Aqordada ótken kelissózder barysynda Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Tóraǵasy Sı Szınpınmen eki eldiń arasyndaǵy jan-jaqty strategııalyq seriktestikti odan ári tereńdetý perspektıvalaryn qarastyrdy. Bul týraly Aqorda.kz habarlady.
Atap aıtqanda, saýda-ekonomıkalyq, ınvestısııalyq, agroónerkásiptik, shekaralyq, mádenı-gýmanıtarlyq yntymaqtastyqty jandandyrý máseleleri, sondaı-aq halyqaralyq kún tártibi men óńirlik qaýipsizdiktiń ózekti máseleleri talqylandy.
Qazaqstan Prezıdenti shaǵyn quramdaǵy kezdesý barysynda Sı Szınpınniń tarıhı saparyna zor mán berilip otyrǵanyn atap ótti.
– Men Sizdi alda kele jatqan merekemen – Qytaı Halyq Respýblıkasynyń qurylǵan kúnimen quttyqtaımyn. Táýelsizdigimizdiń alǵashqy kúninen bastap Sizdiń elińizben arada damyp kele jatqan tatý qarym-qatynasymyz biz úshin basymdyq bolyp sanalady. Bizdiń Sizben júrgizgen kelissózderimiz elderimizdiń dostyǵyn, halyqtarymyz arasyndaǵy yntymaqtastyq pen senimdi múlde jańa bıikke kóteretinine senemin, – dedi Memleket basshysy. О́z kezeginde Sı Szınpın Nursultan Nazarbaevqa Qazaqstanǵa kelip qaıtýǵa shaqyrǵany úshin alǵysyn aıtty.– Men bul sapardy kópten armandaǵan edim, búgin sol armanym oryndaldy deýge bolady. Áýejaıǵa О́zińiz kelip qarsy alǵanyńyzdy maqtan etemin. Osy oraıda, jyly qabyldaýyńyz úshin Sizge rızashylyǵymdy bildirgim keledi. Sizdiń kórikti qalańyzdy keshe birge aralap kórdik. Bizder sondaı-aq ulttyq sıpat pen naqyshtaǵy zamanaýı ǵımarattardy tamashaladyq. Shynynda da, on jyldan sál astam ǵana ýaqytta dala jaýhary – jańa qala turǵyzyldy. Munyń bári tereń sımvoldyq mánge ıe, óıtkeni Astana jas respýblıkalaryńyzdyń damýynyń kórinisi, – dedi QHR Tóraǵasy.
Budan bólek, taraptar halyqaralyq jáne óńirlik uıymdardaǵy ózara is-qımyldyń mańyzdy tustaryna qatysty pikir almasty.
Nursultan Nazarbaev keńeıtilgen quramdaǵy kelissózder barysynda S.Szınpınniń sapary Qazaqstan-Qytaı qarym-qatynastaryn jan-jaqty strategııalyq seriktestik deńgeıine kóteretinine senim bildirdi.– Qytaımen yntymaqtastyqty damytý bizdiń syrtqy saıasatymyzdyń basymdyǵy ekenin taǵy bir ret aıtqym keledi. Sizdiń saparyńyz eki eldiń ózara baılanysyn jaqsartý men tereńdetýdi maqsat etken memleketter basshylary turaqty kezdesýleriniń dástúrli jalǵasy, – dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezıdenti elderimizdiń úkimetteri, parlamentteri, saıası partııalary arasyndaǵy baılanystardyń ıgi úrdiske aınalǵanyn atap ótti.– Yntymaqtastyǵymyzda, meniń oıymsha, biz keremet tabystarǵa qol jetkizgen ekonomıkalyq máseleler birinshi orynda tur. Búginde aramyzdaǵy taýar aınalymy 26 mıllıard dollar, bul sandy biz 40 mıllıard dollarǵa jetkizý mindetin alǵa qoıyp otyrmyz. Oǵan bizdiń sarapshylarymyz Sizdiń saparyńyz barysynda qol qoıý úshin daıyndaǵan birqatar kelisimder septigin tıgizetin bolady, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Sı Szınpın bul onyń Qazaqstanǵa alǵashqy sapary jáne Qazaqstan Prezıdentimen bıylǵy ekinshi resmı kezdesýi ekenin aıtty.– Qazaqstan-Qytaı qarym-qatynasy úshinshi onjyldyqqa aıaq basqan osy kezeńde Sizben birlesip, sońǵy jyldardaǵy qarym-qatynasymyzdyń damý nátıjelerin jınaqtap, ártúrli baǵyttardaǵy yntymaqtastyǵymyzdy odan ári jalǵastyrý úshin mindetter men josparlar belgileýge kúsh-jiger jumsaýǵa ázirmin. Bul bizdiń barlyǵyn qamtıtyn strategııalyq seriktestigimizdiń halyqtarymyzdyń ıgiligi úshin anaǵurlym bıik deńgeıde turaqty damýyna septigin tıgizedi, – dedi QHR Tóraǵasy.
Osy kúni Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev pen Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Tóraǵasy Sı Szınpın «Nazarbaev Ýnıversıtetinde» boldy.
Memleketter basshylary ýnıversıtettiń qyzmetimen tanysyp, stýdenttermen kezdesti. Sı Szınpın olardyń aldynda Qytaıdyń Ortalyq Azııadaǵy syrtqy saıası basymdyqtary jáne Qazaqstanmen aradaǵy ekijaqty yntymaqtastyq taqyrybynda dáris oqydy.
Nursultan Nazarbaev bizdiń elimiz Qytaıdyń Qazaqstanmen jáne óńirdegi ózge eldermen qarym-qatynasyn nyǵaıtýǵa umtylysyn qoldaıtynyn atap ótti.– Biz Sankt-Peterbýrgte ótken G20 sammıtinen endi ǵana oraldyq. Onda eki kún boıy daǵdarys kezindegi jáne daǵdarystan keıingi kezeńdegi álemniń qarjy-ekonomıkalyq arhıtektýrasynyń problemalary qyzý talqylandy. Táýelsiz Qazaqstan men QHR qarym-qatynasynyń jańa tarıhy óte tańdandyrady. 1700-den astam shaqyrymdy quraıtyn bizdiń ortaq shekaramyz dostyq pen ózara is-qımyldyń shekarasy bolyp sanalady, – dedi Memleket basshysy.
Nursultan Nazarbaev eki eldiń ekonomıkalyq yntymaqtastyǵy aıtarlyqtaı alǵa jyljyp, búginde taýar aınalymy 26 mlrd. dollarǵa jetkenine toqtaldy. Osyǵan baılanysty memleket basshylary ony 40 mlrd. dollarǵa jetkizý mindetin alǵa qoıyp otyr.– Búgin jáne erteń bizde kelissózder júredi. Elderimizdiń sarapshylary eleýli jumys júrgizdi. Biz yntymaqtastyǵymyzdy jańa satyǵa kóteretin 20-dan astam jańa qujatqa qol qoıatyn bolamyz. Buǵan Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Qazaqstandy barlyq baǵyttarda qoldaýynyń arqasynda qol jetkizip otyrmyz. Men Sizge ekijaqty qarym-qatynastardy damytýǵa umtylysyńyz úshin rızashylyǵymdy bildiremin. Qazaqstan QHR-dy tatý kórshi retinde tanıdy jáne yntymaqtastyq ornatýǵa daıyn, bizdiń strategııalyq seriktestik týraly kelisimimiz bar, – dedi Qazaqstan Prezıdenti. Sondaı-aq, Memleket basshysy Sı Szınpınge eki eldiń stýdentter almasýyn qamtamasyz etýge nıet bildirgeni úshin alǵysyn aıtty.– Jastar birin-biri bilip, qarym-qatynastarymyz odan ári nyǵaıa berý úshin Qazaqstan da Qytaıdan stýdentter qabyldaýǵa ázir. Qazaqstan uzaq merzimdi yntymaqtastyqqa daıyn. Qazaqstan QHR-ǵa jaqsy kórshi, senimdi dos jáne ekonomıkalyq seriktes bolady, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Ýnıversıtet stýdentteri aldyndaǵy dáris barysynda Qytaı Halyq Respýblıkasynyń Tóraǵasy Qazaqstan táýelsizdik alǵannan keıin óziniń ekonomıkalyq jáne saıası damýynda edáýir ilgeri ketkenin jáne bul qadamy halyqtyń turmys deńgeıin aıtarlyqtaı jaqsartyp, halyqaralyq bedeliniń artýyna jol ashqanyn atap ótti. – Nebári 10 jylda zamanaýı qala bolǵan Astana Qazaqstan jeriniń taǵy bir ǵajaıybyna aınaldy. Astana – eńbeksúıgishtiktiń, Qazaqstan halyqtyń kórkeıýi men jarqyn bolashaǵynyń sımvoly. Qytaıdyń Han dınastııasynyń elshisi 2 myń jyldan astam ýaqyt buryn beıbitshilik pen dostyq mıssııasymen Qazaqstanǵa eki ret kelipti. Sol saparlar Qytaıdyń Ortalyq Azııamen dostyq qatynastarynyń keńeıýine yqpal etip, Jibek jolynyń shyǵystan batysqa, Azııadan Eýropaǵa barar baǵyttaryn ashty. Ejelgi Jibek joly óziniń bastaýyn meniń týǵan provınsııam sanalatyn Shensıden alady, – dep atap kórsetti Sı Szınpın.
QHR Tóraǵasy ejelgi Jibek jolynyń tarmaqtary basyp ótken qazaq jeri shyǵys jáne batys órkenıetiniń yqpaldastyǵyna zor úles qosyp, túrli ulttar men mádenıetterdiń arasyndaǵy baılanystardyń damýyna septigin tıgizgenin aıtty.– Máńgilik dostyq pen eki myń jyldan astam ózara qatynastardyń jylnamasy túrli ulttary, mádenıetteri, dinderi bar elder ózara senim men túsinistik, teńquqylyq ári ózara tıimdilik rýhyn basshylyqqa alatyn bolsa, birlesken damýǵa umtylyp, beıbitshilik pen kelisimde tirshilik ete alatynyn kórsetti. Osynyń bárin Uly Jibek joly úıretti. Búgin bizdiń ózara árekettestigimiz jańa tarıhı bıikke kóterildi. «Jaqyn kórshi alys týystan artyq» deıdi ǵoı. Biz Ortalyq Azııa elderimen ózara qarym-qatynastarymyzǵa úlken mán beremiz jáne bul bizdiń syrtqy saıasatymyzdyń basymdyqtaǵy baǵytynyń biri, – dedi Sı Szınpın.
QHR Tóraǵasy Qytaıdyń kórshi eldermen ózara dostyq pen yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa barlyq halyqtardyń ıgiligi úshin umtylyp otyrǵandyǵyna da toqtaldy. – Biz ózge derbes elderdiń halyqtaryna, olardyń damý joldary men júrgizip otyrǵan ishki-syrtqy saıasatyna úlken qurmetpen qaraımyz jáne qandaı jaǵdaı bolma