn tolyq kórsetýdi jalǵastyrýdamyz.
«Báıterek» holdıngi jáne bizdiń enshiles uıymdarymyz halyqqa barynsha qoldaý kórsetýde. Máselen, Qazaqstandyq ınvestısııalyq qor enshiles uıymy ShOB úshin jaldaý aqysyn tóleýdi úsh aıǵa toqtatty, al Turǵyn úı qurylys jınaq banki, Qazaqstan ıpotekalyq kompanııasy, Báıterek development ıpotekalyq tólemderdi tóleýdi úsh aıǵa ústemeaqysyz jáne aıyppulsyz keıinge qaldyrdy.
Árdaıym ashyq jumys isteımiz jáne memlekettiń daǵdarysqa qarsy sharalary aıasynda bólingen árbir teńge boıynsha esep berýge daıynbyz dep sendiremin.
Aıdar ÁRIPHANOV,
«Báıterek» UBH» AQ Basqarma tóraǵasy