«Astana ballet» alǵashqy gastrolin Aspanasty elinde bastady

О́ner ólkesi de ózindik ja­ńalyqtardy bastan­ ót­kerýde. Beısenbi kúni «Astana ballet» atty bı ujymy týǵan Otanynan tys jerde, Qytaı Ha­lyq Respýblıkasynyń astanasy – Beıjińde tuńǵysh konsertin berip, tusaýyn kesti.

О́ner ólkesi de ózindik ja­ńalyqtardy bastan­ ót­kerýde. Beısenbi kúni «Astana ballet» atty bı ujymy týǵan Otanynan tys jerde, Qytaı Ha­lyq Respýblıkasynyń astanasy – Beıjińde tuńǵysh konsertin berip, tusaýyn kesti.

Horeografııalyq ónerdiń úzdik úlgilerin beıneleýge bet alǵan «Astana ballet» qoıylymdaryna P.Gordon Emerson, Patrık de Lakrýa, Asanga Damask, Arman Nurmahamatuly, K.Mýmınov, A.Chetın, G.Tutqybaeva, N.Ka­lı­nına, S.Vansov, A.Álisheva, A.Tatı, A.Shaı, M.Abýbahrıeva syndy tájirıbeli horeograftar tartylǵan.

Astana balettiń alǵashqy konserttik sapary Aspanasty elinen bastaý alǵany kezdeısoqtyq emes. О́z ónerimizge ózgelerdiń synshy kózimen qaraýdyń ózi jaýapkershilikti eseleı túseri anyq. Elbasynyń tikeleı batasyn alyp, Beıjińge baǵyt ustanǵan talanttar shoǵyry aldaǵy ýaqytta da álemdi sharlap, qazaq degen halyqtyń bolmysy men búkil jetistigin bıdiń tilimen tarata beretin bolady. Álemniń eń úlken sahnalarynda saltanat qurýdy kózdeıtin «Astana ballet» sııaqty ujym qurý ıdeıa­sy Elbasyna tikeleı tıesili. Ári zamanaýı, ári ultymyzdan ajyramaǵan, áni de, sáni de kelisken, qandaı ólshemmen qarasań da minsiz, qazirgi bı óneriniń bar údesinen shyǵa alatyn trýppanyń quryltaıshysy da «N.Nazarbaevtyń mádenıet, bilim jáne áleýmettik baǵdarlamalar qory».

Sonymen, Qazaqstan Respýb­lıka­synyń Qytaı Halyq Res­pýb­lıkasyndaǵy mádenı kúnderi aıasynda 22,5 mıllıon halqy bar Beıjińniń eń iri konserttik sahnasy sanalatyn «Opera House of Hational Grand Teatre» zalynda ótken gala-konsertte balaýsa balerınalar tuńǵysh ret sheteldik kórermenderdiń qoshemetine bólendi. Atajurttan alystaǵy aǵaıyndardyń ǵana emes, bı óneriniń shyńyna kóterilgen, talǵampaz qalyń qytaıdyń tik turyp kórsetken yqylasyn kórdi. Bul jerde álemdik deńgeıdegi opera daryndarynyń jas bı ujymyn demep jibergenin de joqqa shyǵarýǵa bolmaıdy.

Al «Astana ballet» tobynyń tuń­ǵysh jeke konserti araǵa eki kún salyp baryp, Beıjińdegi «Ǵasyr teatrynda» ótti. Kóp nár­seni tańsyq kóre bermeıtin kórshilerimiz keń zaldy tolty­ryp, kúpti bolyp turǵan kó­ńil­di bir demdep qoıdy. Sol sııaq­ty, Qytaı elindegi ózge mem­le­ketterdiń elshilikteri Qa­zaqstan elshiliginiń qurmetti shaqyrtýlaryna iltıpat bildirip, sán-saltanattarymen jınala bastady. Oǵan qosa, Aspanasty elin­de 9 myńǵa tarta qazaq stý­dent­teri bilim alyp jatqanyn, onyń 3,5 myńǵa jýyǵy Beıjińde eke­nin eskersek, bıletke degen sura­nystyń bolǵany ózdiginen túsi­nikti ǵoı.

Shymyldyq syrylǵan sátte sahnaǵa kórikti qytaı qyzymen birge «Astana arýy-2012» Aıaýlym Erǵazy shyǵyp:

– Halqymyzdyń eń súıikti qusy aqqýlar bastap ushatyn shek­siz aspan keńistigindegi aq jolaq qazaq ańyzdarynda qus joly dep atalady. Dál sol sııaqty jas shyǵarmashylyq ujym «Astana ballet» álemge qazaq bıiniń ásemdigin, halqynyń qazaq dalasyndaı keńdigin, janynyń jomarttyǵyn kórsetý úshin jol-saparǵa attandy, – dedi.

Beıjińdi baýraǵan bı konserti A.Serkebaevtyń «Arýlar sherýi­men» bastaldy. Sulýlyǵyn kózben kórip, júrekpen sezinýge ǵana bolatyn bıdiń tilin sýretteý áste qıyn. Sabyrly da salıqaly, bilek­teri jibek ilgendeı názik osynaý qımyldar qazaq qyzdarynyń qaıtalanbas sulýlyǵyn, páktigi men ınabattylyǵyn pash ete otyryp, taqyryby biregeı konserttik baǵ­darlamanyń tusaýyn kesip berdi.

Osy arada sahnany bezendirýge eń zamanaýı tehnologııalar paıdalanylyp, ulttyq naqyshtar alyp ekranda bıdiń narqyn berip otyrǵanyn aıta ketken jón.

Aıtqandaı, «Astana ballet» trýppasyn qurýǵa baqandaı eki jyl ketkenin, balerınalardy irikteý óte talapshyl ári kas­tıng ólshemderi óte joǵary bolǵanyn aıtý kerek. Jańa ujymnyń bıshisi bolý úshin bıik kásipqoılyqpen qosa, kirshiksiz tazalyq pen minsiz sulýlyq qatar suralady. Al bul sheteldik alǵashqy kórermender tarapynan baǵalanbaı qalǵan joq. Bul týraly beıjińdikterdiń óz aýzymen tómende aıtarmyz.

Asaý ımprovızasııaǵa qurylǵan «Qýanamyn» bıinen keıin álem halyqtarynyń eń áıgili bıleriniń sherýi bastaldy. «Astana ballet» malaı qyzdary bolyp, altynmen tústi kıimdermen aptalyp, syńǵyr qaqqan syrǵalarǵa qaptalyp shy­ǵa kelgende kórermender essiz sulýlyqqa eltip, kirpik qaqpaı bı yrǵaqtaryna ilesip jumbaq Malaızııaǵa sapar shekti. Kara Karaevtyń «Jeti arý» bıi Nur­ǵısa Tilendıevtiń kúıine qoıyl­ǵan «Ata tolǵaýyna» jol ashyp berdi. Jalpy, ulttyq bı jaý­harlary degende atalmysh bıdiń orny aıryqsha ekenin aıtý kerek. «Qazaqstan bı óneriniń altyn qoryna» kiretin týyndy asataıaq ustaǵan jas kelinshektiń beınesi arqyly qazaq áıelderiniń kósh bastamaı-aq kóregendi bola alatynyn, kúlim qaqqan kel­betimen kermaraldaı kerilip, otbasynyń berekesin keltirer kelbetin aıshyqtaıdy. Bul bı bir jaǵynan sáni qaı jaǵynan da kelisken ulttyq kıimderimizdiń de ǵajaıyptyǵyn ǵalamǵa jaıa alatynyn aıtqymyz keledi.

Biri kerilip, ekinshisi oıanýǵa erinip, úshinshisi tań shapaǵatyna shomylyp jatqan qarlyǵash qustyń beınesi endi boıjete bas­­­­­taǵan qazaq qyzynyń bolmy­symen sonshalyqty úndes ekenin kim bilgen. K.Djenkınstiń «Qar­­lyǵash» bıi de dara óner týyndysy. Kórermendi erke qylyqtarmen baýraǵan bul bı de shetelderde bıdegi ulttyq brendtiń biri bolýǵa talasa alady.

Koreı halqynyń «Pýche chým», N.Rımskıı-Korsakovtyń «Al­meıalar bıin», úndiniń mýzyka men poezııa paıǵambary Sarasvatıdi ulyqtaıtyn «Sarasvatı», túrik bıi «Shyǵys alaýyn» oryndaý da asa sheberlikti talap etedi. Bir jaǵynan bul nómirlerdiń barlyǵy da asa joǵary talǵammen tigilgen kostıýmderimen de erekshelenýi tıis. «Astana ballet» qaı jaǵynan alyp qarasań da osylardyń barlyǵynan údesinen shyǵýǵa talpynatynyn baıqamaý múmkin emes.

Sahnadaǵy eń sulý sátterdiń biri «Áshekeı» bıi. Júziktiń kózinen ótkendeı balerınalar ulttyq oıý-órnekterin sıpattap sylań qaǵady. Oǵan qosa alyp ekrandaǵy bilezik-saqınalardyń san túri tarıh qaltarystarynan syǵalap, ýaqyt sýsylymen sýǵarylyp, qazaq degen el biz bolamyz degendeı jańǵyrady.

Han szý halqynyń shynaıy qoshemetin oıatatyn bıdiń biri «Tao Iao» edi. О́z elinde tanymal Qytaı eliniń ejelgi de dástúrli bıi tańsyq ta bola qoımas degen oı beker bolyp shyqty. Aqqýdaı tizilip «hanzý» sulýlary shyǵa kelgende Aspanasty eli rızashylyǵyn ashyq bildirdi. Olar konsert bitkende ózderiniń ulttyq bıine bizdiń bıshilerimiz ózgeshe názik reńk bergenin aıtyp jatty.

Poezııalyq ásem tó­­rt­­­­­­­­­­­­­­­ta­­ǵanda-

rymen órilip, áp-sátte ó­­te shy­q­­­­qan­­daı kóringen konsert «Ja­­­­­­qut­tar jar­­qylyna» ulasa kele «Sha­­­­shý» bıi­men shymyldyqty jap­­­­ty.

Al bizder «Astana ballet» atty ǵajaıyp bı ujymy syılaǵan sulýlyq pen náziktik, mahabbat pen meıirim merekesine ǵana emes, tarıhı oqıǵaǵa da ortaqtastyq. Ásirelemeı aıtqannyń ózinde bul atalmysh óner ujymynyń tuńǵysh sheteldik sapary. Imıdjdik joba bolyp tabylatyn jáne buryn-sońdy bolmaǵan otandyq balet trýppasynyń tyrnaqaldy konserti tabysty ótti dep aıtýǵa bolady. Qalaı bolǵanda da bolashaqta óner ujymynyń aty Qazaqstan atty alyp memlekettiń barlyq jetistigimen baılanysty bolýy tıis.

Qytaı kórermenderiniń búk­pesiz pikirleri tómendegideı tó­gildi. Aıtqandaı, bizben pikir bólisken baıyrǵy beıjińdikterge qoıylǵan saýal jalqy boldy. «Qazaqtyń óneri unady ma? «Astana ballet» konserti Qytaıǵa qaıta oralsa taǵy da bılet alar ma edińiz?» degen syqyldy bolyp keletin suraqqa bı óneriniń shyńyna kóterilgen kórshilerdiń jaýaby mynadaı edi.

Iаn Szechı, QHR Memlekettik Keńesiniń múshesi: Men «Astana ballet» ansambliniń alǵashqy gastroldik sapary Beıjińnen bastalǵanyna qýanyshtymyn. Bul – bizdiń eki eldiń dostastyǵyn aıqyndaıtyn nyshan dep bilemin. Bul – Qazaqstannyń bizdiń óneri­mizge kórsetken qoshemeti. Maǵan, ásirese, qazaq bıshileriniń «Tao Iao» qytaı bıin bılegeni áser etti. Razy boldym. Men «Astana ballet» Qytaıdyń ǵana emes áli álemdik kórermenderdiń júregin jaýlaıtynyna senemin.

Lıý Tın, ónertanýshy: Bizdiń «Tao Iao» bıi klassıkalyq bı. Men bul nómirdi talaı elderdiń bıshileriniń, Qytaıdaǵy eń úzdik bı ansamblderiniń oryndaýynda san ret tamashalaǵanmyn. Biraq qazaqtyń jas balerınalary bıge asa náziktik, tazalyq berdi. Osynshama talantty da kórikti bı tobyn qurǵan sizderde sheber bıshiler kóp dep oılaımyn.

Meı Gýeı, keńse menedjeri: Men sahnadan jasandylyǵy joq sezimderdi sezindim. Boıjetip te úlgermegen jas bıshi­lerdiń tazalyǵy, ónerge degen ǵashyqtyǵy unady. Konserttiń tez bitip qal­ǵany ókinishti.

Van Sı, stýdent: Men qazaq­tardyń bıine kezdeısoq tap boldym. Qurbym Iý Sıńsıń «Astana ballet» konsertine eki bılet alypty. Bizdiń han szý qyzdary da sulý, biraq qazaq qyzdary osynshama kórikti bolady dep oılamappyn.

Sın Chyń, mádenıet sala­sy­­nyń qyzmetkeri: Búgin óner kórsetken ujym maǵan óte jaq­­sy áser qaldyrdy. Bıshi­ler­diń shyńdalý deńgeıi, konsert­ke joǵary daıyndyqpen kel­geni sezildi. Buǵan deıin de men Qazaqstannan kelip júrgen bı ujymdarynyń konsertin tama­shalaǵanmyn. Árıne, uqsas tustary kóp boldy. Alaıda, bul da jaqsy. Ol ulttyq ónerdiń tutastyǵyn bildiredi.

Qarlyǵashtaı álemdik óner aıdynyna qanat qaqqan «Astana ballet» trýppasynyń konserttik sapary 11 qarashada Shanhaı qalasynda jalǵasyn tabady.

Aınash ESALI,

«Egemen Qazaqstan» –

Beıjińnen.