Olımpıada: úmitke toly úsh kún ótti

Basty urany «Ystyq. Qysqy. Seniki» degen úsh sózden turatyn Sochı Olımpıadasynyń alǵashqy úsh jarys kúniniń qorytyndysy boıynsha onyń birneshe medal alý jaǵynan negizgi kósh bastaýshylary da sýyrylyp alǵa shyǵa bastady. Shúý degennen bul tizgindi qolǵa ustaǵan Norvegııa qurama komandasy kún ozǵan saıyn osy artyqshylyqtaryn arttyra berdi. Onyń sońynan kóp uzamaı barlyq júldesin konkıden jınap shyqqan Gollandııa qýǵynǵa tústi. Sonyń artynsha bul kóshke AQSh sportshylary da ilesti. Nátıjesinde bul úsheýdiń árbiri burnaǵy kúnniń túnine deıin eki-ekiden altyn medaldi qorjyndaryna salyp úlgerdi.

Al alań ıeleri – Reseı eki kún boıyna «qurǵaq qasyqty qur jalap» kelip, tek jeksenbiniń túsi aýa ǵana alǵashqy marapatyna qol jetkizdi. Altynmen para-par bolyp kóringen osy qola medaldan keıin olar túnniń jarymyna deıin taǵy 1 altyn, 2 kúmis medaldi qanjyǵalaryna baılap shyǵa keldi.

Ázirge bul «toıdyń tórinde» Qazaqstan sportshylary joq.

 Alǵashqy «altyn» amerıkalyqqa buıyrdy

Aqpannyń 8-i kúni túske taıaý Olımpıadanyń alǵashqy medalin amerıkalyq sportshy jeńip aldy. Osy birinshi altyn júldeniń ıesin kórip-bilý úshin biz tómendegi Adlerden bastalatyn tarǵaý joldyń boıymen júre kelip, úsh teskentaý­dan ótip, tórt avtobýsqa aýysyp minip, «Taýdaǵy klasterdiń» eń bıik jotasyndaǵy Krasnaıa polıana aýmaǵyna ornalasqan «Roza Hýtor» ekstrım-parkine eki saǵatqa jýyq ýaqyttyń kóleminde jettik. О́tken joly málim etkenimizdeı, buǵan deıin, ıaǵnı Oıyndardyń birinshi jarys kúni sóreden shyqqan 6 aqpanda sporttyń eki túri boıynsha irikteý synaqtary ótip, taǵy eki túrinen kishi medal jıyntyǵy taratylsa, Olım­pıadanyń tolyqqandy júlde­leri bolyp tabylatyn úlken medal úleske túsken alǵashqy kúni 8 aqpan boldy. Bul saıysqa Qazaqstannan esh­kim qatysqan joq. Soǵan qara­mas­tan ol bizdiń de erekshe qyzyǵý­shyly­ǵymyzdy týǵyzdy. Jarys sal­ǵan jerden qyzyp sala berdi. Taý bókterinen oryn alyp, tramplın­ge kóz tastap turǵan jurtta esep joq. Áne-mine degenshe, irikteý saıys­tarynyń qalaı ótip ketkenin ańǵarmaı qalyppyz. Mamandardyń aıtý­larynsha, medaldan negizgi úmittilerdiń bári de fınalǵa joldama alyp úlgeripti. Kúrestiń kókesi sol kezde óris aldy. Tartystyń kúshti bolǵany sondaı, kvalıfıkasııalyq týrnırde birinshi oryndy talassyz jeńip alǵan, jurttyń kóbi onsyz da birinshi orynnan úmitker sanap turǵan kanadalyq Maksens Parrott aqtyq aıqasta áýeli alǵashqy satyǵa tuıaq iliktirgenimen, keıin jyljı-jyljı besinshi orynǵa bezip tústi. Solaı bola tura, ol qola júlde alǵan óz otandasy Mark Makmorrısten nebári 1,5 upaı ǵana artta qaldy. Biraq jarystan keıin Parrot tóreshilerdiń adam túsinbeıtin sheshimder qabyldap jatqanyn aıtyp saldy. Aıqas barysynda álem chempıony fın Roope Tonterı de qatelikterden saqtana almady. Ol eki talpynys kezinde de bir qulap turdy. Sodan keıin negizgi teketires AQSh ókili Seıdj Kosenbýrg pen norveg Staale Sanbehtiń arasynda órbidi. Nátıjesinde amerıkalyq birinshi talpynysynda kórsetken 93,50 ball degen úzdik kórsetkishimen birinshi orynǵa yrǵyp shyǵa keldi.  

Oıyndar rekordyna da ózgeris endi

Sochıdiń alǵashqy «altyny» amerıkalyq sportshynyń qanjy­ǵasy­na baılanǵan soń, kóp kidirmesten tómen qaraı qaıta zaýladyq. Sebebi, munda qandaı da bir jarysta onyń júldegerlerine medaldar sol saıys ótken jerde tabys etilmeıdi. Mun­da tek tuǵyrǵa turýdyń yrymy ǵana jasalyp, lavr japyraǵy kóm­kerilgen gúl shoǵy ǵana beriledi. Al marapattyń bári keshke qaraı «Fısht» ulttyq stadıony janynda laýlap janyp turǵan olımpııalyq alaý shyǵyrshyǵy janynda tapsyrylady. Sondyqtan kelesi jarysqa jetip alýǵa asyqtyq. Osynda kelgen kúnnen jarys ótetin nysandardyń bárin kúni buryn aralap, kórip shyqqan fototilshi Nıkıta Basov birden kútpegen jerden bárimizdiń jolbasshymyzǵa aınalyp shyǵa kelgen. Sonyń ábjildigi men shıraqtyǵynyń arqasynda bul joly saǵatqa jeter-jetpes ýaqytta jaǵalaý klasterindegi «Adler-Arena» sport keshenine de kelip úlgerdik. Bizdi qoldy-aıaqqa turǵyzbaı, osynda qaraı alyp-ushyryp júrgen arenada konkı sportynan erler arasynda ótetin 5000 metrlik jarys edi. Al sol saıysta sap túzeıtin 26 erdiń qatarynda bizdiń Dmıtrıı Babenko da bar-tyn. Sórege toǵyzynshy jupta re­seılik Aleksandr Rýmıansevpen tize túıistirip shyqqan ol áýelde qarqyndy qaryshtatyp ustap, úmit otyn biraz úrlegendeı edi, keıin birtindep básekelesin alǵa uzata jiberip otyryp, odan eki esedeı artta qalyp qoıdy. Munysyna qarap, balanyń tezirek boldyryp qalǵanyn baıqadyq. Shamasy, áli bir qamaý teri ishinde ketken sııaqty. Nátıjesinde ol 16 orynmen jarysty da aıaqtady. Al qyzyqtyń bári sodan keıin bas­taldy. «Kil júırikte kim júırik» demekshi, bul báıgeniń de naǵyz aýyzdyǵyn qarsh-qarsh shaınaǵan juldyzdaı aǵar jumyr jal júı­rik­teri saqadaı saılanyp sońynda qal­ǵan eken, olar kókteı órlep, kóbege túskende, arenanyń kókjıeginde kólbeı otyrǵan kórermen kópshilik arýaqtanyp kóterilip ketti. Birinen biri asyp túsip turǵan sańlaqtar top basyndaǵy jaǵdaıǵa sát saıyn ózgeris jasap jatty. Manaǵy baǵdar etip ustap otyrǵan tarlandarymyz ádire qaldy. Osylaısha, aldyńǵy bes orynnyń básiresi sońǵy tórt jupta júgirgenderdiń júriminde ketti. Bir ǵajaby, osy beseýdiń de aldyńǵy úsheýi Gollandııa kon­kı­shileri bolyp shyqty. Sonyń ishin­de onynshy jupta jarys jolyna shyǵyp, 6:10,76 mınýt kórsetkishimen qadaýǵa qazyqty qatyryp qaqqan Sven Kramerdiń nátıjesi ǵana ózge­ris­siz qaldy. Osymen qatarynan ekin­shi Olımpıadada chempıon atanyp otyrǵan sportshy Oıyndardyń rekordyn da jańartyp úlgerdi. Sven óziniń Vankýverdegi 6:14,60 mınýt bolyp tirkelgen úzdik kórsetkishin osylaısha 6 sekýndqa jaqsartty. Al ekinshi oryn Iаn Blokhaızenge buıyrsa, úshinshi orynǵa Iorrıt Bergsma ıek artty. Osy tolaǵaı tabysqa kóńili tolyp, shattyǵy shal­qyǵan Nıderlandy koroli Vıllem-Aleksandr sol sátte-aq: «Bul adam aıtsa sengisiz tańǵajaıyp jetistik!», dep qýanǵannan aıqaılap jiberipti.  

Qola medalǵa qol sozym qaldyq

Sol kúnniń túninde bizge «Roza Hýtor» ekstrım-parkine qaraı qaıta kóterilýge týra keldi. Sebebi, osydan eki kún buryn ótken irikteý jarysynda jap-jaqsy óner kórsetip, alǵashqy altylyqtyń alǵaýynan tabylǵan frıstaılshy qyzymyz Iýlııa Galyshevaǵa (sýrette) qalaıda qoldaý jasaýymyz kerek edi. О́kinishke qaraı, onymen birge kvalıfıkasııada synǵa túsken ekinshi atletimiz – Darıa Rybalova qorytyndyda 23-orynda qalyp qoıdy. Onyń budan keıin jartylaı fınalda shaıqasyp kórip, fınalǵa shyǵý jolynda kúresti jalǵastyrýyna bolatyn edi, biraq báribir úmittiń az ekenin paıymdady ma, bul básekeden aldyn ala bas tartypty. ...«Qaıda barsań – bytpyldyq» degendeı, ádiletsizdiktiń áýselesi endi kórindi. Aldyńǵy aınalymda attyń basyn alǵa salǵandar sypyrylyp qala bastady. Birinshi fınalda topqa týyn jaıdyrǵan cheh qyzy Nıkola Sýdova, mysaly, ekinshi aınalymda toǵyzynshy orynǵa syrǵyp ketti. Manaǵy ónerin sol qalpynda qaıtalap shyqqan, sonymen birge, ýaqyt kórsetkishin bárinen de asyryp túsirgen Iýlııa kenet... jetinshi orynnan bir-aq tabyldy. Sondyqtan bulardyń ekeýi de sońǵy, úshinshi aınalymda medaldiń taǵdyryn sheshýge kirisetin alty atlettiń quramyna kirmeı qaldy. Keıin bizben ushyrasqan talaı janashyr jurt Qazaqstan delegasııasynyń nege buǵan narazylyq bildirmeıtinin surap jatty. Biraq jarys bizdiń kóńilimizdiń pás túsip qalǵanyna qaraǵan joq, óziniń teketiresin odan ári jalǵastyra berdi. Osy baryn asynyp, baqanyn taıanyp barǵan altaýdyń arpalysynda Kanadadan kelgen apaly-sińlili úsh qyzdyń ekeýi tuǵyrdyń alǵashqy eki satysyn jaýlap aldy. Bir qyzyǵy, olardyń jasy kishileri joǵaryraq satyǵa taban tirep turyp qaldy. Aıtalyq, jasy aldaǵy naýryzda 20-ǵa tolatyn Jıýstın Dıýfýr-Lapýant Olımpıadanyń chempıony atansa, 1991 jylǵy jeltoqsanda týǵan Hloıa Dıýfýr-Lapýant kúmis medalmen kúpteldi. Al osylardyń ekeýiniń de ápkesi, bulardy frıstaılǵa baýlyǵan 1986 jyly týǵan Maksım Dıýfýr-Lapýant 12-orynda qalyp qoıdy. О́zderiniń ozyp ketkenine qymsyndy ma, álde shyn oıy ma, áıteýir, jarys sońynda jeńimpaz atanǵanyna áli de sene almaı turǵan Jıýstın: «Men ápkem Maksımdi qatty jaqsy kóremin. Altyn medalimdi soǵan syılaımyn», dedi kózine jas alyp. Osylaısha, bizdiń atletterdiń qatysýynsyz bitken toıdyń úshinshi júldesi kvalıfıkasııalyq týrnırde básekelesiniń barlyǵynan oq boıy alda bolǵan AQSh ókili Hanna Kernıge buıyrdy. Munyń bári «Olımpıadadaǵy tóreshilerdiń túısikteri túsiniksiz» degendi aıt­qan kanadalyq Maksens Parrott kúıi­nishiniń jany bar ekenin ańǵarta túsedi. Al ertesine Reseı shańǵy federasııasy 30 shaqyrymdyq skıatlon jarysynda Maksım Vylegjanınniń jolyna túsip alyp, alǵa ozýyna múmkindik bermegen norveg Martın Ionsrýd Sýndbıýdiń qola medaline qatysty narazylyq berdi. Bizdiń Alekseı Poltoranın 16-oryndy mise tutty. Al Evgenıı Velıchko, Sergeı Chere­panov jáne Mark Starostın táriz­di shańǵyshylarymyz budan da tómen nátıje kórsetti. Osynyń sońynan 7,5 shaqyrymdyq qashyqtyqqa sozylǵan áıelderdiń bıatlon jarysyn kórdik. Munda úmittiń az ekenin sezsek te, áldebir úmitpen buǵan da kóz taldyra qa­radyq. Biraq qyzdardyń aldy bolǵan Elena Hrýstaleva kómbege 57-shi bolyp kelse, Darıa Ýsanova onyń izin basa jetti. Al tańerteń taý shań­ǵysynan bolǵan saıysta bizdiń Igor Zakýrdaev 33-orynmen toqtady. Degenmen, medal alý jónindegi úmittiń qolamtasynda áli shoq bar. Ony búgin óziniń negizgi máresinde júgiretin Alekseı Poltoranın qoz­datyp qalýy ábden múmkin.

Serik PIRNAZAR,

«Egemen Qazaqstan» –

Sochıden.