«Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasyna usynylǵan úmitkerler jarnamalanyp jatqan kez edi. Syr óńirinen osy ataqqa laıyq dep tanylǵandar arasynda esimi kópke beımálimdeý Symbat Ábdirahmanova da júrdi.
О́mirbaıanyna úńilgende bilgenimiz, Qyzylorda qalasynda dúnıege kelip, №12 I. Qabylov atyndaǵy orta mektepti bitiripti. 2005-2009 jyldar aralyǵynda Abylaı han atyndaǵy Qazaq halyqaralyq qatynastar men álem tilderi ýnıversıtetinde bilim alǵan. Keıin osy oqý ornynda magıstratýrany aıaqtap, Iran Islam respýblıkasynyń «Tabotaboı» ýnıversıtetinde bilimin jetildirgen. Bizdi qyzyqtyrǵany – aýdarmashy, psıholog Symbattyń til múkistigi bar balalar úshin mýltfılm daıyndaıtyndyǵy. Jaraǵy jetkilikti, stýdııasy saıly jigitterdiń ózi elge paıdaly dúnıe ázirleý úshin memtapsyrysqa kózin satyp otyrǵanda bir úıdiń qazanyn qaınatyp, balalaryn tárbıelep, azamatynyń jaǵdaıyn jasap otyrǵan kelinshektiń mýltfılmderdi tegin ázirleıtinine qaıran qalǵanbyz. Sóıtip biz de dodaǵa qosylǵan Symbattyń ozyp shyǵýyna tilektester qataryna qosyldyq. Sol jyly Symbat Nurtazaqyzy joba jeńimpazy atandy.
– Bilesiz be, úzdik 100 jastyń qataryna qosylǵannan keıingi áýelgi kezdesýlerde kádimgideı júreksinetinmin. Keıin boıym úırenip, oıymdy erkin aıtatyn boldym. Negizinen bizben kezdesýge keletin jastar ǵoı. Olardyń arasynan túrli taǵdyr ıelerin kóresiń. Sondaıda meniń psıhologtyǵym jeńip ketedi. Jańaǵy zamandastaryma sál de bolsa kómekteskim kelip, izdene tústim, – deıdi Symbat.
Ádette eldiń aldynda júrgen tanymal jandardyń ómir joldary bir-birine uqsas keledi. Kópshiligi bala kezinen jatpaı-turmaı oqyp, sonyń arqasynda qalaǵan oqýyna túsip, kóp uzamaı degenine jetip jatady. Al Symbattyń soqpaǵy sál basqasha órildi.
Mektepte qarapaıym oqýshylardyń biri bolypty. Qurbylary sahnadaǵy ánshi, bıshilerdi túgeldep otyrǵanda Symbat ózin bolashaq ónertapqysh nemese ǵalym retinde elestetetin. Eshqashan jurtqa bılik aıtatyn basshy bolsam degen emes, esesine jany lázzat alatyn ispen aınalysqysy keletin. Mektep bitiretin jyly qatarlastarynan qalyspaı, daıyndyq kýrstaryna qatysyp, UBT-dan joǵary upaı jınady. Bul Symbatqa erekshe senim syılady jáne jetistikke jetýde «Bir paıyz talant, 99 paıyz eńbek» degenniń durystyǵyna kóz jetkizdi.
– О́z basym sáttilik degenge senemin. Mysaly, «Qazaqstannyń 100 jańa esimi» jobasyna menimen qatar 96 adam usynylypty. Solardyń arasynan el tańdaýy maǵan túskeni jaýapkershilik júktedi. Mektep bitirgen jyly UBT-dan qansha joǵary upaı aldym degenmen ózim tańdaǵan mamandyqqa túse almaıtynymdy bildim. Almatyǵa jete sala kıoskiden osy «Egemen Qazaqstan» gazetin alyp qarasam, meniń upaıymmen túrik, parsy tilderine aýdarmashy mamandyǵyna grant boıynsha túsýge bolady eken. Sonymen, parsy tiline qujat tapsyrdym. Elimizde parsy tilin biletinder az bolǵandyqtan ekinshi kýrstan bastap elshilikte jumys istedim, – deıdi Symbat.
Oqýyn bitirip, Qyzylordaǵa oraldy. Oblystyq oqý ortalyǵynda áleýmettik pedagogıkalyq qyzmet baǵytynda jumys isteı júrip, qıyn balalar tárbıesine aralasty. Osylaısha, psıholog mamandyǵyn ıgerdi. Jumys barysynda múmkindigi shekteýli balalarǵa arnalǵan qazaq tilindegi eńbekterdiń azdyǵyn baıqaıdy. Biraz ýaqyt ózin mazalaǵan osy máseleniń sheshimi oıda joqta tabyldy. Birde kishkentaılarynyń «Saıahatshy Dara» mýltfılmin qyzyǵa kóretinin baıqaǵan ol osyndaı dúnıe jasap kórýge bel býady. Ǵalamtorǵa qadalyp otyrǵandaǵy eńbegi esh ketpedi, tanymdyq suraq-jaýapqa negizdelgen mýltfılmdi daıyndap bolǵanda arqasynan bir aýyr júk túskendeı bolǵany este.
Damytýshy mýltónimderden bólek Bilim Foundation qoǵamdyq qorynyń demeýshiligimen Symbat «Sıqyrly kilt» anımasııalyq mýltfılmin ázirlep shyǵardy. Týǵan óńir tarıhy men kıeli jerlerin, sulý tabıǵaty men ǵajap tulǵalaryn nasıhattaý úshin daıyndalǵan mýltfılmdi ázirleý barysynda úzdik pedagogter men tarıhshylar keńesine júgindi. Kóp uzamaı tapsyrys negizinde «Otpen oınama, balaqaı» tanymdyq mýltfılmin de kishkentaı kórermender nazaryna usyndy.
Qazir Symbat Nurtazaqyzy «Dybystardy mashyqtandyrý», «Kóńildi túster» atty damytýshy mýltfılmder serııasynyń, «Kompıýterlik psıhodıagnostıka», «Logorıtmıka» ádistemelik quralynyń avtory retinde tanymal. «Sýısıd prevensııasy» atty joba jasaǵan ol 2016 jyly Ispanııada ótken 16-shy «Sýısıd jáne sýısıdaldy áreket» taqyrybyndaǵy Eýropalyq sımpozıýmda «Qazaqstandaǵy kámeletke tolmaǵandar arasynda sýısıdterdiń aldyn alý: Qyzylorda oblysynyń tájirıbesi» dep atalatyn baıandama jasap, álem sarapshylarynyń oń baǵasyn aldy. 2019 jyly BUU balalar qory men Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń Ońtústik Afrıkada ótken halyqaralyq sarapshylar otyrysyna qatysyp, jasóspirimder arasynda sýısıdtiń aldyn alýdaǵy tájirıbesin tanystyrdy.
– Jýyrda ǵana ómirden ótip ketken ákem Nurtazanyń, bizdiń amandyǵymyzdy tilep otyrǵan anam Qaldygúldiń senimin aqtaǵanyma qýanamyn. Ákem ǵumyryn bilim salasyna arnaǵan adam edi. Meniń jetistigime balasha qýanyp, baǵyt-baǵdar berip otyratyn. Aldyma maqsat qoıyp, soǵan jetýge talpynǵan maǵan jyly sózin aıtyp, jigerlendirgen jaqyndaryma, barsha tileýlesterime alǵys aıtamyn, – deıdi balalardy sıqyrly álemge jetelegen Symbat.
Qyzylorda