Atyraýda koronavırýs ınfeksııasynan jazylyp shyqqandardyń biri – Aıkórkem Kýsesova. Atyraýǵa Amsterdam arqyly ushyp kelgen.
Ol Kanadanyń Vankýver qalasyndaǵy Saımon Freızer ýnıversıtetinde oqıtyn edi. Alaıda, jahan jurtynyń úreıin ushyrǵan koronavırýs ınfeksııasyna baılanysty ýnıversıtetimiz onlaın formattaǵy oqýǵa kóshipti.
– Sodan elge oralýǵa jınaldyq. Ýnıversıtet bılet alyp berdi. Atyraýǵa Amsterdam arqyly ushatyn reıspen kelgen boıda oqshaýlandyq. Bizdiń reıstegi bir jolaýshynyń analızinen koronavırýs ınfeksııasy rastaldy. Sóıtip, bizdi de 14 kún karantınge, ıaǵnı, Atyraýdaǵy provızorlyq stasıonarǵa jatqyzdy. Shynymdy aıtsam, bastapqyda mende ınfeksııa sımptomy bolǵan joq. Karantınde ózimdi jaqsy sezinip júrdim. Dene qyzýym kóterilmedi. Karantın merzimi ótken soń, úıge baramyn degen úmitim bar edi. Biraq, dárigerler menen de vırýstyń tabylǵanyn habarlady, -deıdi ol.
Árıne, aýrýdyń qaı-qaısysy da adamǵa ýaıym týdyrady ǵoı. Al, mynadaı qaýipti indetke shaldyǵý týraly estý, tipten qorqynyshty ekeni ras. Indettiń sheńgeline ilingenin estigende Aıkórkem de qatty jylady. Bireý sener, bireý senbes, dál sol sátte bolashaǵy bulyńǵyr tartyp bara jatty.
– Bul kún meniń esimde máńgi saqtalatyn bolar. Esimnen shyǵara alar emespin. Bul – 8 sáýir. Dál osy kúni mende qaýipti indettiń belgisi anyqtaldy. Sol kúni Atyraýdaǵy ınfeksııalyq aýrýhanaǵa tústim. Oıyma ne kelip, ne shyqpady deısiz. Ári-sári kúıge tústim. Úıdegilerge telefonmen úzdiksiz habarlasyp, «Endi ne isteımin?» degen suraqty qaıta-qaıta qoıa berdim, -deıdi Aıkórkem Kýsesova.
Infeksııalyq aýrýhanadaǵy alǵashqy kúni ýaıymmen ótipti. Dárigerler aýrýhanaǵa jatqan sátten bastap eki dári berdi. Bul – koronavırýspen kúresip jatqan álem medısınasy qoldanǵan dáriler. Dári qabyldaǵan soń, bastapqyda asqazany aýyrǵan. Keıin aýzyma ashy dám keletin boldy. Dárigerler bul indetten saýyǵatynyna sendiripti.
– Menimen birge palatada úsh adam jatty. Olardyń birin qurǵaq jótel qysyp, qatty qınaldy. Endi biri dámdi, ıisti múldem sezbedi, -dep aýrýhana kúnderin muńaıa eske aldy ol.
Dárigerlerge eshqandaı ókpesi joq. Olar kún saıyn naýqastardy balasha mápeledi. Qal-jaǵdaıyn surady. Tańmen beriletin dárini qabyldaýyn qadaǵalady. Keıin dene qyzýyn ólshedi. Tańerteńgi saǵat 10:00 shamasynda dárigerler jaǵdaıyn tekseredi eken.
– Bir rıza bolatynym, dárigerler bizdi dárimen ǵana emes, jyly sózimen de emdep shyǵardy. Meniń qaýipti indetten jazylyp shyǵýyma bar yntasymen eńbektengen Jantóre Orysbaeva, Saltanat Qaıyrova, Nurfııa Qızatova, Ásııa Sıdeshovalarǵa, barlyq medısına qyzmetkerlerine alǵysym sheksiz, -dep aǵynan jaryldy stýdent. –Aýrýhanadan shyqqan kúni qýanyshymda shek bolǵan joq. Sebebi, álemde bul indettiń qurbany bolyp jatqandar kóp ǵoı. Bastapqyda «osy indetti jeńip shyqsam» degen armanym boldy. Sol armanym oryndalǵanyna qýandym.
Aýrýhanadan shyǵyp, úıge kele jatqanda, kóshede kóp adamnyń alańsyz júrgenine qynjyldy. Jalpy, adam basynan ótkizbeı, qaýip-qaterdiń ne ekenin sezinbeıdi ǵoı.
– Qazir halyq arasynda «vırýs joq, aýrýhanaǵa jatyp shyǵý úshin aqsha tólep jatyr» degen alyp-qashpa áńgimeler bar. Odan habardarmyn. Biraq, sondaı áńgimelerdi taratyp júrgender de, soǵan senetinder de qatty qatelesedi. О́ıtkeni, koronavırýs –oıynshyq emes. Bul – óte qaýipti indet. Koronavırýs bizdiń aramyzda júr. Sondyqtan, dárigerler usynǵan saqtyq sharalaryn qatań saqtaǵan jón. Meniń barshaǵa berer keńesim –ózińizdiń, otbasyńyzdyń, barsha adamzattyń amandyǵyn oılasańyz, tártipke baǵynyp, taǵy da qaıtalap aıtaıyn, saqtyq sharalaryn saqtap, beı-bereket júrýdi doǵarý kerek, -deıdi Aıkórkem Kýsesova.
Endi ol dárigerlerdiń bergen keńesin saqtaýǵa bekinip otyr. Úıinde 21 kúndik karantınde bolady. Meken-jaıy boıynsha tirkelgen emhanadaǵy epıdemıolog-dárigerge kún saıyn jaǵdaıy týraly habarlap, vıdeo jiberedi. Karantın merzimi aıaqtalǵan soń, qaıtadan analız tapsyrady. Bári de jaqsy bolaryna senedi.