Ulttyq bank Qazaqstandaǵy valıýtanyń osy túrin synaý úshin sıfrlyq teńge platformasyn ázirleıdi. Bul týraly bas bank daıyndaǵan sıfrlyq teńge týraly esepte aıtylǵan. Ázirge, Ulttyq bank bul júıeniń artyq-kem tustaryn zerttep jatyr, dep jazady Egemen.kz.
Sıfrlyq teńge – bul emıssııany Ulttyq Bank júzege asyratyn Qazaqstandaǵy aqshanyń jańa perspektıvalyq túri. Sıfrlyq teńge zańdy tólem quraly, qundylyq ólshemi jáne qundy saqtaý orny bolady. Sonymen birge, esepte sıfrlyq teńgeniń qolma-qol aqshany nemese qolma-qol aqshasyz aqshany almastyrýǵa arnalmaǵanyn, parallelde qoldanylatyndyǵyn basa aıtady. Osylaısha, sıfrlyq teńge respýblıkadaǵy aqshanyń úshinshi túri bolady.
Qazirgi ýaqytta bas bank sıfrlyq valıýtany qoldanýdyń ártúrli aspektilerin zerttep jatyr. Osy jumys sheńberinde Ulttyq Bank 2021 jyly bólshek sıfrlyq teńgeni iske qosý boıynsha pılottyq jobany bastaýdy josparlap otyr, sonymen qatar birqatar zertteýler júrgizip, naryq qatysýshylary men halyqaralyq seriktestermen valıýtanyń jańa túrin engizý aspektilerin talqylaýdy josparlap otyr.
Osy jumystyń nátıjeleri boıynsha Ulttyq bank sıfrlyq teńgeni engizý qajettiligi týraly sońǵy sheshim qabyldaıdy. Bul rette tehnologııalyq ınfraqurylymǵa jáne retteýge, sondaı-aq tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaýǵa qoıylatyn talaptar ázirlenetin bolady.
Esepte aıtylǵandaı, retteýshi testileýge arnalǵan teńgeniń sıfrlyq platformasyn ázirleıdi. Platformany iske asyrý úshin bankter men basqa qarjy uıymdary tólem qyzmetterin usynatyn, al Ulttyq bank ınfraqurylymdy qamtamasyz etetin eki deńgeıli arhıtektýra boljanady.
Pılottyq joba sheńberinde shyǵarylǵan sıfrlyq teńge bólshek saýdada bolady, ıaǵnı jeke tulǵalar men qarjylyq emes uıymdardy qosa alǵanda, paıdalanýshylardyń keń aýqymyna qol jetimdi bolady.
Sandyq valıýta jeke elektrondy ámııandarda jazylatyn jáne olardyń arasynda jyljytylatyn biregeı sıfrlyq dáıektilik (jetondar) formatynda shyǵarylady. Bir jeton bir qolma-qol nemese qolma-qol emes teńgege teń bolady.
Artyqshylyqtary men kemshilikteri
Ulttyq bankte kútkendeı, sıfrlyq teńgeni engizý ulttyq tólem júıesiniń odan ári damýyn qamtamasyz etedi jáne aqshalaı tólemderge táýeldilikti azaıtady. Sıfrlyq valıýtanyń tehnologııalyq erekshelikteri Internetke qosylýsyz tólem jasaýǵa múmkindik beredi, bul respýblıkanyń shalǵaı aımaqtaryna qosymsha plıýs bola alady.
Sonymen qatar sıfrlyq teńgeni engizý naryq qatysýshylarynyń «aqyldy kelisimsharttar» mehanızmin qoldana otyryp, jańa tólem qyzmetterin qurýyn qamtamasyz etedi. Bul retteýshi organ kútkendeı tólem qyzmetteri naryǵynda usynystyń artýyna, sonyń ishinde «ishki fınteka naryǵyna aıtarlyqtaı múmkindikter ashýǵa» ákeledi. Sonymen birge táýekelder bar - halyqaralyq sarapshylar qaýymdastyǵy keń qol jetimdi sıfrlyq valıýta kommersııalyq bankterden qarajattyń ketýine sebep bolýy múmkin dep qorqady. Bul táýekel paıdalanýshylardyń elektrondyq ámııandaryndaǵy sandyq valıýtalardyń qaldyqtary úshin syıaqy esepteý múmkindigi bolǵan kezde kúsheıedi. Osyǵan baılanysty Ulttyq Bank sıfrlyq valıýtany oǵan tólemdi eseptemeı-aq engizý nusqasyn tańdady.