Bir aıdan astam ýaqytta ne ózgerdi? Kelissózder toqyrap qaldy. Beıbit ómirdiń aýyly alys bolyp tur. О́tken senbi kúni Ýkraına qarýly kúshteri Sýmy oblysyndaǵy Trostıanes qalasyn azat etkenin habarlady. Batys elderi Brıýsselde bas qosyp, qaqtyǵysqa qatysty ustanymdaryn taǵy bir márte naqtylady.
Ulybrıtanııanyń syrtqy ister mınıstri Lız Trass Telegraph gazetine bergen suhbatynda Reseıge salynǵan sanksııaǵa qatysty pikir bildirdi. Vedomstvo basshysynyń aıtýynsha, Kreml bıligi Ýkraına aýmaǵynan áskerin áketse jáne keleshekte shabýyl jasamaýǵa kepildik bolǵanda ǵana sanksııalar alynyp tastalady.
«Sanksııalar atysty tolyq toqtatý jáne áskerdi shyǵarý, sondaı-aq budan ári agressııa jasalmaıtyny jóninde mindetteme alǵan jaǵdaıda ǵana joıylýy múmkin», dedi ol.
Lız Trasstyń sózine súıensek, Reseı qaıtadan Ýkraına jerine ásker engizetindeı bolsa, shekteý qaıta salynady.
Ýkraına prezıdenti Volodımır Zelenskıı halyqqa kezekti joldaýynda atys aımaǵyndaǵy jaǵdaıǵa toqtala kele, orys tili jóninde pikir bildirdi. Ol elde eshqashan tildik másele týyndamaǵanyn jetkizdi.
«Ýkraınada til máselesi joq jáne bolǵan da emes. Biraq qazir til problemasyn Reseı ózi jasap otyr. Halqymyzdyń orys tilinen bezinýi úshin bárin istep jatyr. О́ıtkeni orys tili Reseı halqymen baılanysty dep esepteledi. Kúndelikti jarylystarmen jáne adam ólimderimen baılanysty seziledi. Reseı memleketimizdiń aýmaǵynda oryssyzdandyrý júrýi úshin barlyǵyn jasap jatyr», dedi V.Zelenskıı.
Demalys kúnderi Reseı áskeri Lvov qalasyn atqylady. Oblys ákimshiliginiń basshysy Maksım Kozıskııdiń aıtýynsha, Lvov mańynda taǵy úsh kúshti jarylys estilgen. Lvov meri Andreı Sadovyı qalalyq ınfraqurylym nysandary zardap shekkenin, turǵyn úıler zaqymdanbaǵanyn jetkizdi. Oǵan deıin qalaǵa eki bomba túsip, ınfraqurylymǵa ájeptáýir nuqsan kelgen edi.
Reseılikterge salynǵan shekteý, tyıym jalǵasyp jatyr. Ásirese orys olıgarhtaryna ońaıǵa tıetin emes. Máselen, Ulybrıtanııa úkimeti reseılik mıllıarder, munaı magnaty jáne «Sıbneft» kompanııasynyń burynǵy prezıdenti Evgenıı Shvıdlerge tıesili ushaqtardy tárkiledi. Qazirgi tańda áýe kemeleri Anglııadaǵy Farnboro jáne Bıggın Hıll áýejaılarynda tur.
Ulybrıtanııanyń kólik mınıstri Grant Shapps Ýkraınada jazyqsyz adamdar ólip jatqanda, «Pýtınniń dostary» sán-saltanat qurmaýy kerek ekenin málimdedi. Shvıdlerge londondyq «Chelsı» fýtbol klýbynyń ıesi Roman Abramovıchpen iskerlik baılanysy bolǵany úshin sanksııa salyndy. Brıtan úkimetiniń málimeti boıynsha onyń baılyǵy 1,2 mlrd fýnt sterlıngke baǵalanady. Tárkilengen ushaqtar quny 60 mln dollarǵa (45 mln fýnt) teń.
Ýkraına qorǵanys mınıstrligi taratqan málimetterge súıensek reseılik taǵy bir general, ıaǵnı general-leıtenant Iаkov Rezansev Herson mańynda zymyran soqqysynan qaza tapqan. Iа.Rezansev Reseı qarýly kúshteri 49-armııasynyń qolbasshysy qyzmetin atqarǵan. Ýkraınalyq buqaralyq aqparat quraldary generaldyń Chernobaevka áýe bazasynda qaza tapqanyn habarlady. Áýejaı Reseıdiń komandalyq pýnkti retinde paıdalanylǵan.
Rezansev – Ýkraınada qaza tapqan tórtinshi reseılik general. Degenmen Ýkraına qarýly kúshteri qazirdiń ózinde segiz generaldyń qaıtys bolǵanyn aıtyp otyr. Keıbir Batys sarapshylary mundaı joǵary shendi reseılik ofıserler nelikten maıdan shebine jaqyn júrgenine tańǵalady.
Eýropalyq odaqqa múshe memleketterdiń basshylary Reseıdiń áskerı is-qımyldary aıaqtalǵannan keıin Ýkraınany qalpyna keltirýdi qarjylandyrý úshin yntymaqtastyqtyń senimdi qoryn qurýǵa kelisti. Brıýsselde Eýroodaq sammıtinde budan da basqa máseleler sóz boldy.
«Reseı áskeriniń Ýkraınaǵa keltirgen zalaly men aýqymdy shyǵyndaryn eskere otyryp, Eýropalyq odaq Ýkraına úkimetiniń qajettiligin qamtamasyz etýge jáne Reseıdiń shabýyly aıaqtalǵannan keıin demokratııalyq Ýkraınany qalpyna keltirý úshin qoldaý kórsetýge daıyn. Osy maqsatta Eýropalyq keńes Ýkraınamen yntymaqtastyq qoryn qurýǵa kelisip, oǵan halyqaralyq seriktesterin qatysýǵa shaqyrady, sondaı-aq daıyndyqty keshiktirmeı bastaýǵa úndep otyr», delingen málimdemede.
Sammıtke qatysýshylar sonymen qatar Kıevke Lıvııa men Sırııaǵa kómek kórsetý úshin ótkizilgen turaqty konferensııalar sııaqty halyqaralyq donorlar konferensııasyn ótkizýge ýáde berdi. Qujatta Eýropalyq odaqtyń Ýkraınaǵa saıası, qarjylyq, materıaldyq jáne gýmanıtarlyq qoldaý kórsetýdi jalǵastyratyny basa aıtylǵan. Eýroodaq elderiniń kóshbasshylary sondaı-aq Reseı men Belarýske qarsy jańa qatań sanksııalar engizýge daıyn ekenin habarlady.
Reseı áskeri Kıevtiń soltústigine qaraı 120 shaqyrym jerdegi Slavýtıch qalasyna kirip, jergilikti aýrýhanany qaramaǵyna aldy. Senbi kúni tańerteńnen bastap qalada Ýkraınany qoldaǵan mıtıng ótti.
AQSh prezıdenti Djo Baıden 26 naýryzda Varshavada Ýkraınanyń eki mınıstri – syrtqy ister mınıstri Dmıtrıı Kýleba men qorǵanys mınıstri Alekseı Reznıkovpen kezdesti. Bul – Reseı Ýkraınaǵa ásker kirgizgeli beri Amerıka men Ýkraınanyń joǵary laýazymdy tulǵalary arasynda ótken alǵashqy kezdesý.
Ýkraına qorǵanys mınıstriniń keńesshisi Markıan Lýbkıvskıı brıtandyq BBC Radio 4 radıosyna «Ýkraına kúshteri Hersondy búgin qaıtarady» dep málimdedi. Kıevte 26 naýryz keshki saǵat 8-den bastap, 28 naýryz tańerteńgi saǵat 7-ge deıin komendanttyq saǵat engizildi.
Spotify servısi Reseıden tolyq ketetinin málimdedi. Google Play men Apple Pay reseılik «Mır» kartasymen jumys isteýden bas tartty. Fransııa, Túrkııa men Grýzııa Marıýpoldiń beıbit turǵyndaryn qutqarý josparyn usynbaqshy. AQSh Reseıdiń qorǵanys salasyna qyzmet kórsetetin kompanııalarǵa sanksııa salady.
Reseı qorǵanys mınıstrliginiń habarlaýynsha, Ýkraınadaǵy qaqtyǵys bastalǵaly beri 1351 Reseı soldaty qaza bolǵan jáne 3825 adam jaralanǵan. Alaıda Ýkraına tarapy keltirgen málimetke súıensek, qazirdiń ózinde qaza tapqandar sany 16 myńnan asyp ketken. Batys sarapshylary jaraqat alǵandar sany 50 myńǵa jýyqtaǵanyn aıtady.
Batys basylymdarynyń jazýynsha, Reseı prezıdenti Vladımır Pýtın hımııalyq ne bıologııalyq qarýdy qoldanýy múmkin. BUU Ýkraınadaǵy gýmanıtarlyq jaǵdaı týraly esebin jarııalady. Onda 953 beıbit turǵyn qaza tapty, 1557 adam jaraqat aldy dep aıtylady. Elden qashýǵa májbúr bolǵan bosqyndar sany 3,5 mıllıon adamǵa jetken.