Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Saparhan Omarov Shanhaı Yntymaqtastyq Uıymyna (ShYU) múshe memleketterdiń aýyl sharýashylyǵy máseleleri jónindegi mınıstrleriniń 5-shi keńesine qatysty, dep habarlaıdy Egemen.kz AShM baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Beınekonferens baılanys rejıminde ótken keńeske Úndistan, Qytaı, Pákistan, Reseı Federasııasy, Qyrǵyzstan, Tájikstan jáne О́zbekstan Respýblıkasynyń beıindi vedomstvolarynyń basshylary, sondaı-aq ShYU Bas hatshysynyń orynbasary Sh.Djonon jáne BUU Azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyǵy uıymy Bas dırektorynyń orynbasary – Eýropa men Ortalyq Azııadaǵy óńirlik ókil V. Rahmanın qatysty.
Jıyn barysynda delegasııa basshylary jańa koronavırýstyq ınfeksııa pandemııasynyń aýyl sharýashylyǵyna áseri týraly pikir almasyp, elderdiń jaǵymsyz faktorlardy azaıtý úshin qabyldap jatqan sharalary talqylandy. Jahandyq syn-tegeýringe qarsy turý is-qımyly úılestirilgen kúsh-jigerdi talap etetini atap ótildi.
Delegasııa basshylary ShYU-ǵa múshe memleketterdiń aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy yntymaqtastyǵyn joǵary baǵalap, ózara is-qımyldyń perspektıvalyq baǵyttary týraly usynystarymen bólisti.
QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstri óz sózinde álemde kúrdeli epıdemıologııalyq jáne ekonomıkalyq máseleler bolsa da, QR Úkimeti pandemııaǵa qaramastan aýyl sharýashylyǵynyń damýyna erekshe nazar salyp otyrǵanyn atap ótti. Ýaqytyly qoldaý sharalarynyń jáne fermerlerge qarjylaı kómektiń birneshe ese artýynyń arqasynda 9 aıdyń qorytyndysy boıynsha sala 5% deńgeıinde ósimdi kórsetti. Bul qazaqstandyqtardy ǵana emes, kórshi elderdiń turǵyndaryn da azyq-túlikpen úzdiksiz qamtamasyz etýge múmkindik berdi. Karantındik sharalardyń qoldanylý kezeńinde ShYU-ǵa múshe memleketterdiń naryǵyna azyq-túlik eksporty 1,3 mlrd. AQSh dollaryn qurady, bul ótken jyldyń deńgeıine sáıkes keledi.
QR AShM basshysynyń aıtýynsha, COVID-19 ekinshi tolqynynyń kúsheıýi jaǵdaıynda Qazaqstan kórshi elder tarapynan suranystyń artýyn eskere otyryp, aýyl sharýashylyǵy ónimderi men azyq-túlik ónimderin óndirý kólemin arttyrýǵa nıetti. Osylaısha, Qazaqstan Úkimeti ShYU quramyndaǵy memleketterge dándi, maıly daqyldar, et, sút jáne jemshóp daqyldarynyń eksportyn ulǵaıtýǵa daıyn. Alaıda, bul baǵyt boıynsha áli de tolyqtyrýlar men túzetýler qajet.
"Pandemııa jaǵdaıynda biz saýdadaǵy kedergilerdi alyp tastaý máselelerin sheshýge jedel áreket etýimiz kerek. Osyǵan baılanysty halyqaralyq dıalog pen yntymaqtastyqty jolǵa qoıý máselelerinde ShYU-nyń róli mańyzdy ekenin atap ótkim keledi", - dedi Saparhan Omarov.
Máseleni aıta kele, qazaqstandyq tarap ShYU elderine aýyl sharýashylyǵy ónimderin óndirý men eksporttaýdy josparlaý máseleleri baǵytynda ózara is-qımyldy kúsheıtýdi usyndy.
О́zekti máselelerdi talqylaı kele qatysýshylar 2010 jylǵy 11 maýsymda Tashkent qalasynda qol qoıylǵan ShYU-ǵa múshe memleketterdiń Úkimetteri arasyndaǵy aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimdi iske asyrý úshin 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan is-sharalar josparyn qabyldady. Qujatqa sáıkes taraptar aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy túrli áleýetti baǵyttar, onyń ishinde aýyl sharýashylyǵy ónimderi men azyq-túlik saýdasyn keńeıtý, AО́K-ge ınvestısııalar tartý, azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý, birlesken ǵylymı zertteýler men akademııalyq almasýlar júrgizý, agroınnovasııalardy engizý, kórme-jármeńke qyzmetin jandandyrý boıynsha ózara is-qımyldy damytatyn bolady.
Sonymen qatar delegasııa basshylary 2018 jylǵy 12 qazanda Dýshanbe qalasynda qol qoıylǵan azyq-túlik qaýipsizdigi jónindegi ShYU yntymaqtastyq baǵdarlamasyn iske asyrý josparyn bekitti. Josparǵa sáıkes ShYU-ǵa múshe memleketterdiń azyq-túlik qaýipsizdigi máselesine ortaq kózqarasyn tujyrymdaý, azyq-túlik qaýipsizdigi salasyndaǵy ahýal týraly erikti aqparat almasýdy iske asyrý, onyń ishinde tájirıbe almasý jáne biliktilikti arttyrý maqsatynda birlesken is-sharalar ótkizý kózdeledi.
Sondaı-aq kezdesý barysynda qytaı tarapynyń agrarlyq tehnologııalardy almasý jáne oqytýǵa arnalǵan "ShYU-nyń Kórnekilik bazasyn" qurý jónindegi bastamasy qoldaý tapty.