Urpaqtar sabaqtastyǵy

Ol atasynyń zıratyn tabýdy armandaǵan eken. Mine, armany da oryndaldy. Osylaısha, perzenttik paryzyn ótep, arqasynan aýyr júk tústi. Professor Orlov­shı­na­ǵa qyzy Laýramen birge ke­lipti. Meımandardy vokzaldan búkil­reseılik «Volontery Po­bedy» qoz­ǵalysynyń Orlovtaǵy bólim­shesiniń jetekshisi Kırıll Ishkov pen oblystyq ákimshiliktiń ókili Anna Rýbsova kútip aldy.

– Sizderdi Orlovshına jerinde kórgenimizge qýanyshtymyz! – dedi Kırıll Ishkov taza qazaq tilinde. Sizderdiń bul saparlaryńyz biz­diń óńir úshin úlken mártebe. Baba rýhyna taǵzym etý úshin uzaq qa­shyqtyqty júrip ótýdiń ózi nege turady?! О́z kezeginde Qozybaı men Laýra jyly qarsy alǵan Kı­rıll men Annaǵa alǵys aıtyp, Qa­zaq­­stan nyshandary beınelengen kon­fet oramyn syıǵa tartty.

Almaty qalasynda bul áýletti kóbi jaqsy biledi. Qozybaı Anarbek – pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, Abaı atyndaǵy Qazaq ult­­tyq pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń pro­fessory, Halyqaralyq peda­gogıkalyq bilim berý ǵylymdary akademııasynyń akademıgi. Onyń zaıyby Baqytgúl – eńbegi sińgen akýsher-gınekolog. Úsh qyzy bar. Olar álemge áıgili joǵary oqý oryndaryn bitirgen. Úlkeni Laýra atasynyń rýhyna taǵzym etken soń Máskeýge – Máskeý memlekettik pe­dagogıkalyq ýnıversıtetine pe­da­gogıkalyq praktıkadan ótýge attanbaq.

– Atam Nurahmet Tolybaev aýyldyq keńestiń hatshysy bolyp jumys istedi. Soǵys bastalǵanda laýazymyna baılanysty ásker qa­taryna shaqyrylǵan joq. Alaıda elge qaýip tóngende bulaı júrý­di jón kórmeı, qatarlastarymen birge maıdan shebinen tabylýdy kózdedi. Sóıtip, 1942 jyldyń 9 tamyzynda erikti túrde soǵysqa at­tandy, – deıdi Qozybaı Anarbek.

Nurahmet Tolybaev 1943 jyl­dyń 5 shildesinde Orlov oblysyn jaýdan qorǵaý kezinde Glazýnov aýdanynyń Aleksandrovka de­rev­­nıasyna jaqyn mańda qaza tapty. Ol nebári 37 jasta edi. Ony baýyrlastar zıratyna jerlegen. Onyń esimi 1943 jyldyń 5-6 shildesindegi urystarda qaza tapqan 81-shi atqyshtar dıvızııa­sy jaýyngerleriniń qurmetine qo­ıylǵan memorıaldyq taqtaǵa oıyp jazylǵan. Baýyrlastar zıratyn­da bir myńnan astam jaýynger jerlengen.

Qozybaı Anarbek dál osy jer­ge kelýdi armandapty. Atasy damyl tapqan baýyrlastar zıratyn kórgen ol kózine jas al­dy. Arýaqtardyń rýhyna duǵa ba­ǵysh­tap, taǵzym etti. Osydan bir jyl buryn ákesiniń qabirinen salyp alǵan topyraqty baýyrlastar zıratyna shashty. Birneshe mınýttyq únsizdikten keıin atasy jerlengen jerdiń bir ýys topyraǵyn shú­be­rekke túıip aldy. Ony ózimen birge ala ketpek.

– Bul árbir adamnyń qasıetti boryshy. Meniń janym endi jaı tapty, – dedi ol.

Budan soń Glazýnov aýdany Ochkın selolyq qonysynyń basshy­sy Olga Boeva qonaqtardy aýdan­nyń ótkennen syr shertetin tarıhı jáne kórnekti oryndarymen tanys­tyrdy.

Qonaqtar jyly qarsy alyp, qonaqjaılylyq tanytqan or­lov­tyqtarǵa alǵys aıtýmen boldy. Qaıtarda «Qazaqstanǵa ke­lińizder!» degen tilekterin de jet­kizdi.

Ekaterına ARTIýHOVA