Qarataýdyń kúngeıi men teriskeı betin eki aımaqtyń adamdary meken etedi. Teriskeıinde Aqsúmbeden bastalyp Qarataý men Sholaqqorǵanǵa jalǵasatyn ońtústik óńirdiń aǵaıyndary jatyr. Kúngeı beti bir sheti Syrdarııamen shektesetin Shıeli, Jańaqorǵan aýdandaryna tıesili. Qart taýdyń qos qaptalynda jatqan jurttyń ómir salty da, taǵdyry da óte uqsas.
Qarataýdyń kúngeıi men teriskeı betin eki aımaqtyń adamdary meken etedi. Teriskeıinde Aqsúmbeden bastalyp Qarataý men Sholaqqorǵanǵa jalǵasatyn ońtústik óńirdiń aǵaıyndary jatyr. Kúngeı beti bir sheti Syrdarııamen shektesetin Shıeli, Jańaqorǵan aýdandaryna tıesili. Qart taýdyń qos qaptalynda jatqan jurttyń ómir salty da, taǵdyry da óte uqsas.
Bala kúnimizde ákem «Myna taýdy asyp ótseń, ári qaraı Almaty tıip tur. Al Samara-Beıjiń tas joly aınalma» dep otyratyn. «Almatydaǵy aǵamdar endeshe nege osy jolmen kelmeıdi?» deıtinbiz sonda. Joldyń nasharlyǵy jaýap bolatyn. Áli kúnge jol tolyqtaı jóndeldi deı almaımyz. Biraq burynǵydan áldeqaıda durystalyp qalǵan. О́tken eńbek demalysynda Almatydan kólikpen qaıtyp kele jatyp Tarazdyń tusynan ońǵa qaraı ketip qalǵanymyz bar. Sholaqqorǵanǵa deıin baıaǵy aýdan, oblysaralyq jol jatyr. Al odan keıin taqtaıdaı tas tóselgen eken. Qyzemshek eldi mekenine deıingi aralyq tipti ǵajap. Elsiz jerde jelmen jarysqandaı júıtkısiń de otyrasyń. Jýantóbe aýylyna jete bergende Shý ózeni aǵyp jatyr. Zamanaýı kópir de salynypty. Jergilikti jurt Shý ózenine kópirdiń ótken ǵasyrda salynǵanyn aıtady. Degenmen, kóktemgi jáne kúzgi tasqyn kezderinde kópir óte qaýipti aımaqtyń qatarynan bolǵan eken. Kóliktiń ótýi qıyndap, adamdardyń ári-beri qatynasy úzilip qalǵan jaǵdaılar da týyndaǵan. Sodan kúrdeli jóndeý júrgizý kerek bolǵan. Syrdyń boıy men ońtústik aımaqtyń taǵdyry bir dep qaldyq qoı. Sol ortaq taǵdyrdyń biri ýranmen astasady. Qarataýdyń qos qaptalynan ýran óndiriletini eshkimge qupııa emes. Mine, qara jerdiń qoınaýynan qazba alyp jatqan kompanııaǵa kópirdi jóndeý júkteledi. Obaly ne kerek, «Saýda-kólik kompanııasy» atty seriktestik kópirdi jańadan salǵan. Jaıaý júrginshiler men kólik joly, kópirdiń aınalasyn abattandyrýǵa deıin kóńil bólipti. Kópirdiń taqsyretin tartqan aǵaıyn qurylystyń tez jáne sapaly salynǵanyna qýanyshty eken. Bir jyldyń ishinde uzyndyǵy 163,1 metr, eni 10,7 metrlik kópir el ıgiligine beriledi.
Biz aıtyp otyrǵan «Saýda-kólik kompanııasy» bıyl taǵy 120 shaqyrym jerge jol tósep, 39 shaqyrym joldy kúrdeli jóndeýden ótkizipti. Osyndaı derekterdi bilip kele jatqanymyzda Jýantóbe aýylynyń ákimi Anas Jaılaýbaı aldymyzdan shyqty. Az-kem áńgimeden soń «Jalpy, kópir men jol salý saýapty istiń qataryna jatady ǵoı. Buryn aýyl halqy ortalyqqa barý úshin talaı qıyndyqty bastan ótkeretin. Degenmen, kópir salynyp, jol jóndelgennen beri ondaı qıyndyq ataýlydan aryldyq. Ádette qazba baılyqty alyp jatqan kompanııalarǵa asa jyly sóz aıtyla bermeıdi ǵoı. Biraq «Qazatomónerkásip» ulttyq kompanııasynyń arqasynda jolymyz rettelip, áleýmettik kómek alyp otyrmyz. Bardy bar dep aıtý kerek. Onysyna zor rızamyz. Ásirese, «Saýda-kólik kompanııasy» bizdiń qatynasymyzdy edáýir jaqsartty», deıdi.
Aqsúmbeden beri ótseńiz Qyzylorda oblysynyń aımaǵyna aıaq tireısiz. Taýdyń ishi ala shań eken. Sebebi, munda da jol jóndelip jatyr. Jalpy, kólemi 167 shaqyrym jerge asfalt tóselgen kórinedi. «Samara-Shymkent-Qaramuryn» men «Shıeli-Taıqońyrdyń» aralyǵyndaǵy joldy «Saýda-kólik kompanııasy» óz qarajatyna jóndep jatyr. Eger osy atalǵan joldyń barlyǵy tutastaı jóndelip, taqtaıdaı jol salynsa Qyzylordadan Shymkent, Taraz, Almaty baǵytyna qatynaıtyn jolaýshylarǵa biraz jaǵdaı jasalǵaly tur. Birinshiden, jol qysqarady. Ekinshiden, taqtaıdaı jolmen júredi.
Qarataýdyń qoltyǵyna murnyn suǵyp jatqan Qosúıeńki degen aýyl bar. Byltyr osy aýylǵa memlekettiń esebinen mektep pen balabaqsha salyndy. Al onyń aýylishilik jolyn atalǵan kompanııa jasap berdi. Bul da shet jaılap, qıyr qonǵan aýyl úshin úlken jańalyq edi. Osydan-aq memleket pen jeke kompanııalar arasyndaǵy kelisim arqyly eldi mekenderge jańasha ár kirgenin baıqaýǵa bolady. Eń bastysy, jekeshelendirý kezinde taýdyń arasynda qalyp talaı qıyndyqty bastan ótkergen aýyldardyń ajary kirdi. Osyǵan qýanamyz.
Erjan BAITILES,
«Egemen Qazaqstan».
Qyzylorda oblysy.