Qazaqstandyq sýretshiler Almagúl Meńlibaeva jáne Erbosyn Meldibekovtiń shyǵarmalary brıtandyq kórermenge jol tartty. Londondyq Cromwell place kórkemóner galereıasyna olar ózderiniń ózektiligi joǵary eski jáne jańa týyndylaryn shyǵardy.
Máselen, Erbosyn Meldibekovtiń «Transformer» atty art-ınstallıasııasy О́zbekstandaǵy shaǵyn saıabaq týraly syr shertedi. Bir qyzyǵy, sońǵy 100 jyl ishinde ol jerdegi eskertkish 9 ret ózgergen. Jańa ıdeologııa qabyldanǵan saıyn monýment te jańa keıipke enip otyrǵan. Brıtandyq sarapshylar qazaqstandyq sýretshiniń bul týyndysyn ómirlik mańyzy zor dúnıe dep baǵalaıdy. О́ıtkeni osy jazda Anglııanyń ońtústik-batysynda ornalasqan Brıstol qalasynda da osyǵan uqsas jaǵdaı tirkeldi. XVII ǵasyrda qul saýdasymen aınalysyp, dáýletke kenelgen Edvard Kolstonnyń eskertkishin násilshildikke jáne zorlyq-zombylyqqa qarsy «Qaralardyń ómiri mańyzdy» qozǵalysynyń belsendileri tuǵyrynan qulatty.
Cromwell place kórkemóner galereıasynyń basqarýshy dırektory Preston Bensonnyń pikirinshe, «Transformer» kórmedegi úzdik týyndylardyń biri. Onyń paıymdaýynsha, qazir batys qoǵamynda da dál osyndaı jaǵdaı, al shetel kórermeni osyndaı dúnıelerge sýsap júr. Kóp jaǵdaıda olar qazaqstandyq talantty sýretshiler jaıly jáne bitimi bólek óner týyndylary týraly bile bermeıdi. Sondyqtan Ortalyq Azııanyń baı tarıhy men mádenıeti jaıly kópshilik habardar bolýy kerek.
Almagúl Meńlibaeva men Erbosyn Meldibekov Londonda COVID-19 ınfeksııasy ekinshi tolqynynyń bastalýyna baılanysty kórmeniń ashylýyna kele almady. Munda sýretshilerdi almatylyq «Aspan» galereıasy tanystyrdy. Qazaqstanda olar 14-ke jýyq ortaazııalyq sýretshiniń qatysýymen jylyna birneshe ret kórme uıymdastyryp keledi. Budan bylaı Cromwell place galereıasynyń múshesi retinde «Aspan» galereıasy Ulybrıtanııa astanasynda jylyna tórt ret otandyq shyǵarmashylyq ókilderiniń ónerlerin kópshilik nazaryna usynbaq.
«Aspan» galereıasynyń dırektory Merýert Qalıevanyń aıtýynsha, shetelde bizdiń avtorlarǵa degen suranys joǵary. Erbosyn Meldibekov jáne Almagúl Meńlibaeva sııaqty sýretshilerdiń týyndylary álemdik murajaılardyń tórinde tur. Olardyń eńbekterin London kórermenine usynýdaǵy basty maqsat – álemniń túkpir-túkpirinen keletin kolleksıonerler men murajaı kýratorlaryna qazaq ónerin pash etý.
Máselen, «Lenın shyńy» dep atalatyn kádimgi as úıde paıdalanylatyn tostaqannan jasalǵan óner týyndysy Tájikstan men Qyrǵyzstan elderiniń shekarasynda ornalasqan taý týraly syr shertedi. Onyń quny 15 myń eýro jáne tórt nusqasynyń úsheýi satylyp ketken. Satyp alýshylar arasynda Gonkongtegi zamanaýı óner murajaıy da bar.
Qarapaıym kórermender de qazaqstandyq avtorlardyń ónerlerine tánti. Olar London tórinde uıymdastyrylǵan kórmeden erekshe áser alǵandaryn jasyrmaıdy.
Ǵalymjan QARAMANULY,
arnaıy «Egemen Qazaqstan» gazeti úshin
Ulybrıtanııa