El arasynda ekpege qatysty daýryqpa áńgimeniń kóp ekeni ras. Osy rette Densaýlyq saqtaý mınıstrligi Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq baqylaý komıteti vaksınaǵa kónetin ınfeksııalardy baqylaý basqarmasynyń basshysy Nurshaı Ázimbaevadan vaksınalaý tóńiregindegi birneshe suraqtyń jaýabyn alǵan edik.
– Qazaqstanda vaksınalaý mindetti ári májbúrli me?
– Qazaqstanda vaksınalaý erikti bolyp sanalady. «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» kodekstiń 77-babyna sáıkes kez kelgen medısınalyq em-shara, onyń ishinde vaksınalaý egiletin adamnyń tek aqparattandyrylǵan kelisimimen ǵana júrgiziledi. Qazaqstanda vaksınalaýdan bas tartqany úshin ákimshilik nemese qylmystyq jaýapkershilik kózdelmegen, kez kelgen qysym kórsetý – zańsyz.
– Koronavırýsqa qarsy vaksına qaýipti me? Vaksınanyń janama áserleri bar ma?
– Qarsy kórsetkishterdi anyqtaý úshin vaksınanyń kórsetilimderi, qarsy kórsetilimderi, ımmýndaýdan keıingi yqtımal kórinisteri, vaksınany engizý, saqtaý jáne tasymaldaý sharttary týraly tolyq málimetteri bar vaksınanyń nusqaýlyǵy talap etiledi. Osyǵan baılanysty qarsy kórsetkishterdi qazirgi ýaqytta tizip shyǵý múmkin emes. Adamnyń aǵzasy kez kelgen vaksınany engizýde ımmýnıtetti qalyptastyratynyn, sondaı-aq ımmýndaýdan keıin dene temperatýrasynyń qysqa merzimdi joǵarylaýy, vaksına ornynda qyzarý men isiný sııaqty jaǵymsyz kórinisterdiń paıda bolatynyn atap aıtý mańyzdy.
– Vaksınalaýdyń elektrondy pasporty degenimiz ne?
– Vaksınalaýdyń elektrondy pasporty degenimiz – vaksınanyń medısınalyq tarıhy. Bul vaksına qabyldaıtyn halyqty baqylaý jáne monıtorıng júrgizý úshin densaýlyq saqtaý salasyndaǵy negizgi modýl. Qazirgi ýaqytta vaksınalaýdyń elektrondy pasportyn ázirleý aıaqtalyp keledi. Pasporttyń jumys qabilettiligi medısına qyzmetkerleri úshin Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń aqparattyq resýrstary arqyly, al pasıentter úshin eGov mobıldik qosymshasyn paıdalaný arqyly iske asyrylady. Vaksınalaýdyń elektrondy pasporty vaksınalaý em-sharasynan keıin tikeleı eGov mobıldik qosymshasynda qoljetimdi bolady. Vaksınalaýdyń elektrondy pasportynda azamat týraly, ol alǵan vaksınanyń túri, vaksınalaý em-sharasynyń kezeńi, sondaı-aq vaksınalaýdan keıingi kezeńdegi baqylaý týraly aqparat qamtylady.
– Adamda koronavırýsqa qarsy vaksınadan allergııalyq reaksııanyń bolýy múmkin be?
– Vaksınalaý – indetke qarsy turýdyń, adamdardy koronavırýs qaýpinen saqtandyrýdyń eń ozyq amaldarynyń biri. Ekpe saý adamdarǵa salynatyndyqtan, halyq arasynda qazir egiletin preparatqa kúmánmen qaraıtyndar da bar. Ol túsinikti. Saý adamǵa vaksına salynǵannan keıin onyń boıynan jaǵymsyz áserler baıqalsa, álbette, halyq odan qorqa bastaıdy. Bul rette ınfeksııanyń asa bir úreıli kezeńderi ótkendeı bolǵandyqtan, halyq onyń qaýpinen góri vaksınanyń jaǵymsyz áserine kóbirek nazar aýdarýda. Medısına qyzmetkerleri kez kelgen vaksınany salmas buryn adamnyń allergııasy bar-joǵyn anyqtaıdy. Eger aýyr allergııalyq aýrý bolsa, adamǵa vaksına salýdan medısınalyq turǵydan bas tartylady. Bul rette allergııalyq reaksııany boljaý múmkin emes, sebebi árbir adamnyń organızmi ártúrli. Ýaqtyly den qoıý úshin adam vaksınalaý alǵannan keıin alǵashqy 30 mınýt ishinde (medısınalyq mekemeniń qabyrǵasynda) dárigerdiń baqylaýynda bolýy kerek. Dál osy aralyqta vaksınaǵa allergııalyq reaksııa bolýy múmkin.
Áńgimelesken
Raýan QAIDAR,
«Egemen Qazaqstan»