Keshe Májilis spıkeri Erlan Qoshanovtyń tóraǵalyǵymen Palatanyń jalpy otyrysy ótti. Jıyn barysynda suıytylǵan gaz aınalymyn retteýge qatysty qujat birinshi oqylymda maquldandy. Sonymen qatar birqatar zań jobasyn jumysqa aldy.
Jalpy otyrysta qaralǵan negizgi zań jobasynyń biri – «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine suıytylǵan gaz aınalymyn retteý úderisteriniń reınjınırıngi máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» qujat. Zań jobasy suıytylǵan munaı gazynyń bólshek saýda baǵalaryn memlekettik retteýge baǵyttalǵan. Sondaı-aq suıytylǵan munaı gazyn kóterme saýdada ótkizý kezinde baǵalardy memlekettik retteý tártibin ózgertýdi kózdeıdi. Suıytylǵan gaz baǵalaryn belgileý, tolyq avtomattandyrý jáne Energetıka mınıstrliginiń aqparattyq júıesine engizý úshin naryqty retteý qarastyrylǵan.
«Naryq sýbektileriniń fıskaldyq derekter operatoryna aqparat berý jónindegi mindettemeleri keńeıtiledi. Bul bólshek saýdanyń kólemi, baǵasy, naqty ýaqyty men orny týraly aqparatty qamtıdy. Sonymen qatar suıytylǵan gaz naryǵynyń ınfraqurylym nysandarynyń anyqtamalary men fýnksıonaldyq múmkindikteri naqtylandy. Bul ónerkásiptik keshenderge, janarmaı quıý stansalaryna, gaz quıý stansalaryna, gaz taratý qondyrǵylaryna jáne basqa da nysandarǵa qatysty», dedi zań jobasy jóninde baıandama jasaǵan depýtat Ekaterına Smyshlıaeva.
Depýtattyń sózine súıensek, suıytylǵan gazdy óndirýden tutynýshyǵa ótkizýge deıingi tizbektegi uıymdardy esepke alý tártibi usynylyp otyr. Sonymen qatar zań jobasy energetıka salasyndaǵy ýákiletti organǵa suıytylǵan gazǵa baǵa belgileý ádistemesin anyqtaý, ony óndirý satysynda da, bólshek saýda da, ótkizý satysynda da retteý quqyǵyn berýdi kózdeıdi.
«Engizilip jatqan ózgerister naryqty retteý úderisin qaıta qaraýmen qatar, ony tolyq avtomattandyrýǵa jáne Energetıka mınıstrliginiń aqparattyq júıesine engizýge daıyndaýǵa múmkindik beredi», dedi E.Smyshlıaeva.
Budan keıin «Úshinshi eldermen ózara saýdadaǵy tehnıkalyq kedergilerdi joıý tártibi jáne sharttary týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy qaraldy. Atalǵan másele boıynsha Premer-mınıstrdiń orynbasary – Saýda jáne ıntegrasııa mınıstri Serik Jumanǵarın baıandama jasady.
«Atalǵan kelisimdi jasasý Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq týraly sharttyń 55-babynda tikeleı kózdelgen. Kelisim múshe memleketterdiń úshinshi eldermen ózara saýdasyndaǵy Odaqtyń tehnıkalyq reglamentteri qoldanylatyn ónimge qatysty tehnıkalyq kedergilerdi joıý tártibi men sharttaryn aıqyndaıdy. Búginde odaqtyń 52 tehnıkalyq reglamenti qabyldandy. Onyń 45-i kúshine endi», dedi S.Jumanǵarın.
Oǵan qosa mınıstr kelisimdi qabyldaý odaqta jáne úshinshi eldiń aýmaǵynda belgilengen mindet, talaptardyń salystyrmalylyǵyn aıqyndaý negizinde, sáıkestikti baǵalaý nátıjelerin ózara tanýdy júzege asyrýǵa múmkindik beretinin atap ótti.
«Kelisimde múshe memleketterde jáne úshinshi elde qoldanylatyn sáıkestikti baǵalaý jónindegi organdardy akkredıtteý rásimderiniń balamalylyǵy qamtamasyz etýge tıis ekendigi kózdelgen. Usynylǵan tásil otandyq ónimdi ilgeriletýge baǵyttalǵan, kelisimde bastapqyda qoldanystaǵy zańnamanyń barlyq talaptary eskerilgen. Osyǵan baılanysty ony ratıfıkasııalaý Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna ózgerister engizýge alyp kelmeıdi», dedi S.Jumanǵarın.
Sondaı-aq «Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti men Ázerbaıjan Respýblıkasynyń Úkimeti arasyndaǵy О́simdikter karantıni jáne olardy qorǵaý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly kelisimdi ratıfıkasııalaý týraly» zań jobasy qaraldy.
«Kelisimdi ratıfıkasııalaý boıynsha zań jobasyn qabyldaý mynalardy qamtamasyz etedi. Karantınge jatqyzylǵan ónimniń ornyn aýystyrý kezinde elderimizdiń salamatty fıtosanıtarııalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý maqsatynda odan ári yntymaqtastyqty damytady. О́simdikter karantıni salasyndaǵy jańa normatıvtik aktiler jáne karantındik zııandy organızmderdiń ulttyq tizbeleri týraly aqparatpen almasady. Eki el aýmaǵynyń fıtosanıtarlyq jaı-kúıi týraly ózara habardar etiledi. Zertteý jáne dıagnostıkalaý tájirıbesimen almasý bóliginde ósimdikter karantıni jónindegi ǵylymı uıymdar arasyndaǵy yntymaqtastyq júzege asyrylady», dedi baıandama jasaǵan Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Erbol Qarashókeev.
Sala basshysynyń aıtýynsha, ósimdik sharýashylyǵy ónimderi eksportynyń jalpy kólemi shamamen 200,0 myń tonnany quraıdy. Onyń ishinde negizgi kólem dándi daqyldar (bıdaı, arpa, suly) bolsa, eksportqa shyǵarylatyn ónimniń kóp bóligi kúrish pen burshaq daqyldarynan turady.
«Ázerbaıjan Respýblıkasynan Qazaqstan aýmaǵyna jylyna shamamen 14,5 myń tonna jemis-kókónis ónimderi keledi. Ázerbaıjannan keletin ımport negizinen alma, almurt, anar, júzim, jańǵaqtar jáne sıtrýs jemisteriniń túrlerinen turady. Sonymen qatar elder arasynda orny aýystyrylatyn karantınge jatqyzylǵan ónimniń úlken kólemin eskere otyryp, Taraptardyń aýmaǵyna karantındik obektilerdiń ený qaýpi bar, olardyń taralýy eki el aýmaǵynyń fıtosanıtarlyq jaı-kúıine teris áser etedi. О́simdikter karantıni jónindegi ulttyq qyzmetterdiń birlesken is-sharalary men ózara is-qımyly orny aýystyrylatyn ónimge qajetti fıtosanıtarlyq baqylaýdy qamtamasyz etýge múmkindik beredi jáne Qazaqstannyń eksporttyq áleýetine oń áserin tıgizedi», dedi E.Qarashókeev.
Májilis depýtattary eki zań jobasyn ratıfıkasııalap, Senatqa joldady. Sonymen qatar jalpy otyrysta «Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy týraly» Konstıtýsııalyq zańnyń kúshi joıyldy dep taný týraly» Konstıtýsııalyq zańynyń jobasy boıynsha Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti palatalarynyń birlesken komıssııasynyń quramyna Májilis depýtattaryn saılaý máselesi qaraldy.
Daýys berý qorytyndysy boıynsha depýtattar zań jobasyna parlamentarıılerdiń usynystaryn qaraý úshin Berik Bekjanov, Serik Erýbaev jáne Erlan Smaıylovty saılady. Qosymsha baıandamashy bolyp Zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komıtetiniń tóraǵasy Arman Qojahmetov taǵaıyndaldy.
Jıyn barysynda Májilis komıtetteri 13 zań jobasyn jumysqa qabyldady. Olardyń qatarynda Úkimet saǵatynda talqylanǵan Áleýmettik kodeks jobasy da bar. Sondaı-aq jylý energetıkasy týraly, Qazaqstandaǵy jergilikti ózin-ózi basqarý jáne soǵan baılanysty ózgerister men tolyqtyrýlar týraly, keıbir zańnamalyq aktilerge áleýmettik qamsyzdandyrý jáne jol qozǵalysyn uıymdastyrý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly zań jobalary.
Sonymen qatar májilismender Ákimshilik jáne Salyq kodeksterine, keıbir konstıtýsııalyq zańdarǵa ózgerister men tolyqtyrýlardy, sondaı-aq birqatar ratıfıkasııalyq zań jobasyn jumysqa qabyldady.
Sondaı-aq jalpy otyrysta Májilis depýtaty Elnur Beısenbaevtyń ókilettigi merziminen buryn toqtatyldy. Palata spıkeri Erlan Qoshanov oǵan eńbegi úshin alǵys aıtyp, jańa qyzmetine sáttilik tiledi. Elnur Beısenbaev 4 qańtarda «Amanat» partııasynyń atqarýshy hatshysy bolyp taǵaıyndalǵan-dy.
Jıyn sońynda depýtattar tıisti memlekettik mekemeler basshylaryna depýtattyq saýaldaryn joldady.