Kóne Túrki qaǵanatynyń bas qolbasshysy, abyz Tonykók: «Túnde – uıqy kórmedim, kúndiz – kúlki; qyzyl qanym tógildi, qara terim sógildi; kúshimdi sarqa jumsadym, jaýǵa shaptym qursanyp – bári elim úshin!» dep aıtqany bar edi. Búginde Qazaq eli osyndaı haldi bastan keship otyrǵan jaıy bar. Sol sebepti el úshin, eldiń erteńi úshin burynǵydan da áldeqaıda myqty, burynǵydan da áldeqaıda tatý bolatyn, «altaýdyń alalyǵynan» arylyp, «tórteýdi túgeldeıtin» kún týyp tur.
Ádette, biz qısyny kelse boldy, áńgimemizdiń tuzdyǵyna aınaldyratyn órkenıetti elderde prezıdentter, úkimetter basshylary aýysyp, birinen soń biri kelip, biri ketip jatady. Oǵan bola halqy ýaıym jemeıdi. Saılaýǵa túsken úmitkerlerdiń qaısysynyń halyqty jarylqaımyn, turmysyn túzeımin, áleýmettik jaǵdaıyn jaqsartamyn degen baǵdarlamasy kóńilinen shyqsa, barlyǵy soǵan daýys beredi. Jurtyna jaqqan basshynyń ekinshi márte saılanatyny da bar. Bitti! Qansha myqty bolsa da, qansha jerden kemeńger bolsa da úshinshi márte saılanbaıdy. О́ıtkeni saıası júıe osylaı qalyptasqan. Bul júıe Batys elderiniń basty zańy – Konstıtýsııada taıǵa tańba basqandaı tańbalanǵan.
Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev qazir Konstıtýsııaǵa demokratııalyq ózgerister engizýdi qolǵa aldy. Sýperprezıdenttik basqarýdan, partııa tóraǵalyǵynan bas tartty. Parlamenttiń ókilettigin kúsheıtip, saıası partııalardyń qoǵamdaǵy róline basymdyq berdi. Konstıtýsııalyq sot qaıta qurylatyn boldy. Ata Zańnyń 33 babyna engiziletin ózgeris halyqtyń qatysýymen referendýmda qabyldanatyn bolady. Osynyń barlyǵy – joǵaryda biz sóz etken órkenıetti álemniń ozyq úlgisimen jasalyp jatyr.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń «Biz jańa memlekettik modelge, memleket pen qoǵamnyń ózara is-qımylynyń jańa formatyna kóshemiz. Bul sapaly túrde ózgerýdi Ekinshi respýblıka dep ataýǵa bolady» dep aıtqan, eldik múddege baǵyttalǵan júıesi osy.
Táýelsiz eldiń tuǵyryn bıiktetýge ólsheýsiz úles qosqan, azattyqtyń aıbynyn asqaqtatý jolynda ter tógip, memlekettiliktiń irgesin bekitýge eńbek sińirgen sanaýly qazaqtyń biri oıshyl Ábish Kekilbaev bolatyn. Sol abyz Ábishtiń demokratııalyq qundylyq týraly sóz oraıy kelgende tómendegishe qaıyrǵany bar-dy: «Demokratııalyq lıberalızm toptyq ta, jiktik te múddelerdi emes, búkil halyqtyq múddelerdi, bir basynyń ǵana, óz tobynyń ǵana basyn ozdyratyn bıliktiń múddesin emes, kúlli ult, kúlli qaýymnyń bolashaǵyn qamtamasyz etetin táýelsizdik pen ıgilik, bostandyq múddelerin joǵary qoıady». Memleket basshysy aıtyp otyrǵan memleket pen qoǵamnyń ózara is-qımylynyń negizgi maqsaty da osy: «Kúlli ult, kúlli qaýymnyń bolashaǵyn qamtamasyz etetin táýelsizdik pen ıgilik, bostandyq múddelerin joǵary qoıady».
Áńgimemizdiń álqıssasyn Tonykókten bastasaq, sózimizdiń toqeterin kóne túrki jurtynyń bıleýshisi Kúlteginniń tómendegideı sózimen túıindegeli otyrmyz. «Begi men halqynyń yntymaǵy joq jerde, dushpannyń aldaýyna sengen, arbaýyna kóngen jerde, inisi men aǵasy daýlasqan, begi men qarashasy jaýlasqan jerde el eldiginen aıyrylady». Bul – ótken tarıhtyń ashy sabaǵy. Tórtkúl dúnıede geosaıası jaǵdaı qyryq qubylyp jatqan tusta, turmystyq taqyryptar men jelidegi jeńil áńgimelerdiń jeteginde ketpeı, arandatýshylyqqa ermeı, memlekettik júıeni ornyqtyrý máselesine erekshe mán bergen abzal. Aldaǵy ótkiziletin referendýmda eldikti murat tutqan ıgi ózgeristerdiń tóńireginde toqaılasý, memlekettilik synǵa túsken sátte «dosqa kúlki, dushpanǵa taba bolmaıtyndaı» alash balasyna tán tatýlyq tanytý búginginiń basty urany bolmaqshy. «Myń ólip, myń tirilgen» qazaqtyń eldik múdde jolyndaǵy úlken múmkindigi bul.