• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
17 Qańtar, 2014

Batyr. Eldar. Degdar

456 ret
kórsetildi

...Jaý toqtatýdyń ornyna, jaý joq jerde jaý shaqyratyn batyrlar da kóp bolǵan, daý toqtatýdyń ornyna daý shaqyratyn da bıler kóp bolǵan. Ásheıinde qulaq tynysh otyrǵanda ózi kıligetin bıler emes, qulaqtan maza ketip, aryń tógilip bara jatqanda sóz bastaıtyn dilmarlar kerek. Eń durysy sózdi de, qoldy da bastatpaýǵa tyrysatyn, eldiń tynyshtyǵyn, aǵaıynnyń amandyǵyn saqtaıtyn eldarlar kerek.

...Jaý toqtatýdyń ornyna, jaý joq jerde jaý shaqyratyn batyrlar da kóp bolǵan, daý toqtatýdyń ornyna daý shaqyratyn da bıler kóp bolǵan. Ásheıinde qulaq tynysh otyrǵanda ózi kıligetin bıler emes, qulaqtan maza ketip, aryń tógilip bara jatqanda sóz bastaıtyn dilmarlar kerek. Eń durysy sózdi de, qoldy da bastatpaýǵa tyrysatyn, eldiń tynyshtyǵyn, aǵaıynnyń amandyǵyn saqtaıtyn eldarlar kerek.

Eki jolbarysty sońyna ertken, ózi úshinshi jolbarys sııaqty bolyp, aıbynyn asyrǵan jaý túsiretin batyr Jánibektiń búgingi urpaq úshin qadirli bolatyndyǵy, kisiniń taǵdyryn bir aýyz sózben sheshken bı Jánibektiń biz úshin qadirli bolatyndyǵy, eń aldymen, sol batyrlyǵymen, sol bıligin eldarlyqqa jumsaǵandyǵy – deıdi Jánibek tarhan jaıly «Asyl sóz» baspasynan jaryq kórgen «Shaqshaq Jánibek Qosh­qar­uly» degen jańa kitapta degdar Ábish Kekilbaıuly.

Qazaqstan Respýblıkasy Má­denıet jáne aqparat mınıstrligi Aqparat jáne muraǵat komıteti «Ádebıettiń áleýmettik mań­yz­dy túrlerin basyp shyǵarý baǵ­darlamasy» boıynsha «Aqtaban shubyryndy, Alqakól sulama» tu­synda qabyrǵa qaıysyp, tilersegi maıysyp, tentiregen el jerinen aýyp, qaıyńdy saýyp, qınalǵan tusta qol bastaǵan batyrlardyń biri, sóz bastaǵan sheshenniń biri, qaharmandyǵy Buqar, Tátiqara jyraýlardyń tógilgen jyrlaryna arqaý bolǵan Shaqshaq Jánibek batyrdyń 320 jyldyǵyna oraılastyryp Jetpisbaı Bekbolatuly qurastyrǵan bul kitapta batyrdyń ómiri, onyń shyqqan tegi, jasaǵan erlik isteri jaıynda mol maǵlumat berilipti.

«El ustasań kek ustama», «Bı­lik aıtý ońaı, bilip aıtý qıyn», «Oı­lasyp kesseń qol aýyrmaı­dy», «Baılyqtyń baılamy – bir­lik», «Hannyń qaıyrymy – shek­siz, halyqtyń qaıraty – shek­siz», «Týǵan jerdiń torǵaıy da súıkimdi» degendeı kúni búginge deıin Shaqshaq Jánibek aıtypty degen qanatty sózderimen, tolǵap ta týra aıtar kesikti de ke­sim­di oıymen, el taǵdyryna boıla­sa tereńge keter sheshimimen, el qorǵasa naızasynyń qýaty qaqy­ratyp sóger qabyrǵa, aıbyndy er­lik isimen halqynyń jadynda jat­talǵan batyr baba esimi jı­naq­ty paraqtaı otyrǵanda burynǵydan da bıiktep, eńselene túsedi.

Kitaptyń birinshi bólimine «Shaqshaq Jánibek jáne onyń ýaqyty» degen О́mirzaq Jolym­betovtiń derekti hıkaıaty berilse, ekinshi bóliminen Imanjan Jyl­­qaı­daruly men Serikbaı Ospan­­ulynyń Shaqshaq Jánibek týra­ly dastandary oryn alypty. Al sońǵy úshinshi bólimde Ǵafý Qaıyr­bekov, Sabyrjan Shúkiruly, Bolat­bek Áldenuly, Sultanǵalı Ospa­novtyń batyr jaıynda jaz­ǵan kóńilge oı túıdirip, sanany selt etkizip, janyńa erlik pen el­dik­ti qadirleýdiń qanshalyqty úlgi bolatyndyǵyn kórsetken oıly maqalalary jınaqtalypty. Sonymen qatar, bul jınaqta batyr­ǵa qatysty qundy muraǵat derek­terine de oryn berilgen eken. Qarap otyryp, bir batyr tul­ǵasynyń bıiktigin ǵana baǵalaıtyn emes, tutastaı dáýirdiń, saıasattyń, tarıhtyń qalaı aınalǵandyǵyn kórsetetin qundy qujattardyń kitaptyń mazmuny men mánin de asha túskenin ańǵarasyń.

Anar TО́LEÝHANQYZY,

«Egemen Qazaqstan».