Tilshige tyǵyz tapsyrma

SATYP ALÝ QUNY TURAQTY

Apta basynda teńgeniń na­ryq­taǵy baǵasy ózgerip ketkeni belgili. Osy rette halyq tarapynan «azyq-túlik jáne kúndelikti tutynatyn taýarlardyń ba­ǵa­synda ózgerister bola ma?» degen kúdiktiń paıda bolǵany ras. Degenmen, búginde bazardaǵy ba­ǵanyń turaqty ekenin kórip otyrmyz. Atalǵan máselege oraı oblys basshysy Qyrymbek Kósherbaev jedel jıyn ótkizip, kúndelikti tutynýdaǵy taýarlar baǵasynyń kúrt óspeýin qadaǵalaýdy sala mamandary men aýdan jáne qala ákimderine tapsyrǵan bolatyn. Tapsyrmaǵa sáıkes qala ákimdigi tarapynan 4 mobıldi top qu­ry­lyp, azyq-túlik ónimderi men janar-jaǵarmaı baǵasyn turaqtandyrý aıasynda arnaıy reıd júrgizdi. Sondaı reıdke oblystyq kásipkerlik jáne týrızm basqarmasynyń bas mamany Sultanbek Bısenbaev, qalalyq kásipkerlik bóliminiń basshysy Qojahmet Ilııasov bastaǵan top halyq kóp baratyn «Mıras», «Syrdarııa» sekildi saýda ortalyqtarynda boldy. Azyq-túlik, kókónis ónimderin satatyn bul saýda oshaqtary burynǵy baǵany saqtap tur. Shıeli aýdanynyń ortalyq ba­zarynda kartop, sábiz, pııaz, qyryqqabat burynǵysynsha 60-80 teńge aralyǵynda satylýda. Birinshi sortty 50 kelilik un 2700-2800 teńge kóleminde. Sıyr eti 1100 teńge turady. Nannyń da baǵasynda ózgeris bolmaǵan. Aýdan ákimi jergilikti saýdagerlermen jıyn ótkizip, azyq-túlik baǵasyn negizsiz kótermeý máselesin talqylaǵannyń arqasynda baǵada eshqandaı ózgeris bolǵan joq. Qazaly aýdanynyń ákimi Baqyt Jahanovtyń tapsyrmasymen baǵany turaqtandyrý jónindegi arnaıy jumys toby quryldy. Aýdandyq kásipkerlik, ónerkásip jáne týrızm bóliminiń basshysy Álibı Ábıev «Baǵany turaqtandyrý turǵysynda kent kólemindegi «Yrys-Bolashaq», «Musaev», «Oryn-Aı», «Er­nar» ba­zar­lary men saýda ortalyq­taryn­da tıisti sharalar uıym­­dastyryldy. Búginde aýdan­daǵy baǵa turaqty», deıdi. Jalpy, Qyzylorda obly­sy­nyń naryǵyndaǵy baǵalarda birqalyptylyq baıqalady. Tip­ti, janar-jaǵarmaı quıý beket­terinde de burynǵy baǵa saqta­lyp tur. Erjan BAITILES, «Egemen Qazaqstan». Qyzylorda oblysy.  

ORYNSYZ DÚRLIGÝGE NEGIZ JOQ

Aqjaıyq óńirinde AQSh dollaryna shaqqanda teń­ge baǵa­mynyń ózgerýine baı­lanys­ty qatty alań­daýshylyq pen orynsyz dúrligýge negiz joq ekeni belgili bolyp otyr. О́ıt­keni, óńirdegi ekinshi deń­geıdegi bankter men valıýta aýystyratyn qosyndarda qar­jy kózi jetkilikti. Janar-ja­ǵarmaı beketterinde onyń qory bar. Saýda núktelerinde ázirge kúndelikti tutyný taýarlary boıynsha tapshylyq baıqalmaıdy. Sondaı-aq, aımaqta zeınetaqy men áleý­met­tik jár­dem­aqylardy ýa­qy­­tyn­da berý tártibi belgi­lengen. Oryn alǵan jaǵdaıǵa baılanysty oblysta jáne qala men aýdandarda qadaǵalaý komıssııalary quryldy. Bulardyń basty mindetteri baǵanyń retsiz óspeýin baqylaý, ha­lyqqa qyz­met kórsetetin oryn­dardyń ju­mys barysyn qatań qadaǵalap, kún­de­likti monıtorıng jasaý bolmaq. Árıne, óńirde teńge ba­ǵa­mynyń ósýine baılanysty osy jaǵdaıdy óz upaılaryn túgen­deýge paıdalanyp qalýǵa umtyl­ǵandar da kezdespeı qalǵan joq. Osyn­daı kórinister oblys orta­lyǵyndaǵy keıbir janarmaı beketteri men «Sýlpak» jáne «Alser» sekildi iri kompanııa­lar tarapynan oryn aldy. О́ıt­keni, olar baǵany negizsiz ósirý nıetimen teńge baǵamy ózgergen alǵashqy kúnderi ju­mys istemeı jabyq turdy. Batys Qa­zaqstan oblysy boıynsha mono­polııaǵa qarsy ıns­peksııa bas­shysy Valıhan Razov mundaı qaltasyn qalyń­datqysy kelgenderge ákimshilik sharalar qol­da­nylatyny, tipti qajet jaǵ­daı­­da olardyń lısenzııalary aly­­nyp tastalatyny jóninde amal­dar qol­danylatynyn jet­kiz­di. Biz keshe kúndelikti tuty­na­tyn azyq-túlik taýarlarynyń baǵalaryn bilý maqsatynda oblys ortalyǵyndaǵy bir­qatar bazarlarda bolǵan edik. Sonyń biri «El-yrysy» aýyl­sharýashylyq kóterme-bólshek saýda bazary. Jaı ǵana tutynýshy keıpinde bola júrip ózimiz baıqaǵan kóri­nis­terge qaraǵanda munda kar­toptan basqa azyq-túlik túrleriniń baǵasy aıtarlyqtaı kóterilmegen. Kartoptyń buǵan deıingi baǵasy 80-90 teńge tóńireginde bolsa, onyń ár kelisi qazir 120 teńgege kóterilgen. Munyń sebebi nede degen saýalǵa bazar basshysy tarapynan ótken jyly óńirde kartoptyń ónimi joǵary bolǵan joq, sondyqtan bul daqyl túri aımaqtyń ózge óńirinen tasymaldanyp jetkizilýde. Osy kezde kóterme baǵa óskendikten bólshek saýdada da onyń ósý úrdisi baıqaldy degen jaýap aldyq. Iá, joǵaryda aıtylǵandaı Oral óńirinde ázirge shekten shyqqan baǵa ósimi baı­qal­maıdy. Al osyndaı kórinister oryn alǵan jaǵdaıda jergilikti atqarýshy organdar tarapynan qajetti is-sharalar kesheni belgilenbek. Turǵyndar sodan úlken úmit kútedi. Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan». Batys Qazaqstan oblysy.  

TAMYZǴA DEIIN NAN BAǴASY О́ZGERMEIDI

Oblys ákimi Qanat Bozym­baev­tyń tóraǵalyq etýimen teńge baǵamyna túzetýler engizilýine baılanysty keńes bolyp ótti. Jaǵdaı barysyn baqylaýǵa  oraı oblysta qurylǵan jumys toptaryna oblys ákiminiń orynbasarlary Ǵanı Sádibekov, Nurjan Áshimbetov, Dúısenbaı Turǵanovtar basshylyq jasaýda. Toptar Ulttyq bank fılıalymen birlesip valıýta naryǵynda alypsatarlyqqa jol bermeý úshin áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarynyń baǵasyna monıtorıng júrgizedi. Kásip­oryn­darmen jasalǵan memoran­dýmdardyń oryndalýyn qa­tań baqylaıdy. Sonymen qa­tar, Básekelestikti qorǵaý agenttigimen birge, azyq-túlik taýarlary baǵasyna taldaý jasalady. Jáne de  kúndelikti qajetti taýarlar baǵasyna monıtorıng júrgizilýde. Sondaı-aq, Munaı jáne gaz mınıstrligimen birlesip, treıderlerden qolda bar benzın men janar-jaǵarmaı materıaldarynyń kólemin anyqtaýǵa jáne belgilengen baǵanyń ósýine jol berilmeýi qada­ǵa­lanady. Jumys toptaryn ob­lystyń qalalary men aýdan­darynda tikeleı ákimder basqarady. Oblystyq aýyl sharýa­shy­lyǵy, kásipkerlik jáne saýda basqarmalary qalanyń nan pisiretin kásiporyndarynyń basshylarymen 2014 jylǵy 1 tamyzǵa deıin, ıaǵnı osy jyldyń astyq naýqanyna deıin nan baǵasyn turaqtandyrý boıynsha  memorandýmdarǵa qol qoıdy. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan». Pavlodar oblysy.  

JAǴDAI EREKShE BAQYLAÝDA

Teńge baǵamynyń ózge­ris­­ke ushyraýy soltústik­qazaq­stan­dyqtardyń keı bóliginde alań­daý­shylyq týdyrǵanymen, Úkimet tarapynan naqtyly qoldanylǵan is-sharalardyń arqasynda eshqandaı dúrligý, abyrjýshylyq baıqala qoı­ǵan joq. Memleket basshysy N.Nazarbaevtyń Premer-Mı­nıstr men Ulttyq bank tóraǵasyn qabyldaý kezinde el turǵyndaryn sabyrǵa shaqyrǵan sózderinen keıin kóńildegi kúdikter tez seıilip, 1 AQSh dollarynyń 185 teńge bolyp belgilenýi tereń túsinistik tapty. Aımaq basshysy Samat Eskendirov aýdan, qala ákimderimen, iri taýar óndirýshilermen, valıýta aıyrbastaý beketteriniń ókil­derimen ótkizgen shuǵyl keńes­te baǵany turaqtandyrýdy aı­ryq­sha baqylaýda ustaýdy atap kórsetip, ásirese, azyq-túlik baǵalaryn, kommýnaldyq qyz­met pen janar-jaǵarmaıdy ne­gizsiz qymbattatpaý baǵytynda birqatar tapsyrmalar júktedi. Tıisti vedomostvo basshylary óz esepterinde áleýmettik mańyzdy taýarlar men taǵamdardyń 30-dan astam túrlerine monıtorıng júrgizilgenin, ahýaldyń turaqty ekenin jetkizdi. Baǵanyń yryqtandyrylýyna jol bermeý maqsatymen saýda úılerimen, bazarlarmen memorandým jasalyp, aıyrbas qosyndarynyń ju­mysy jiti nazarǵa alynǵan. Samat Saparbekuly kúndelikti azyq-túlikpen qosa janar-ja­ǵarmaı baǵasyn da baqylaýda us­taýdy, alypsatarlyqpen, dúr­beleń týdyrýshylyqpen aına­lys­qandardy jaýapkershilikke tar­týdy, baǵany tejeý boıynsha júıeli monıtorıng júrgizýdi, aryz-shaǵymdardy qabyldaıtyn senim telefondaryn ornatýdy mindettedi. Ulttyq valıýta baǵamyna qatysty ózgeristerdiń jergilikti ónim ón­di­retin kásip­kerlerge esh qatys­tylyǵy joq­tyǵyn erekshe eskertti. Qazir jer-jerlerde baqylaý shtabtary qurylyp, saýda júıe­leriniń qyzmeti erekshe baqy­laýda tur. Oblys ákimi birqatar saýda oryndaryn aralap, azyq-túlik baǵalarynyń qalyptylyǵyna kóz jetkizdi. «Baqyt» janar-jaǵarmaı stansasy kesheninde bolǵanda jaý­apty tulǵalar A-92 markaly benzın qory jetkilikti ekenin, ár lıtri 115 teńgeden satylyp jatqanyn málimdedi. «Semeınyı», «Severnyı», «Rahmet», «Teh­no­dom», «Nan plıýs» sekildi iri gıper­market, sýpermarketterde bi­rinshi kezekte tutynatyn azyq-túlik taǵamdary baǵasynyń qol­jetimdiligi ańǵaryldy. Petropavl nan kombınatynyń basshylyǵy unnyń qory 4 aıǵa jetetinin, nan baǵasy burynǵy qalypta saqtalatynyna sendirdi. О́mir ESQALI, «Egemen Qazaqstan». Soltústik Qazaqstan oblysy.