Barlyq qazaqstandyq Prezıdentimiz Qasym-Jomart Toqaevtyń málimdemesine aıryqsha nazar aýdardy. Málimdemege baıyppen zer sala, jedel tanysyp shyqtym. Halyqtyń barlyǵy da solaı jasaǵan bolar.
О́ıtkeni biz Prezıdentimizdiń osy málimdemesinen jaqsy habar, aldaǵy kúnderde ne isteý qajet degen pármendi usynystardy kúttik jáne indetke qarsy kúreste taǵy da ózimizdiń tirshiligimizben, bylaısha aıtqanda óz ómirimizdi qalaı uıymdastyramyz degen oı qorytyndysyn jasaýǵa da yntaly edik.
Qazir biz indetke qarsy kúreste Prezıdentimizdiń ár málimdemesin basshylyqqa alatyn boldyq. Jáne de halyq osy bir syndarly da kúrdeli sátte Prezıdentimizdi óziniń senimdi bir qorǵany men panasy esebinde sezinip otyr. Tipti balaǵa sheıin «Prezıdent aıtty ǵoı», «Prezıdent ýáde berdi ǵoı» deıtin boldy. Bul Prezıdentke degen halyqtyń senimi!
Qasym-Jomart Kemeluly bul jolǵy málimdemesinde elimizde tótenshe jaǵdaı jarııalanǵan 16 naýryzdan bastap elimizde qandaı ister atqarylǵanyn aıtty. Rasynda karantın jarııalanǵany óte oryndy boldy! О́ıtpegende indet jappaı tarap, onyń aqyry da durys bolmas edi. Karantın kezeńiniń jurtshylyqqa ońaı tımegenin de Prezıdent bilip, sony ózi aıtyp otyr.
Biz buǵan túsinistikpen qaraımyz. El basyna kún týmas pa, kún týǵan shaqta basqa túsken isti «kóppen kórgen uly toı» deıtin, bárine de bekemdenip kónetin jáne de sabyr men tártip saqtap bárin de aman-saý jeńetin halyqtyń urpaǵy emes pe edik?!
Jáne de Prezıdent pármenimen osy bir karantındik shekteý kezinde halyqtyń turmys jaǵynan qınalyp qalmaýy úshin bar jaǵdaı jasaldy, jasalyp ta jatqandyǵy eldiń óz bıligine degen senimin de nyǵaıta tústi. Jalpy, osy bir indetti kezeń bárimizdi de shıratyp, tipti halyq pen bıliktiń arasyn jaqyndatyp, bir-birine baýyr basýlaryna yqpal etti me deımin.
Prezıdent óz málimdemesinde búginge deıin Qazaqstan boıynsha 4 mln 250 myń azamatqa qarjylaı kómek, 570 myńnan astam adamǵa azyq-túlik berilgenin aıtty. Jumystary toqtap, kúnkóristeriniń nápaqasyn taýyp otyrǵandar úılerinde otyryp qalǵandardyń árqaısysyna 42 500 teńgeden berilýi halyqty qýantyp ta, senimderin nyǵaıtyp tastaǵanynyń kýásimiz. «E, Úkimet bar eken ǵoı»dep 42 500 teńgesin alǵan aǵaıynymyzdyń qýana telefon shalǵany da boldy. Bul kómek aldaǵy aıda da bolady eken!
Prezıdentimizdiń málimdemesinde sáýir-mamyr aılarynda 1,6 mıllıonnan astam adamǵa kommýnaldyq tólem kómegi kórsetiletindigin aıtyldy. Bul da qoldaý emes pe?! Bul da kómek emes pe?! Árıne. Osy kúnderi sol kommýnaldyq tólemdi óteýdiń ózi keıbir jaǵdaıdaǵy adamdarǵa ýaıym da bolyp otyrǵany da anyq másele. Endi mine, sol máseleni sheshýdiń de oraıy keldi.
Osy bizdiń halqymyzdyń boıynda keńestik tustyń 20-30-jyldaryndaǵy ashtyqtyń úreıi (sındrom) áli de bar ma deımin. О́ıtkeni osy karantın jarııalanǵannan beri, «elde azyq-túlikke tapshylyq bolady» dep sáýegeılik tanytqandar kóbeıip ketken-di. Qudaı betin aýlaq qylsyn, ázirge azyq-túlikten taryǵýshylyq baıqalyp otyrǵan joq. Jergilikti jerlerde azyq-túliktiń qory jasalyp, keıbir asa qat azyq-túlik baǵasyna shekteý qoıylǵandyǵy da oryndy edi.
Prezıdentimiz karantın jarııalanǵan alǵashqy kúnnen medısına qyzmetkerlerine qoldaý kórsetip keledi. Rasynda indetpen kúrestiń alǵy shebinde júrgen dárigerlerge qosymsha aqy tólenýi adamdyq edi. Dárigerlerdiń erligi jyrǵa arqaý, ánge áýen bolyp shyrqalyp jatqany da halyqtyń olarǵa degen zor yqylasy men qurmeti degen oryndy. Sonymen birge shaǵyn jáne orta bızneske de qoldaý jaqsy ekendigin Prezıdentimizdiń osy málimdemesinde anyq aıtyldy. Mysaly 1,6 mıllıonnan astam adamǵa, 11,5 myń bıznes ókiline jalpy somasy 360 mıllıardtan astam teńgeni qurap otyrǵan óz nesıelerin keıin tóleý múmkindiginiń jasalýy da ekonomıkanyń negizgi bir býynynyń álsiremeı, nyǵaıa túsýine oń áser eteri anyq.
Kóktemgi dala jumystaryn oıdaǵydaı ótkizý úshin jasalyp jatqan sharýa úshin shyn qýanamyn. О́ıtkeni «kóktemniń bir kúni jylǵa azyq» degen sóz bar. Azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýge jasalyp jatqan osy qadam bizdiń elimizdiń aldaǵy ýaqytta «nansyz» qalmaýyna áser eteri de anyq. Kókten ıip, jerden bersin deńiz.
Prezıdent óz pármenimen karantındi 11 mamyrǵa deıin sozyp otyr. Bul da jaı qabyldana salǵan sheshim emes. Úıde otyrýdyń kún jylyp, kók shyqqan kezde qanshalyqty qıyn ekenin Prezıdent bilip otyr. Alaıda indettiń taralýy áli de bolsa álemde de, bizdiń elde de báseńdemeı otyrǵany anyq másele. Shydaımyz. Jaqsy kúnimiz alda áli. Eń bastysy, indet juqtyryp almaıyq, ózgelerdiń de ómirin qaýipke tikpeıik.
Málimdemede Prezıdent «Tózim tilekke jetkizedi», sabyr saqtaıyq deıdi! Ataly sóz! Osy sózge toqtaǵanymyz abzal.
Qasym-Jomart Kemeluly dárigerlerge, quqyq qorǵaý organdarynyń ókilderine, áskerı qyzmetshilerge, volonterlerge jáne sonymen birge jýrnalısterge de alǵysyn aıtyp, rızashylyǵyn bildirgendigi qýantty. Kásibı jýrnalıst jáne gazet qyzmetkeri retinde Prezıdentimizdiń bul alǵysy bizdi qanattandyra tústi.
Jabal ERǴALIEV,
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, Senatorlar keńesiniń múshesi