Aýyl ahýaly qashan, qaıtip jaqsarmaq? Keshe Premer-Mınıstr Serik Ahmetovtiń tóraǵalyǵymen ótken selektorlyq rejimdegi Úkimet otyrysynda osy másele talqyǵa tústi.
Aýyl dese alańdamaıtyn qazaq az shyǵar, sirá. Sebebi, qaımana qazaqtyń shynaıy, qazaqy bolmysy osy aýyl sózimen astarlasyp jatyr emes pe?! Buıyrǵan baıtaq dalany keń jaılap, tabıǵattyń taza baılyǵyn tutynǵan atam qazaqtyń baıyrǵy turmysy búginde sol aýyldarda qalǵandaı. Sondyqtan bolar, aýyl sózine qazaq halqy qashanda erekshe mán berip, aýyldyń jaǵdaıyna alańdaýshylyq bildirip jatady. Árıne, ýaqyt ornynda turmaıdy, zaman ótip, órkenıet kóshi ilgerilegen saıyn adamzattyń turmys-tirshiligi, ómir súrý salty da ózgere túseri anyq. Bul tek bizdiń eldegi ǵana emes, barshaǵa tán jahandyq úrdis.
Aýyl ahýaly qashan, qaıtip jaqsarmaq? Keshe Premer-Mınıstr Serik Ahmetovtiń tóraǵalyǵymen ótken selektorlyq rejimdegi Úkimet otyrysynda osy másele talqyǵa tústi.
Aýyl dese alańdamaıtyn qazaq az shyǵar, sirá. Sebebi, qaımana qazaqtyń shynaıy, qazaqy bolmysy osy aýyl sózimen astarlasyp jatyr emes pe?! Buıyrǵan baıtaq dalany keń jaılap, tabıǵattyń taza baılyǵyn tutynǵan atam qazaqtyń baıyrǵy turmysy búginde sol aýyldarda qalǵandaı. Sondyqtan bolar, aýyl sózine qazaq halqy qashanda erekshe mán berip, aýyldyń jaǵdaıyna alańdaýshylyq bildirip jatady. Árıne, ýaqyt ornynda turmaıdy, zaman ótip, órkenıet kóshi ilgerilegen saıyn adamzattyń turmys-tirshiligi, ómir súrý salty da ózgere túseri anyq. Bul tek bizdiń eldegi ǵana emes, barshaǵa tán jahandyq úrdis. Buryn adamdar shaǵyn aýyldarda tursa, birtindep bıik úıler salynyp, qalalar boı kóterdi, ıaǵnı aýyldar qalaǵa aınala bastady, turmys-tirshiligi jaqsaryp, ómir súrýge qolaıly jaǵdaılar jasaldy. Biraq, bir ókinishtisi, bizdiń aýyldardyń kópshiligi mundaı jaǵdaıdy bastan ótkere almaı jatyp talqandaldy. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda bary men naryn tý-talapaıǵa salǵan aýyl jurty jappaı qalaǵa údere kóshti. Turǵyny azaıyp, turmysy nasharlaǵan aýyldar aqyry qırap, tipti keıbiri múlde jabylyp qaldy.
Al mundaı aýyldardyń eńsesin tiktep, qatarǵa qosý qyrýar qarjymen qosa, qajyrly eńbekti talap etetini ras. Sondyqtan shyǵar, memleket tarapynan qanshama aqsha bólinip, baǵdarlamalar qabyldanyp jatsa da aýyldardyń jaǵdaıy durystalyp kete qoımady. Biraq múlde nátıjesiz emes, qazir Qazaq eliniń hal-jaıy qandaı bolsa, ol aýyldyń da ahýalyn ańǵartady. Árıne, aýyl dese, dalada jaıylǵan mal men kıiz úıdi elestetetinder aýyldan múlde aıryldyq der, biraq aýyldar qazir bar, tek sol aýyldardyń barynsha jaǵdaıyn jasap, ony qaladaǵylardan kende emes jaǵdaıǵa jetkizý kerek. Keshe Úkimet otyrysynda aıtylǵan qolǵa alynǵan is-sharalar jaıyndaǵy málimetter memleket alda aýyldardy kórkeıtýge barynsha kúsh salatynyn ańǵartty.
S.Ahmetov aıtqandaı, aýyldardy damytýǵa arnalǵan júıeli sharalar qabyldaý boıynsha Memleket basshysynyń tapsyrmasyn júzege asyrýǵa baǵyttalǵan osy saladaǵy negizgi is-sharalar memlekettik jáne salalyq baǵdarlamalarda kórinis tapqan, sondaı-aq aýyldyq aýmaqtardy túletý boıynsha «Jol kartasy» jasalyp, júzege asyrylýda.
Talqylanǵan másele boıynsha О́ńirlik damý vıse-mınıstri Serik Jumanǵarın baıandady. Ol búgingi kúni respýblıkamyzdaǵy eldi mekenderde 7,6 mln. adam turatynyn, barlyq aýyldardyń ishinde 1310-ynyń damý áleýetiniń joǵary, 5192-siniń ortasha bolyp tabylatynyn atap ótti.
Aýyldyq aýmaqtardy ınfraqurylymdyq damytý boıynsha sharalar bilim berý, densaýlyq saqtaý, «Aq bulaq», kommýnaldyq sharýashylyqtardy jańǵyrtý jáne basqa da baǵdarlamalar boıynsha iske asyrylýda.
Memlekettik qoldaý sharalary qatarynda «Agrobıznes-2020», jumyspen qamtý áleýmettik baǵdarlamalaryn ataǵan vıse-mınıstr jergilikti ózin-ózi basqarýdy damytýdy qoldaýǵa 2013 jyly respýblıkalyq bıýdjetten 6,0 mlrd. teńge bólingenin aıtty.
Atalǵan másele boıynsha sondaı-aq Ekonomıka jáne bıýdjettik josparlaý mınıstri E.Dosaev, Qarjy mınıstri B.Jámishev sóz sóıledi. Sonymen qatar, Shyǵys Qazaqstan oblysynyń ákimi B.Saparbaevtyń, Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimi S.Eskendirovtiń, Batys Qazaqstan oblysy Aqjaıyq aýdany Taıpaq aýyldyq okrýginiń ákimi B.Qydyrǵojınniń, Ońtústik Qazaqstan oblysy Maqtaaral aýdany Myrzakent kentiniń ákimi D.Erimbetovti