Qazirgi qoǵamda oryndy-orynsyz maqtaý kóp. Maqtan súıgishtik – ózin baısaldy tulǵa retinde sezine almaıtyn, jetilmeı qalǵan ıllıýzııasyn toltyrýdyń basqa tásilin tappaǵan pendelerge tán. Bizge Alla Taǵalanyń ámir-úkimin jetkizýshi Muhamed paıǵambardan jetken ósıettiń birinde: «Jaratýshynyń eń jek kóretin nársesi – maqtan jáne maqtan úshin jasalǵan amaldar» deıdi. Demek jalǵan maqtaý ol saýapty kúıdiretin – kúná.
Abaı atamyz «adam balasy maqtannan aman bolmaǵy – qıyn is» deıdi. Biraq sonyń bári ornymen, mádenıetti, baıypty, shynaıy aıtylsa neshik. Maqtaýǵa jalǵan aralasqan soń onyń mańyzy joıylyp, shyndyǵy qojyraıdy. Sóıtip, adam jalǵandyqqa boı aldyrady da, jaqsy men jamandy ajyratyp, baǵalaı almaıtyn kúıge túsedi.
Abaı atamyz maqtandy: úlkendik jáne maqtanshaqtyq dep ekige bóledi de, úlkendik – adam ishinen ózin-ózi baǵaly esep qylmaq, bul minez – aqyldylardyń, arlylardyń, artyqtardyń isi, olar ózin jaman degizbesem eken dep azaptanady. Maqtanshaqtyq – baı desin, batyr desin, qý desin, pysyq desin, dep júrip, «demesindi» umytyp ketedi, deıdi jaryqtyq dana qart.
Sonymen birge ǵulama atamyz maqtan súıgish pendelerdi rýhanı, áleýmettik turǵydan tómendegideı úsh topqa jiktegen eken:
Birinshisi – jatqa maqtanarlyq maqtan izdeıtinder. Ol – nadan, nadan da bolsa adam.
Ekinshisi – óz eliniń ishinde maqtanarlyq maqtan izdeıtinder. Onyń nadandyǵy tolyq, adamdyǵy tolyq emes.
Úshinshisi – ózge kisi qostamaıtyn maqtandy izdeıtinder. Ol – nadannyń nadany, deıdi.
Oraza degenimiz – kúnádan qutylý aıy. Demek, osy aıda jalǵan maqtan men maqtaýdan qutylsaq ıgi edi.