Jahandy jaılaǵan juqpaly indetpen kúres otandyq medısınaǵa úlken synaq bolǵany belgili. Pandemııa kezeńinde týyndaǵan qıyndyq pen kúrdeli ahýal densaýlyq saqtaý salasynyń jumysyn túbegeıli ózgertýge májbúr etti. Onyń ishinde dáriger mártebesi men biliktiligi jáne emhana, aýrýhanalardyń talapqa saı jabdyqtalýy ótkir máselege aınaldy. Qazir bul baǵyttaǵy bastama jandanyp, orasan is atqarylýda.
Ásirese aımaqtardaǵy densaýlyq saqtaý salasyn damytýǵa erekshe kóńil bólinýde. Iаǵnı el ishindegi emdeý jumysyna talap kúsheıip ári buryn-sońdy bolmaǵan qoldaý kórsetilýde. Osyndaı ıgi is Almaty oblysynda da atqarylyp otyr. Ony ótken merzimde óńirdegi medısına salasyna bólingen qarjy kóleminen ańǵarýǵa bolady. Máselen, 2020 jyly oblystyń medısına mekemeleriniń materıaldyq-tehnıkalyq bazasyn nyǵaıtýǵa jergilikti bıýdjetten 8,7 mlrd teńge bólindi. Nátıjesinde, aýrýhanalardy medısınalyq jabdyqtarmen qamtamasyz etý deńgeıi 89 paıyzǵa jetip, sanıtarlyq avtokólikpen jabdyqtaý deńgeıi 90 paıyzdy quraǵan. Al oblystyq, aýdandyq jáne qalalyq aýrýhanalardy ınternet jelisine qosý 100 paıyzǵa oryndalsa, shalǵaıdaǵy eldi mekenderdiń ǵalamtorǵa qoljetimdiligi 96 paıyzdy qurapty. Demek emdeý mekemeleri arasyndaǵy baılanys tolyqtaı ortalyqtanyp, kompıýterlik júıege kóshti. Bul óz kezeginde dárigerlerdi qaǵazbastylyqtan qutqaryp otyr. Derek boıynsha qaǵazsyz qujat aınalymy 53 medısınalyq uıymǵa engizildi. Emhanalarǵa tirkelgen 1 993,2 myń adamǵa elektrondy densaýlyq pasporty berildi. Iаǵnı oblys turǵyndarynyń 96 paıyzynda osyndaı densaýlyq qujaty bar degen sóz.
Jalpy, pandemııa jaǵdaıy oblystyń densaýlyq saqtaý salasyna degen kózqarasyn túbegeıli ózgertti deýge bolady. Indetpen kúreske jergilikti bıýdjetten 13,8 mlrd teńge bólinse, onyń bir bóligi 8,8 mlrd teńge koronavırýstyń ekinshi tolqynyna daıyndyqqa baǵyttalǵan. Bul qarjy oblystaǵy medısına mekemelerin tıisti jabdyqpen qamtýǵa múmkindik berdi. Osy kezeńde 3 tomograf, 18 rentgen apparaty, 219 ókpeni jasandy tynystandyrý apparaty, 180 jedel járdem mashınasy, 12 jyljymaly medısınalyq keshen satyp alynyp, aýdandarǵa berilgen eken. Al oblys boıynsha ınfeksııalyq tósektik oryndar sany 1 300 orynnan 5 280 orynǵa deıin kóbeıgen. Aýmaqtaǵy kóp beıindi aýrýhanalar bazasynda 4 ahýaldyq ortalyq qurylyp, qazir ol jerde bilikti mamandar aýyr naýqastar men balalarǵa jedel kómek kórsetýde.
Osy jerde jetisýlyq aq jeleńdi abzal jandarǵa kórsetilgen kómek pen qoldaý týraly aıtqan oryndy bolar. Indetpen kúreste irkilmeı qyzmet etken 6 971 medısına qyzmetkerine jalpy somasy 6,6 mlrd teńge bolatyn ústemeaqy tólenipti. Buǵan qosymsha jergilikti bıýdjetten 137 mln teńge taǵy bólinip, 1 123 dárigerge syıaqy berilgen. Onyń ishinde qaýpi joǵary emdeý oryndarynda jumys istegen 501 medısına qyzmetkeri 2 mln teńge kóleminde tólem aldy. Al koronavırýstan qaıtys bolǵan 9 medısına qyzmetkeriniń otbasy múshelerine 90 mln teńge kóleminde ótemaqy tólengen. Byltyr dárigerlerdiń áleýmettik máselesin ońtaıly sheshý de nazardan tys qalmapty.
– О́tken jyly medısına qyzmetkerlerine 127 páter berildi. Bul úrdis bıyl da jalǵasyp, taǵy 47 mamandy turǵyn úımen qamtamasyz etpekpiz. Búginde oblysta 804 densaýlyq saqtaý uıymy bar. Onyń ishinde 641 mekeme memlekettik jáne 163 mekeme jekemenshik nysanda qyzmet kórsetedi. Buǵan deıin bilikti mamandardyń jetispeýshiligi bolǵan, qazir bul másele sheshildi deýge bolady. Ásirese joǵary oqý ornyn bitirgen jas mamandardyń óńirdegi emdeý mekemelerine kelýi kóbeıdi. Buǵan memleket tarapynan jasalyp otyrǵan qoldaý men kómek oń yqpal etti, – deıdi oblystyq densaýlyq saqtaý basqarmasynyń basshysy О́mirzaq Nııazbekov.
Jaqynda oblysta alǵash ret sozylmaly LOR patologııasy bar naýqastar úshin jaǵymdy jańalyq boldy. Buǵan deıin qulaq, kómeı-jutqynshaq jáne muryn qýysynda kináraty bar adamdardy oblys kóleminde emdeý múmkin bolmaı kelgen edi. Dárigerler mundaı dıagnozy bar aýrýlarǵa qajetti kúrdeli em-shara men operasııa jasaý úshin Almaty qalasyndaǵy klınıkalarǵa jiberip otyrǵan-dy. Endi Taldyqorǵan qalasyndaǵy kópsalaly aýrýhanada arnaıy dıagnostıkalyq ortalyq ashyldy. Qazir bul ortalyqta joǵary sanatty otolarıngolog-dáriger Maqsat Erýbaı bastaǵan dárigerler qabyldaý júrgizýge kiristi. Munda olar sozylmaly LOR patologııasy bar eresekterge emdeý júrgizip, qulaq, kómeı-jutqynshaq jáne muryn qýysy aýrýlarynyń dıagnostıkasyn júzege asyrady. Iаǵnı buǵan deıin basqa qaladaǵy emhanalarǵa portal arqyly tirkelip, kezek kútip kelgen naýqastar endi turǵylyqty jerinen joldama alyp, lor hırýrgııasy men ambýlatorlyq em-domdy tegin alatyn boldy.
Almaty oblysy