Qazir elektr energııasy men aýyz sýsyz tirshilikti elestetý qıyn. Qalany, kez kelgen eldi mekendi ustap turǵan osy tirshilik kózderi der edik. Bul ekeýine baǵa qymbattasa shekemiz tyrysady, bir kún emes, bir saǵat úzilip qalsa aqyrzaman kelgendeı alańdaımyz. Elektr energııasymen jáne aýyz sýmen qamtamasyz etip otyrǵan mekemelerdiń monopolıst ekeni taǵy bar. Jaqynda Qostanaı qalasyndaǵy elektr energııasymen, aýyz sýmen qamtamasyz etip otyrǵan eki monopolıst mekeme jýrnalıster úshin press-týr uıymdastyryp, solar arqyly tutynýshylaryna búgingi tynysy, jumys barysy, aqshanyń qaıda ketip jatqany týraly aıtyp berdi.
Qazir elektr energııasy men aýyz sýsyz tirshilikti elestetý qıyn. Qalany, kez kelgen eldi mekendi ustap turǵan osy tirshilik kózderi der edik. Bul ekeýine baǵa qymbattasa shekemiz tyrysady, bir kún emes, bir saǵat úzilip qalsa aqyrzaman kelgendeı alańdaımyz. Elektr energııasymen jáne aýyz sýmen qamtamasyz etip otyrǵan mekemelerdiń monopolıst ekeni taǵy bar. Jaqynda Qostanaı qalasyndaǵy elektr energııasymen, aýyz sýmen qamtamasyz etip otyrǵan eki monopolıst mekeme jýrnalıster úshin press-týr uıymdastyryp, solar arqyly tutynýshylaryna búgingi tynysy, jumys barysy, aqshanyń qaıda ketip jatqany týraly aıtyp berdi.
Qazir ınnovasııalyq jobalardyń tek óndiristerde ǵana emes, qyzmet kórsetý mekemelerinde de júzege asyp jatqanyn Qostanaı qalasyna elektr energııasyn tasymaldaıtyn «EPK-forfaıt» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi de kórsetip berdi. Seriktestik elektr jaryǵyn tutynýshyǵa jetkizgenge deıingi jeli men quraldar júıesin jańǵyrtqan jobaǵa 1 mıllıardtan astam teńge qarjy qarastyrǵan. Investor – tutynýshy, sebebi qarjy tarıften alynady. 375 mıllıon teńgeni ASKÝE, ıaǵnı kompıýterlik júıede jumys isteıtin eseptegishter ornatýǵa, 200 mıllıon teńgedeı qarjy elektr jelisin jańalaýǵa ketti. Elektr energııasyn tasý jelisine júrgizilgen jańǵyrtý jumystary nátıjesin birden bere bastady. Eń aldymen, osy júıe ornatylǵaly bergi ýaqyt ishinde seriktestik elektr energııasynyń urlanýyn tolyq joıýǵa múmkindik aldy. Sonymen qatar, tutynýshylardyń tólem mádenıeti kóterildi, aqaýlar azaıdy. Tasymalǵa arnalǵan oqshaýlanǵan jeliniń tartylýy elektr energııasyn ótkizý qabiletin joǵarylatty, qol eńbegin, tómengi voltty jelilerdegi qaýiptilikti azaıtty, tıimdilik artty.
Sóz joq, tıimdilik bizge birden sezildi. Úsh jylǵa jýyq ýaqytta 18 mıllıon teńgeden asa qarjy únemdedik. Innovasııalyq joba júzege asyrylǵan, ıaǵnı ASKÝE eseptegishteri ornatylǵan aýdandarda eshqandaı apat, aqaý oryn almaıdy. Elektr kerneýi de burynǵydaı qubylmaıdy, turaqtandy, deıdi «EPK-forfaıt» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń dırektory Sergeı Iаkovenko. Alaıda, seriktestik qolǵa alǵan bul eseptegishter qalany túgel qamtyp otyrǵan joq. Ony túgel ornatý úshin, kem degende, 10 jyl kerek bolyp otyr.
Jýrnalıster desantynyń kelesi beketi «Qostanaı sý» memlekettik kommýnaldyq kásiporny boldy. Munda ınvestısııalyq-ınnovasııalyq joba boıynsha 2011 jyldan bastalǵan ekinshi kóterilim stansasynyń jabdyqtaryn jańǵyrtý isi satylap júzege asyrylyp keledi. Joba ústimizdegi jyldyń aıaǵyna deıin tolyq aıaqtalýǵa tıis. Alǵashqy kezde jıilikti retteıtin qondyrǵy jáne bir elektr qozǵaltqyshy aýystyryldy. Keıingi kezde dıametri 500 mıllımetr sý qubyry aýystyrylyp, tıek armatýrasyna jóndeý jumysy júrgizildi. Munyń barlyǵyna 57,3 mıllıon teńge jumsaldy. Aldaǵy ýaqytta taǵy da 14 mıllıon teńgeniń jumysy atqarylmaq, joba barlyǵy 72 mıllıon teńgeden astam qarjyǵa eseptelgen.
– Jıilikti retteıtin qondyrǵynyń arqasynda bir jylda baǵasy 30 mıllıon teńgeden asatyn elektr energııasyn únemdedik. Taratý jelisinde az da bolsa aqaýlar azaıdy. Qondyrǵy aqaýdy, apatty tez kórsetedi jáne burynǵydaı sý qysymy birden túsip ketpeıdi. Qondyrǵy dál kórsetken jerde aqaý da tez qalpyna keltiriledi. Bul sý ysyrabyn azaıtady. Al ketken shyǵyn eki jarym jylda qaıtarylady dep otyrmyz, – deıdi «Qostanaı sý» memlekettik kommýnaldyq kásiporynnyń bólim meńgerýshisi Larısa Pylenok.
«Qostanaı sýdaǵy» atqarylyp jatqan ınvestısııalyq-ınnovasııalyq joba qarjysy da tutynýshylardan túsken aqshaǵa, tarıfke negizdelgen. Kásiporyn basshylary ázirge aýyz sý sapasy týraly sóz qozǵaý erte ekenin jasyrǵan joq. Sebebi, qolǵa alǵan jobany aıaqtaý úshin áli de eki sorǵysh agregat ornatý josparlanǵan. Ony jıilikti retteıtin qondyrǵymen kelistirý jumystary taǵy bar. Taratý jelilerindegi qubyrlardyń tesilýi, jyrylyp ketýi sııaqty apatty aqaýlardan túgel arylǵa nda ǵana aýyz sý sapasyna múmkindik týady. Kásiporynnyń basty jumysy da osy baǵytta.
Názıra JÁRIMBETOVA,
«Egemen Qazaqstan».
QOSTANAI.