Asyly, el bolmaq – Anadan ! El ósse de – anadan, beti aýlaq , óshse de anadan ! «Atqa minseń, eı, qaǵan, jerdi kórmeısiń, taqqa otyrsań, eı, qaǵan, eldi kórmeısiń! Atyńdy jer, taǵyńdy el kóterip turǵanyn nege bilmeısiń!?» degen de bizdiń asyl analarymyz!
«О́ziń úshin eńbek qylsań, ózi úshin ottaǵan haıýannyń biri bolasyń, adamdyq qaryzy úshin eńbek qylsań, Allanyń súıgen quly bolasyń» degen uly Abaıdyń sózin sanasyna sińirip, aınalasyna aı men kúndeı jaryq sáýle shashyp júrgen analardyń biri – Orynsha Bımanova. Ol kúni búginge deıin el jurtqa qaıyrymdylyq jasaýdan jańylǵan emes. Bul onyń som altyndaı asyl qasıeti desek, jarasady. Orynsha Ǵızzatqyzy – isi – qaıyrymdy, sózi – meıirimdi, jany jomart jaısań jan. Ony qartaıtpaıtyn da osy kisilik kelbeti bolsa kerek.
Onyń ótken ómiri nebir qıyndyqqa toly bolsa da ol qazaqtyń talaı marqasqa uldarymen, aımańdaı qyzdarmen dámdes, qadirles, syılas, qyzmettes bolypty. Olardyń asyl qasıetterin alyp, ómir jolynda shyńdalypty. Qarapaıym otbasynda tárbıelenip, áke-shesheden erte aıyrylǵan Orynsha Ǵızzatqyzy alǵashynda birge týǵan baýyrlaryna qamqorlyq jasap, oqytyp er jetkizedi. Keıin ondaı qamqorlyqty ózgege jasaıdy.
Qudaı qosqan qosaǵy Jeksen marqumnan eki ulymen qalǵan Orynshaǵa taǵdyr salmaǵy ońaı tımeıdi. Bireýin jetegine, ekinshisin etegine orap júrip eńbek etedi. «Er men áıel teń bolsa, aıy kúndeı ótedi, jalǵyz qalsa bireýi, ishteı tynyp oımen ótedi» degendeı otaǵasynan jastaı aıyrylǵan Orynshanyń taǵdyry aǵaıyn-týystaryn alańdata bastaıdy. «Áıel qyryq shyraqty» demekshi, taǵdyr Orynǵalıdaı azamatty kezdestiredi. Orynsha oshaq otyn qaıta jaǵady. «Jerde bir jetim jylasa, kókte perishteniń denesi túrshigedi» degen úlkenderdiń ósıeti qulaǵyna sińgen Orynsha Oraǵanyń kishkene eki qyzyna meıirimin tógip, jekirip jetimsiretpeı baýyryna basady. Dúnıege eki ul ákelgen Orynsha men Orynǵalı erli-zaıypty bolyp baqytty ǵumyr keshe bastaıdy. Qatal ómir-aı deseńshi, «Qaıta týdym, ómirge qaıta keldim» degen Orynshany taǵdyr taǵy súrindiredi. Oraǵanyń ómiri qysqa bolady. Bir jyǵylyp, bir turyp ómir synaǵyna túsken Orynsha óziniń aqylyna, kúsh-qaıratyna senip esin qaıta jıdy. Áriptesterine, dostaryna, týystaryna arqa súıedi, eńbek etip, urpaǵyn jetildiredi.
Baıaǵyda bir qarııadan beıtanys bireý «Neshe balań bar?» dep suraǵanda «Qudaı bergen bes balam, qumaı bergen úsh balam bar» depti. Qumaı bergen úsh balasy baýyryna basqan asyrandy balalary eken. Bul qazaqtyń támsil sózi ǵoı. Orynsha alty balasyn bir-birinen aıyrǵan emes. Ol – qazir tórt ul, eki qyzyn balapandaı baýlyǵan baqytty ana, nemereleriniń súıikti ájesi. Uldary ósip er jetip, qyzdary ósip boıjetip bilim aldy. Mamandyq ıelendi. Urpaq ósirip jatpen quda, qudaǵı bolyp syılasý da bir baqyt emes pe!? Uldy uıaǵa, qyzdy qııaǵa qondyrǵan ardaqty ananyń qudandaly aǵaıyndary barshylyq. Sonyń biri – bizder. Ekeýmizdiń tuńǵyshtarymyz juptasyp, óz aldyna bir otaý tikti. Jalpy, Orynsha ekeýmizdiń syrt kelbetimiz de, taǵdyrymyz da uqsas. Jas ereksheligimiz alshaq bolsa da tatý, syrlas, syılas jandarmyz.
Qıyndyqqa taısalmaı qarsy turyp jeńe bilgen aıaýly jannyń ónegesi óziniń izindegi sińli-kelinderge, jastarǵa úlgi. Orynsha Ǵızzatqyzy aýyldyq áıelder keńesiniń tóraıymy. Otyz jyldan astam kitaphana salasynda eńbek etken ananyń baǵyndyrǵan bıigi, jetken jetistikteri de barshylyq. Aýdandyq, oblystyq bilim basqarmasynyń marapat ıegeri.
Boıynda Domalaq-ananyń áýlıeligi, Bopaıdyń batyldyǵy, Aısha Bıbiniń adaldyǵy, Zereniń parasaty, Bıbigúldiń ánshiligi, attary alty alashqa tanymal qazaqtyń arýlarynyń asyl qasıetteri mol. Sonyń arqasynda ornyn ońaltqan Orynsha atalyp júr.
Saıa KARIMÝLLINA.
Batys Qazaqstan oblysy,
Aqjaıyq aýdany,
Bazarsholan aýyly.