Áýeli áıelderdiń iskerligi men izdenisine baılanysty sıfrlardy sóıletsek. Qazaqstanda áıelder basqaratyn kásiporyndardyń úlesi 42,3 paıyzdy qurasa, onyń basym bóligi osy saladaǵy jumys oryndarynyń 31,4 paıyzyn qamtamasyz etetin shaǵyn jáne orta bıznespen baılanysty eken. Ulttyq statıstıkanyń bul málimeti elimizde áıelderdiń kásipkerlikti damytýda erlerden qalyspaıtynynyń daýsyz dáleli.
Bıyldyń ózinde «Atameken» Ulttyq kásipkerlerler palatasy arqyly qarjylaı emes qoldaý boıynsha 188 myń keńes berilse, munyń teń jartysy taǵy da qyz-kelinshekterdiń enshisine tıgen. «Bastaý» jobasy arqyly oqyǵan túlekterdiń 50 paıyzy da qyz-kelinshekter. Ásirese, Túrkistan oblysynda sońǵy jyldary kásipker áıelder sany kóbeıip keledi. Bul belsendilik el Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy jáne Áıelder kásipkerliginiń halyqaralyq kúni qarsańynda Túrkistandaǵy kásipkerler palatasynda «Áıelder kásipkerligin damytý» ortalyǵy ashylýyna túrtki boldy.
Oń bastama Azııa damý bankiniń esebinen qarjylandyrylady jáne Qazaqstandaǵy BUU Damý baǵdarlamasy boıynsha júzege asyrylady. Igi tirlik Yntymaqtastyq qorynyń, Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń, Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń jáne «Atameken» Ulttyq kásipkerler palatasynyń áriptestigi aıasynda júzege asty.
«Qyz-kelinshekter kez kelgen súıikti isin tabys kózine aınaldyryp, otbasynyń bıýdjetin molaıta alatynyn tájirıbeden kórip otyrmyz. Dese de kóp jaǵdaıda jeke kásipti ashýǵa bilimi jetkiliksiz bolyp jatady, keıde yntalandyrý jetispese, endi birine kásipti bastaǵan alǵashqy kezeńderde qoldaý jetispeıdi. О́ńirlerdegi qoldaý ortalyqtary qajetti biliktilik pen praktıkalyq turǵydan kómek kórsetetin ortaq alań bolýy tıis. Tabys tabýdy úırengisi kelgen kez kelgen qyz-kelinshek, aýyldardan bolsa da, bul ortalyqtarda tek keńes alyp qoımaı, is júzinde qoldaý men kómek alatynyn sezinetin bolady. Ortalyqtar qyz-kelinshekterdiń ekonomıkalyq múmkindikterin arttyryp qana qoımaı, jalpy óńirdiń ekonomıkasyn kúsheıte túsetinine senimimiz mol», dedi ortalyqtyń ashylý saltanatyna qatysqan Ulttyq komıssııa tóraıymy Lázzat Ramazanova.
«Atameken» UKP basqarma tóraǵasynyń orynbasary Oljas Ordabaevtyń aıtýynsha, aldaǵy kúnderi mundaı ortalyqtardyń ashylýy Almaty jáne Mańǵystaý oblystarynda jalǵasyn tappaq. Al 2022 jyly elimizdiń barlyq óńirinde osyndaı ortalyqtar ashý josparlanyp otyr.
«Áıelder kásipkerligin damytýdy qoldaý áıelderdiń quqyǵy men múmkindikterin keńeıtýge, neǵurlym turaqty ekonomıkalyq ósýge septigin tıgizetin bolady. Biz bul bastamany Qazaqstannyń túkpir-túkpirinde qoldaýǵa qýanyshtymyz», dep atap ótti BUU DB-nyń Qazaqstandaǵy turaqty ókiliniń orynbasary Vıtalıı Vremısh.
Qoldaý ortalyqtary arqyly kásibin dóńgeletip otyrǵan isker hanymdar men jeke kásipti qolǵa alǵan qyz-kelinshekterge qarjylaı emes barlyq qyzmet túrlerinen qoldaý kórsetilip, jeke bıznes jobalardy iske asyrýda praktıkalyq kómek túrleri usynylady. Onymen qosa oqytý trenıngteri men master-klasstar uıymdastyrý, jeńildetilgen nesıe berý baǵdarlamalaryna, kooperatıvtik qozǵalystarǵa tartý, daıyn ónimderdi naryqqa ótkizý aıasyn keńeıtý jaǵynan kómek kórsetý kózdelgen.
Túrkistan oblysy