Jazǵy demalys qyzyqty ótti me?

Bıyl oqýshylardyń jazǵy lagerde demalýyna jaǵdaı jasaýdy Almaty oblysy men Jetisý oblysy teńdeı bólip, qolǵa alǵan eken. Málim bolǵan derekterge súıensek, Almaty jáne Jetisý oblystary boıynsha 10 993 oqýshy jaz aılarynda tegin lagermen qamtylǵan. Munymen qatar eki oblysqa qarasty 763 jalpy bilim beretin mektep pen 36 memlekettik qosymsha bilim berý uıymdarynyń janynan da jazǵy alańdar uıymdastyrylyp, taǵy 155 868 balanyń demalýyna jaǵdaı jasalǵan kórinedi. Sondaı-aq 66 460 oqýshyny aýdan, qala aýmaǵyndaǵy mádenı-tarıhı oryndarǵa ekskýrsııa­ǵa aparý, 91 319 balany ata-analar men demeýshiler esebinen demaldyrý, 1 200 baldyrǵandy respýblıkalyq «Baldáýren», «Bóbek» lagerlerine jiberý sııaqty is-sharalar atqarylypty. Iаǵnı eki oblystaǵy jalpy 443 312 oqýshynyń 80 paıyzy jazǵy demalys kezinde saýyqtyrý oryndarymen qamtylyp otyr. Al Almaty jáne Jetisý oblystarynda oqýshylardy jaz­ǵy demalyspen, saýyqtyrýmen qam­tý maqsatynda jumys isteıtin 28 lager bar eken. Onyń 8-i – memlekettik, 20-sy – jekemenshik sanatynda.

Jalpy, ótken jyldyń bıýdjeti boıynsha aımaqtaǵy oqýshylardy jaz­ǵy saýyqtyrý oryndarymen qam­ta­masyz etý úshin 447 mln teńge bóli­nip, jumsalǵan. Oblysta aqyly lager­lerdegi demalý quny 35 myńnan bastalyp, 225 myń teńgege deıingi baǵada bolǵan. Árıne, lager aqysy dema­lys ornynyń ornalasýyna, kórsetetin qyzmetine baılanysty ózgerip turady. Munan bólek aımaqta jazǵy til­dik, týrıstik lagerler, daryndy oqý­shy­lardy olımpıadaǵa daıyndaý maq­satynda uıymdastyrylatyn lagerler de qarqyndy jumys istedi. Sondaı-aq oqýshylardyń negizgi bóligin jazǵy demalyspen qamtý úshin mektep janynan jazǵy alańdar uıymdastyryldy. Oqýshylar munda azdaǵan ýaqytyn ótkizip, oıyn oınap, ónerin ortaǵa salyp, sporttyq sharalarǵa qatysyp, úıine qaıtady. Mundaı ortalyqtar balalardyń ǵalamtor shyrmaýynan bir mezgil bolsa da alshaqtap, tynyǵýyna jol ashady. Memlekettik lager bol­ǵan­dyqtan balalar tolyqtaı tegin demalady.

Bıyl balalarǵa qýanysh syılaǵan saýyqtyrý lageriniń biri – Qonaev qala­synan ashylǵan Jellyfish Camp jekemenshik ortalyǵy. Bul ortalyq­taǵy bir aptalyq qyzmet kórsetý quny 56 myń teńge bolsa, on kúndik demalys aqysy 80 myń teńge shamasynda bolypty. Al jaz mezgilinde Almaty oblysynyń aýdandarynda turatyn 75 jetkinshek tegin demalǵan.

– Buryn Alataý taýynyń eteginde jazǵy demalys uıymdastyrsaq, bıyl Qapshaǵaı jaǵalaýynan demalys aıma­ǵyn jalǵa alyp, jumysymyzdy júr­gizýdemiz. Eki úlken basseın bar. Bala­lar sonda shomylyp, kúnge qyz­dy­rynyp, sportpen aınalysady. Voleı­bol, fýtbol alańdarynda dop oınap, boılaryn da, oılaryn da sergitý­de. Oqýshylardyń osyndaǵy ár kúni qyzyqty ótýi úshin túrli sharalar uıym­­dastyramyz. Shyǵarmashylyq­pen aına­­lysyp, sýret salady, akterlik sheberlikterin shyńdap, teatrlyq qo­ıylymdar qoıady. Bes mezgil tamaq ishedi. Jemis-jıdekti turaqty berip, sút ishý jaǵyn qadaǵalap otyramyz, – deıdi Qonaev qalasyndaǵy Jellyfish Camp lageriniń basshysy Dınara Qýatbekova.

Aıtpaqshy, bıyl aımaqta týrıstik baǵytta «Jandy sabaqtar» atty joba júzege asqan bolatyn. Joba aıasynda 5-11-synyp oqýshylary óńirdiń kórikti jerlerine ekskýrsııalarǵa bar­dy. Bıyl joba negizinen Almaty oblysynyń Eńbekshiqazaq, Talǵar, Qarasaı, Jambyl aýdandarynyń jáne Jetisý oblysynyń Taldyqorǵan jáne Tekeli qalalarynyń mektepterin qamtypty. Al saıahatty Jetysu travel tý­rıstik aqparattyq ortalyǵy uıym­dastyrdy. Jobanyń maqsaty Qazaq­stan tarıhy, bıologııa, hımııa syndy mektep pánderi boıynsha bilimdi je­tildirýge baǵyttalǵan. Ekskýrsııalar Almaty oblysynyń eń tanymal kórikti jerlerin qamtyǵan eken. Olardyń qata­rynda «Esik» tarıhı-mádenı murajaı-qoryǵy, Green Eco jylyjaı kesheni, Almaty qoryǵynyń Tabıǵat mýzeıi, Tekelidegi «Alaqaı» kondıterlik fabrıkasy, M.Tynyshpaev atyndaǵy Almaty oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıi, «Tańbaly» qoryq-murajaıy jáne Tańbaly arheologııalyq land­shaftynyń petroglıfter nysany men «Batyr Babalar» memorıaldy kesheni bar. Jalpy, bul ekskýrsııalarǵa barlyǵy 200-ge jýyq oqýshy qatysyp, óńirdiń kórikti jerine saıahattady.

– Bıylǵy Balalar jylyna oraı, aımaqta ózdiginen saıahattaýǵa múm­kindigi joq, az qamtylǵan otbasynan shyq­qan balalarǵa arnap osyndaı eks­kýr­sııalar ótkizý týraly sheshim qabyl­dandy. Biz osyndaı balalardy qol­dap, oqýshylardyń qorshaǵan orta­ny tanyp, tabıǵattyń túrli quby­lys­tary, tarıhı eskertkishter týraly aq­pa­ratpen bilimin tolyqtyrý arqy­ly oqý prosesine óz úlesimizdi qos­qy­myz keldi. Nátıjesi keremet, mun­daı fakýltatıvter balalarǵa óte unady, – deıdi Jetysu travel týrıstik aqparattyq ortalyǵynyń basshysy Dáýlet Esenálıev.

Almaty oblysy