Nur-Sultan qalasyndaǵy Dostyq úıinde Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstrliginiń qoldaýymen Qazaqstan halqy Assambleıasy uıymdastyrǵan «Uly dalanyń ultaralyq tili» atty respýblıkalyq onlaın-konferensııa ótti.
Atalǵan is-shara Qazaqstan halqy Assambleıasynyń 25 jyldyǵyna arnalǵan «Tuńǵysh Prezıdent jolymen» halyq ekspedısııasy» jobasyn jalǵastyryp, Tuńǵysh Prezıdent – Elbasy N.Nazarbaevtyń Táýelsiz Qazaqstannyń qurylýy jolyndaǵy eren eńbegin aıshyqtaýǵa baǵyttalǵan.
Memleket basshysy Q.Toqaevtyń respýblıkalyq «Ana tili» gazetinde jarııalanǵan «Qazaq halqynyń taǵdyry tarıh tarazysynda tur» atty maqalasyn talqylaý jáne «Qazaq tilin jaqsy biletin ózge etnos ókilderin qoldaý» tapsyrmasyn júzege asyrýdy maqsat etken konferensııaǵa QHA Tóraǵasynyń orynbasary – Hatshylyq meńgerýshisi Janseıit Túımebaev, Aqparat jáne qoǵamdyq damý vıse-mınıstri Marat Ázilhanov, Aqparat jáne qoǵamdyq damý mınıstriniń keńesshisi Bıbigúl Jeksenbaı, Prezıdent janyndaǵy Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń múshesi Qazybek Isa, fılologııa men lıngvıstıka salasynyń sarapshylary, QHA músheleri, memlekettik tildi meńgergen ózge etnos ókilderi men etnomádenı birlestikterdiń, jastar uıymdarynyń belsendileri qatysty.
Assambleıa Tóraǵasynyń orynbasary Janseıit Túımebaev óziniń alǵysózinde uıymnyń atqarǵan jumysy týraly baıandady.
«Qazaqstan halqy Assambleıasy búkil el turǵyndarynyń múddesin kózdeıtindikten azamattardyń konstıtýsııalyq quqyqtarynyń saqtalýyna, áleýmettik, saıası-ekonomıkalyq jaǵdaıǵa qatysty máselelerdiń barlyǵyn nazarda ustap, memleket damýyna yqpal etetin bastamalardy talqylap, óz ustanymyn bildirip otyratyny ózderińizge belgili. Búgingi dóńgelek ústeldiń kún tártibi de sondaı máselege arnalǵan. El táýelsizdiginiń negizin qalaýshy Tuńǵysh Prezıdentimiz – Elbasy Nursultan Nazarbaev: «Tilge degen kózqaras – shyndap kelgende, elge degen kózqaras» dep, adamnyń, qoǵamnyń bolmysyna bir-aq aýyz sózben sıpattama bergen. О́zi Tóraǵasy bolyp tabylatyn Qazaqstan halqy Assambleıasynyń sessııalarynda «Qazaq tili barshany biriktiretin, jastardy jaqyndastyratyn tatýlyq tiline aınalýǵa tıis!» dep únemi aıtyp otyrǵanyna da osy jıynǵa qatysyp otyrǵan kóbimiz kýámiz», dedi J.Túımebaev.
Sonymen birge ol bıyl Assambleıaǵa 25 jyl tolǵanyn aıta kele, shırek ǵasyrda Elbasynyń birlik pen yntymaqty saqtaý jolynda sińirgen eńbegine toqtaldy. «Nursultan Ábishulynyń elimizdi qalyptastyrý men damytý jolyndaǵy qajyrly eńbegin kórsetýge arnalǵan «Tuńǵysh Prezıdent jolymen» halyqtyq ekspedısııasy» jobasyn bastadyq. Bul joba elordamyz – Nur-Sultan qalasynan bastaý alyp, Elbasy ómirge kelip, azamat atanǵan Almaty oblysynyń Úshqońyr baýraıynda jáne eńbek jolyn bastap, qaıratker retinde qalyptasqan Qaraǵandy, Temirtaý qalalarynda jalǵasyn tapty. Jalpyhalyqtyq ekspedısııanyń elimizdiń árbir azamaty úshin taǵylymy mol. Ásirese ómirlik ustanymy qalyptasqan, qoǵamdyq belsendilik tanytqan, mádenıet pen ádebıetti, til men ǵylymdy basty baǵdar etip alǵan jastarymyz úshin Elbasynyń júrgen joly – tájirıbesi de, tálimi de mol ómir mektebi», dedi Tóraǵanyń orynbasary.
Memleket basshysy respýblıkanyń órkendeýine áser etetin saıası-ekonomıkalyq damý máselelerimen qatar, qazirgi eń ózekti bolyp otyrǵan pandemııa kezeńindegi halyqtyń jaǵdaıy, demografııalyq ósý, til, halyqty áleýmettik qoldaý sııaqty máselelerge basym mán beredi. О́z pikirin bildire otyryp, kópke oı salady. Prezıdentimiz óz Joldaýynda «Elimizdegi etnostyq toptardyń tili men mádenıetin damytýǵa jaǵdaı jasaı beremiz», deı kelip, oıyn «Qazaq tiliniń memlekettik til retindegi róli kúsheıip, ultaralyq qatynas tiline aınalatyn kezeńi keledi», dep tujyrymdaǵanyn barshańyz bilesizder. Memleket basshysynyń bul bastamasyna Qazaqstan halqy Assambleıasy qoldaý kórsetip, byltyr «Uly dalanyń ultaralyq tili» atty forým ótkizdi. Bul jıynǵa búgin bizben baılanysyp otyrǵan kópshiligińiz qatystyńyzdar. Biz ádettegi jıyndardan ózgeshe formatta ótkizilgen bul forýmdy Joldaýda aıtylǵandaı, «dańǵaza jasamaı, jumyla júrgizip jatqan jumysymyzdyń» kórneki mysaly deı alamyz.
Respýblıkanyń túkpir-túkpirinde turatyn, qazaq tilin ana tilindeı meńgergen túrli etnos ókilderi ózderiniń til úırený joldaryn ǵana emes, ózge elderdegi memlekettik til mártebesin mysal ete otyryp baıandaýy Memleket basshysynyń máseleni der kezinde kóterip otyrǵanyna kóz jetkizdi. Buryn basqa etnostyń ul-qyzy ana tilimizde sóılese qıly zamanda baýyrǵa basqan qazaq halqyna degen qurmeti dep qabyldaıtyn bolsaq, Assambleıa forýmy Joldaýda aıtylǵan «ultaralyq til» týraly tujyrymnyń ómirsheń ekendigin tanytty. Osy tusta Memleket basshysy Q.Toqaevtyń «Biz qazaq tilin jaqsy biletin ózge ult ókilderin qoldaýymyz kerek. Olardy Parlamentke, ókiletti organdarǵa saılap, memlekettik qyzmet júıesindegi joǵary laýazymdarǵa taǵaıyndap, memlekettik nagradalarmen marapattap otyrǵanymyz durys. Mundaı azamattar qazaq tiliniń deńgeıin ultaralyq qoldanys dárejesine kóterýge kómektesedi» degen sózin júzege asyrý maqsatynda qazaq tilin nasıhattaýǵa úles qosyp júrgen til janashyrlary jáne búgingi jıynǵa qatysyp, óz pikirin bildirgen barlyq azamat Qazaqstan halqy Assambleıasynyń «Meıirim» medalimen marapattalady», dedi J.Túımebaev.
Aqparat jáne qoǵamdyq damý vıse-mınıstri Marat Ázilhanov Prezıdenttiń «Ana tili» gazetine bergen arnaıy suhbatyna oraı oı bólisýge nıet bildirip, sharanyń ótýine yqpal etken Assambleıa músheleri men konferensııa qatysýshylaryna alǵysyn bildirdi.
Basqosýda basqa da belsendiler onlaın-konferensııaǵa qatysyp, óz oılaryn ortaǵa saldy.