Kenshiler astanasy syndy alyp shahardy taza aýyz sýmen qamtamasyz etý ońaı sharýa emes. Bul ispen aınalysatyn «Qaraǵandy Sý» JShS sońǵy 10 jyl ishinde uzyndyǵy 685 shaqyrym bolatyn sý qubyry jelilerin aýystyrǵan. Al bul degenińiz, jalpy sýmen jabdyqtaý jelileriniń 65%-yn quraıdy.
Sý qubyrlaryn jańartyp, aýystyrý jumystary óz nátıjesin berip te jatyr. Iаǵnı sýmen jabdyqtaý jelilerindegi apat deńgeıi aıtarlyqtaı tómendegen. Mysaly, 2010 jyldyń ishinde 2800 apat bolsa, byltyr mundaı jaǵdaı eki esege tómendep, 1003 apattyq jaǵdaı tirkeldi.
Sonymen birge der kezinde qabyldanǵan sharalardyń nátıjesinde sýmen jabdyqtaý jelileriniń tozýy sońǵy bes jylda 66%-dan 63%-ǵa deıin tómendedi. 2016 jyly jóndeý baǵdarlamasyn júrgizýge degen kózqaras ózgertildi. Naqtyraq aıtqanda, jelilerdi kúrdeli jóndeýge jáne jańartýǵa basymdyq berildi. Avtomattandyrylǵan býhgalterlik baǵdarlama sheńberinde tehnologııalyq jabdyqty avtomatty basqarý, sıgnal berý-basqarý júıesi engizildi jáne qazirgi ýaqytta qoldanylýda. Osy baǵdarlama boıynsha barlyǵy 93 sorǵy stansasy avtomattandyrylǵan.
Jańa sorǵy qondyrǵylarynyń ornatylýy sorǵy stansalarynyń jumysyn tolyǵymen avtomattandyrýǵa múmkindik berdi. Sonyń nátıjesinde keıingi bes jylda qýat kózderin únemdeý sharalaryn iske asyrý elektr energııasyn tutynýdyń 15%-ǵa únemdelýine alyp keldi.
Qaraǵandy aýyz sýdy Qanysh Sátbaev kanaly arqyly aǵyp keletin Ertis ózeninen alady. Sý sanıtarlyq erejelerge sáıkes birqatar gıdrotehnıkalyq qurylystyń kómegimen barlyq tazartý kesheni ótetin sý tazartý qondyrǵysyna jetkiziledi.
Jalpy, «Qaraǵandy Sý» kompanııasy tutynýshyǵa beriletin aýyz sýdyń sapasyn baqylaýǵa óte qatty mán beredi. Qaraǵandy qalasynyń ortalyqtandyrylǵan sýmen jabdyqtaý júıesindegi sýdyń sapasyn baqylaýdy kásiporyn zerthanasy táýlik boıy júrgizedi. Bul sharýany zerthana mamandary Qanysh Sátbaev atyndaǵy kanaldan bastap, tutynýshylar úılerindegi krandarǵa deıingi sýdyń jetý jolyna deıin júzege asyrady.
Aıta ketetin taǵy bir jaıt, kompanııa zerthanasyndaǵy sý taldaýy táýlik boıy 53 hımııalyq, bes mıkrobıologııalyq, toǵyz parazıtologııalyq jáne 12 tehnologııalyq kórsetkishter boıynsha júrgiziledi.
Kásiporynnyń aýyz sý sapasyn baqylaý zerthanasynda «Ulttyq saraptaý jáne sertıfıkattaý ortalyǵy» AQ usynǵan «Zerthanadaǵy ólsheý jaǵdaıyn baǵalaý týraly» sertıfıkaty bar. Bul kýágerlik qujat «Qaraǵandy Sý» JShS-niń aýyz sý sapasyn baqylaý zerthanasy normatıvtik qujattarynyń talaptaryna sáıkes ólsheý men synaq júrgizýge quzyretti ekenin kórsetedi.
«Qaraǵandy Sý» mekemesi qalanyń tyǵyz damýy jaǵdaıynda jelilerdi aýystyrý úrdisin jedeldetý jáne qalanyń abattandyrý elementterin saqtaý maqsatynda 2013 jyldan bastap kóldeneń baǵytty burǵylaý qondyrǵylaryn paıdalanyp keledi. Bul tásil jelilerdi aýystyrýda qalanyń ońtaılanǵan elementterin buzbaı jumys júrgizýge múmkindik beredi. Nátıjesinde oramishilik jelilerdi aýystyrý kólemi ulǵaıǵan. Atap aıtqanda, 2016-2020 jyldary transheıasyz tehnologııa boıynsha 30 shaqyrymǵa jýyq túrli dıametrli qubyrlar aýystyryldy. Munyń ońtaılylyǵy sol, asfaltbeton qabatyn qalpyna keltirý jumystarynyń qunyn tómendetedi jáne jumysty jyldam bitirýge múmkindik beredi.
Árıne sheshimin tappaǵan máseleler de shash etekten. Qalanyń baıyrǵy aýdandaryndaǵy keıbir jerlerde sý qubyrlarynyń ábden tozyǵy jetkeni jasyryn emes. Munyń bárin jónge keltirý qomaqty mólsherdegi qarjyny jáne ýaqytty qajet etedi. Al «Qaraǵandy Sý» kompanııasy bolsa, bul jumystar aldaǵy ýaqytta kezeń-kezeńimen júzege asyrylady degendi aıtady.
QARAǴANDY