Almaty oblysynyń Ile aýdanyndaǵy qus fabrıkasynyń ıeleri BAQ-qa bankrot saldarynan óndiristeriniń turalap turǵandyǵyn aıtqan bolatyn. Anyǵynda olar sońǵy 5 jylda memleketten 5 mlrd teńge kómek alǵan. Bul elimizdiń búkil jumyrtqaǵa sýbsıdııa túrinde bólinetin, qus salasyna berilgen memlekettik qoldaýdyń jyldyq kólemine teń. Bul týraly AShM baspasóz qyzmeti habarlady.
Elimizde 37 qus fabrıkasy jumyrtqa óndiredi. Jyldyq ónim - 4,3 mlrd. Jalpy, jeke sharýa qojalyqtaryn esepke alǵanda, Qazaqstanda jyl saıyn 5,6 mlrd-qa jýyq jumyrtqa shyǵarylady. О́nimge degen ishki suranysty 100%-ǵa qamtyp otyr. Eksportqa shyǵarýǵa da jaqsy múmkindik bar, ótken jyly qus fabrıkalary jarty mlrd-tan astam jumyrtqa eksporttady.
Sońǵy 10 jyl ishinde qus fabrıkalaryna 74,2 mlrd sýbsıdııa bólindi. Memlekettik qoldaýdyń arqasynda jumyrtqa óndirisi 83%-ǵa ósti.
Qoldaý turaqty nátıje bergendikten, 2017 jyly qus sharýashylyǵyn qoldaýdy arttyra otyryp, 2020 jyldan bastap jumyrtqaǵa taýarlyq sýbsıdııany azaıtý týraly sheshim qabyldandy. Alaıda bıylǵy COVID-19 indetine jáne sonyń saldarynan bolǵan ekonomıkalyq ózgeristerge baılanysty, azyq jumyrtqasynyń óndirý quny azaıyp ósti. Sondyqtan Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi azyq-túlik jumyrtqalaryn óndirýdi sýbsıdııalaýdy bir jumyrtqa úshin 3 teńgeden 1,5 teńgege deıin tómendetý arqyly jalǵastyrýdy sheshti. Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi bul maqsatqa 5 mlrd astam teńge bólýdi josparlap otyr. Sonymen qatar, jyl basynan bastap óndiristiń barlyq kólemi sýbsıdııalaýǵa jatady.
Buǵan qosa, Úkimet aınalym qarajatyn tolyqtyrýǵa arnalǵan qus fabrıkalaryn qarjylandyrýdy «Qarapaıym zattar ekonomıkasy» baǵdarlamasyna engizdi. Osy qadamnyń arqasynda jumyrtqa óndiretin barlyq qus fabrıkalary qazirden bastap jem satyp alýǵa jeńildetilgen nesıe ala alady.
Memlekettik qoldaý sharalary munymen shektelmeıdi. О́ndiristiń turaqty kólemin qamtamasyz etý úshin Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi qus fabrıkalaryna 40 myń tonna astyqty tómendetilgen baǵamen usynýda. Naryqtaǵy astyq tonnasyna 91-93 myń teńge bolsa, «Prodkorporasııa» AQ qus ósirýshilerine tonnasyna 87 myń teńgegeden berýde. Búgingi tańda qus ósirýshilerge 7,5 myń tonna arzandatylǵan astyq berilip, 4 myń tonnaǵa qosymsha kelisimsharttar jasaldy.
Joǵaryda aıtylǵandardan basqa, Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi qus fabrıkalaryna asyl tuqymdy qus satyp alýǵa sýbsıdııa beredi jáne azyq-túlik jumyrtqalaryn eksporttaýǵa kólik shyǵyndaryn óteıdi. Et qus fabrıkalaryna qus etiniń quny sýbsıdııalanady - kásiporynnyń qýatyna qaraı kılogramyna 40 teńgeden 80 teńgege deıin.
Osylaısha, Qazaqstandaǵy qus fabrıkalary memlekettik qoldaý sharalaryn keńinen qoldanady. О́zderińiz biletindeı, jumyrtqa tamaq ónerkásibinde, atap aıtqanda nan óndirýde, sonymen qatar halyq sharýashylyǵynyń basqa salalarynda: medısına, kosmetıka, polıgrafııa, toqyma ónerkásibinde jáne t.b. keńinen qoldanylady.
«Sarybulaq» JShS dırektory Murat Ývalıevtiń BAQ-taǵy sózine toqtalatyn bolsaq: sońǵy 5 jyl ishinde bul kompanııa óndirilgen jumyrtqaǵa 1,8 mlrd teńge jáne óndirilgen qus etine 3,2 mlrd teńge sýbsıdııa alǵan. Osylaısha, kompanııa memlekettik qoldaý sharalarymen tolyq qamtylǵan.
Sýbsıdııalaýdyń negizgi maqsaty ónimniń ózindik qunyn tómendetý ekenin eskersek, alynǵan sýbsıdııalar óndiristi odan ári damytýǵa jáne jem men negizgi qorlardy satyp alýǵa baǵyttalýy kerek.
Alaıda «Sarybulaq» JShS-de birneshe jyldan beri jumyrtqa óndirisi kóleminiń óskeni baıqalmaı keledi. Osyndaı úlken kólemdegi qoldaý kórsetilip otyrǵan kezde kásiporynnyń jem satyp alýǵa qarajaty nelikten jetpeıdi – degen suraq jaýapsyz kúıinde qalyp otyr.