Tańsáride tysqa shyqqan Pısarev eldi mekeniniń turǵyny Ivan Gorbal kórshi úıdiń qyzyl jalynǵa oranǵanyn baıqaıdy. Sodan janushyra umtylyp, terezeni syndyrǵan kúıi ishke enedi. Shatyrdan qoıý qara tútin býdaqtap, esik-terezelerdi sharpyǵan ystyq jalyn oǵan bógesin bola almady. Esil-derti – kúnde «Vanıa aǵaı» dep jyly amandasyp júretin balaqaılardy qutqarý. Denelerin kúıik shalyp, tútin ıisinen ýlanǵan balalardy kórgende sýmańdaǵan áldebir sýyq oılar denesin muzdatyp sala berdi. Olardyń amandyqtaryn ishteı tilegen kúıi tez qımyldap, balalardy bir-birlep kómekke jetken anasy Tatıana Ivanovnaǵa bere bastady. Sóıtip arada kóp ýaqyt ótpeı beıkúná úsh bala dereý aýrýhanaǵa jetkizilip, medısınalyq kómek kórsetildi. Biri tez aıyǵyp shyqsa, ekeýine biraz emdelýge týra keldi. Keıin belgili bolǵandaı, jas kelinshek keshqurym peshti jaǵyp, 8 jasar qyzy jáne 6 jasar qos ulyn úıde qaldyryp, syrtynan qulyptap ketedi. Jeke sharýalarmen júrgen ol tátti uıqy qushaǵynda balbyrap jatqan balalardy kórshisiniń ólim qushaǵynan qutqaryp alǵanyn keıin biledi.
Al mektepte zerthanashy bolyp eńbek etetin 25 jastaǵy qarapaıym jigit, bárinen buryn balalardy qutqaryp qalǵanyna ózi de rıza. О́ziniń bul áreketin batyldyq pen eren erlikke baǵalamaıdy. Qıyn jaǵdaıǵa kezikken jandarǵa qol ushyn berýdi azamattyq paryz, borysh dep túsinedi.
* * *
Aqpannyń 12-nen 13-ne qaraǵan túni Shal aqyn aýdanyna qarasty Krıvoshekovo aýylynda ekinshi toptaǵy múgedektiń úıi otqa oranyp, úı ıesi ǵaıyptan tiri qaldy. Oqıǵa bylaı bolǵan.
61 jastaǵy zeınetker týǵan kúnin ishkilikpen atap ótýdi uıǵarady. Araqtyń ýyty boıǵa ábden taraǵannan keıin temeki tartady. Sodan teledıdar kórgen kúıi uıqyǵa ketedi. Temekiniń ystyq shoǵy... odan arǵy jaı belgili. Esin aýrýhanada biraq jıǵan. Ony aman alyp qalǵan kim, emdeý ornyna qalaı jetti – beımálim. Kórer jaryǵy bar jandy ajal tyrnaǵynan Petropavl áskerı ınstıtýtynyń kýrsanty Sabyr Bazarbaev arashalap qalǵan edi.
Demalys ýaqytyn paıdalanyp, osyndaǵy týǵan-týystaryna kelgen ol tún ortasynda qysqy Olımpıada oıyndaryn tamashalap otyrǵanda «órt, órt!» degen áldekimniń aıǵaıyn estisimen dalaǵa júgirip shyǵady. Sportpen aınalysyp, salamatty ómirdi serik etken azamat úıge ózgelerden oq boıy ozyq jetip, esikti julqı ashqanda ottyń ystyq lebi qaryp jibergendeı boldy. О́z basyna tóngen qaýip-qaterden taısalmastan ishke kiredi. Osy kezde álsiz yńyrsyǵan úndi estıdi. Kózge túrtkisiz qarańǵylyqta jan-jaǵyn qarmana júrip, dybys shyqqan jaqty shamalaıdy. Jatyn bólmeden esinen tanyp, búk túsip jatqan úı ıesin taýyp alady. Sabyr ony dereý taza aýaǵa kóterip alyp shyǵady. О́rt sóndirýshiler men jedel járdem de jetip, qolma-qol kómek kórsetedi.
Evgenıı JÝRAVLEV,
Soltústik Qazaqstan oblystyq tótenshe jaǵdaılar
departamenti baspasóz qyzmetiniń bas mamany.
PETROPAVL.
Sýrette: I.Gorbal; S.Bazarbaev.