Ortalyq saılaý komıssııasynyń (OSK) tóraǵasy Nurlan Ábdirov Jambyl oblysyna jumys sapary aıasynda saıası partııalardyń, ÚEU, BAQ ókilderimen, qoǵamdyq pikir kóshbasshylarymen, blogerlermen, óńirdegi saılaý komıssııalarynyń múshelerimen úlken kezdesý ótkizdi. Is-sharaǵa 523 adam qatysty, dep habarlady OSK-nyń baspasóz qyzmeti.
Saılaý júıesin jəne saılaý zańnamasyn jetildirý, saılaý ashyqtyǵy men aıqyndyǵy, sıfrly tehnologııalardy engizý, baıqaýshylardyń mərtebesin arttyrý, múgedektigi bar saılaýshylar úshin qajetti jaǵdaılardy qamtamasyz etý sııaqty məseleler, sonymen qatar jergilikti jurtshylyq ókilderi men saılaýdy uıymdastyrýshylardyń usynystary talqylandy.
Kezdesý barysynda Prezıdenttiń Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýynyń aıasynda kótergen majorıtarlyq jəne aralas saılaý júıelerin engizý jónindegi bastamalary talqylanyp, qalyń jurtshylyq tarapynan óz qoldaýyn tapty.
Aýyldyq deńgeıdegi əkimderdi tikeleı saılaý ınstıtýtyn engizý məseleleri jóninde de pikir almasyldy. Saılanǵan əkimder ózderiniń laýazymdyq mindetterin oryndaýǵa kirispes buryn kəsibı, basqarýshylyq jəne jeke quzyretterin jetildirýge arnalǵan arnaıy oqytýdan ótýi tıis degen usynystar aıtyldy. Sebebi əkimdiktiń tıimdi jumys atqarýy eń əýeli əkimniń jeke óziniń kəsibıligine baılanysty degen pikirler de alǵa tartyldy.
Budan basqa, múgedektigi bar adamdardyń qoǵamdyq uıymdarynyń ókilderi saılaý ýchaskeleriniń fızıkalyq qoljetimdiligin qamtamasyz etý jəne múgedektigi bar saılaýshylardyń qajettilikterin eskere otyryp olardy jaraqtandyrý, sondaı-aq Braıl qarpin qoldana otyryp, arnaıy vızýaldy, grafıkalyq materıaldar jasaý məselelerin kóterdi.
«Múgedekter qoǵamy» QB basshysy Əıgerim Dəýletbaeva múgedektigi bar adamdardyń qoǵamdyq uıymdary əıelder jəne jastar kvotasymen birge saılaýdaǵy 30% partııalyq tizimge enip otyrǵanyn, osy jóninde zańnamaǵa engizilgen ózgeristerdi qoldap otyrǵandaryn atap ótti. Degenmen, onyń pikirinshe, məslıhattardyń depýtattaryn saılaý kezinde de múgedekterge arnalǵan osyndaı kvotany qarastyrý qajet.
Budan basqa, Taraz qalasy «Qazfosfat» mıneraldyq tyńaıtqyshtar zaýyty JShS bas ınjeneriniń orynbasary Qaısar Aldahmetov zaýytta aýysymdyq (vahtalyq) ədispen jumys isteıtin saılaýshylardyń daýys berýi úshin ýaqytsha saılaý ýchaskesin qurý jóninde usynys jasady, óıtkeni zaýyt qyzmetkerleriniń 70%-y osy aýysymdyq (vahtalyq) ədispen jumys isteıdi.
Kezdesýge qatysýshylar Reseı, Mońǵolııa jəne Qyrǵyzstan elderi sııaqty bıometrııalyq səıkestendirý tehnologııasyn qoldana otyryp, elektrondy daýys berýdi engizý múmkindiginiń perspektıvalary týraly məseleni de kóterdi.
Kezdesý qorytyndysy boıynsha azamattyq qoǵam ókilderi Memleket basshysynyń Jańa Qazaqstandy qurý jónindegi bastamalaryna qoldaý bildirdi.
Osy kúni OSK tóraǵasy osy óńirdiń jastarymen kezdesti. Kezdesý barysynda jastar ókilderi elektrondy daýys berýdi engizý, əkim laýazymyna kandıdat bolyp otyrǵandar arasynda mindetti túrde pikirsaıystar ótkizý, sondaı-aq jastar arasynda saılaý mədenıetin arttyrý sııaqty birqatar usynystardy alǵa tartty.
Sonymen qatar, jastar ókilderi osy Internet ǵasyrynda saıası partııalar Facebook jəne Instagram sııaqty əleýmettik jelilerde, əsirese saılaý kezeńinde belsendi bolýy kerek degen pikir bildirdi. О́ıtkeni búginde jastar úshin əleýmettik jeliler negizgi aqparat kózine aınalyp otyr. Sondaı-aq jastar ókilderi əleýmettik jelilerdiń jastarǵa kontent usyný boıynsha kóbirek múmkindikteri bar degen oılaryn alǵa tartty.
Kezdesý barysynda OSK ókilderi saılaý prosesiniń keıbir mańyzdy məseleleri boıynsha jastar arasynda onlaın-saýaldama júrgizdi: saýaldamaǵa jaýap bergen jastardyń 26,3%-y kompıýter, smartfon, planshetterdi paıdalana otyryp, qashyqtan, ıaǵnı elektrondy ədispen daýys berý júıesin engizýdi qoldaıtyndaryn bildirdi. Al olardyń 23,7%-y saılaý ýchaskelerinde stasıonarlyq elektrondyq ədis arqyly daýys berýdi oryndy dep sanasa, 13,2%-y aralas elektrondy daýys berýdi (stasıonarlyq jəne qashyqtyqtan) jón dep sanady. Sondaı-aq, jastardyń 31,6%-y qaǵaz bıýlleteni boıynsha, ıaǵnı dəstúrli túrde daýys berý ədisin qoldady.
Kezdesý qorytyndysy boıynsha OSK tóraǵasy óńir jastaryna ashyq, mazmundy jəne tartymdy dıalog úshin óz alǵysyn bildirdi.