Ortalyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy Nurlan Ábdirov Parlament Májilisi jáne jergilikti máslıhattarǵa saılaýdy ázirleý men ótkizý sheńberinde ınspeksııalyq saparyn Qyzylorda, Túrkistan oblystary men Shymkent qalasynda jalǵastyrdy.
Issaparǵa Ortalyq saılaý komıssııasynyń hatshysy Muhtar Erman jáne OSK apparatynyń jaýapty qyzmetkerleri de qatysty.
Qyzylorda oblysynda OSK basshysy aýmaqtyq saılaý komıssııasy músheleri men memlekettik organdar basshylarynyń qatysýymen semınar-keńes ótkizdi. Is-sharaǵa quqyq qorǵaý organdarynyń basshylary, salalyq basqarma jáne departament basshylary, aýmaqtyq saılaý komıssııasynyń músheleri, kandıdattardyń saılaýaldy shtabynyń ókilderi, EQYU/DIAQB saılaýdy baıqaý jónindegi uzaqmerzimdi mıssııasynyń ókilderi Veronıka Kýralt (Slovenııa) jáne Roman Devıd Magrı (Shveısarııa), sondaı-aq BAQ ókilderi shaqyryldy.
Nurlan Ábdirov bıylǵy saılaý naýqanynyń mańyzdylyǵyn atap ótip, saılaý zańnamasynyń jańalyqtaryna jáne bir mandatty aýmaqtyq saılaý okrýgteri men saıası partııalardan kandıdattardy usyný jáne tirkeý kezeńderiniń negizgi qorytyndylaryna jan-jaqty toqtaldy. Al oblystyq ákimdiktiń basshylyǵy, prokýratýra, polısııa, jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń ókilderi jáne aýmaqtyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy saılaý boıynsha atqarylyp jatqan jumystar týraly baıandady.
«Komıssııa músheleri daýys berý kúni saılaý ýchaskelerindegi minez-qulyq erejelerin mindetti túrde bilý kerek. Saılaý úderisiniń barlyq qatysýshysy, sonyń ishinde baıqaýshylar, kandıdattardyń senim bildirilgen adamdary jáne BAQ daýys berýge arnalǵan úı-jaıǵa kelgen sátten bastap osy erejelerdiń mazmunymen mindetti túrde tanysýǵa tıis», dedi N.Ábdirov.
Keńes barysynda oblys ákiminiń apparat basshysy Shahmardan Baımanov óńirde 486 002 azamat saılaýshylar tizimine engizilgenin atap ótti.
«Oblysta múgedektigi bar 20 324 saılaýshy bar. Olar úshin barlyq qajetti jaǵdaılar jasalǵan. Máselen, 373 saılaý ýchaskesiniń 368-i respýblıkalyq ınteraktıvti qoljetimdi kartasyna engizilgen. О́ńirde kandıdattardyń úgit materıaldaryn ornalastyrǵan bılbordtar úshin 466 oryn, baspa materıaldary úshin 268 úı-jaı jáne saılaýshylarmen kezdesý úshin 169 oryn bólindi. Konsýltatıvtik kómek kórsetý jáne saılaýshylardy aqparattandyrý boıynsha da jumystar júrgizilýde», dedi Sh.Baımanov.
Aımaqta Egov portalynda azamattardy tirkeý orny boıynsha málimetterdi tekserý boıynsha onlaın-servısti ornatý úshin daýys berý kúni 169 saılaý ýchaskesi anyqtaldy. Budan basqa azamattardyń saılaý quqyǵyn tirkeýsiz iske asyrý maqsatynda Qyzylorda qalasynda 5 saılaý ýchaskesinde azamattar ýchaskeniń mekenjaıy boıynsha ýaqytsha tirkeýdi resimdeý arqyly daýys bere alady. Bul ýchaskelerde HQKO qyzmetkerleri jumys isteıdi, sondaı-aq ınteraktıvti taqta qoljetimdi bolady, onyń kómegimen saılaýshylar qyzmetterdi óz betinshe ala alady.
Oblystyq jumyspen qamtý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń basshysy Ǵabıt Jańabaevtyń málimdeýinshe, saılaý kúni múgedektigi bar adamdarǵa 34 ınvataksı jáne 42 sýrdoaýdarmashy qyzmet kórsetedi.
Keńeste oblys prokýrorynyń orynbasary Nurbolat Dúısenbaev jáne oblystyq polısııa departamenti bastyǵynyń birinshi orynbasary Shamshıdın Ámitov saılaý naýqany barysynda zańdylyqtyń saqtalýyn qadaǵalaý, quqyqtyq tártip pen qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý máseleleri boıynsha sóz sóıledi.
Otyrys sońynda OSK tóraǵasy óńirdegi saılaý úderisiniń barlyq qatysýshysyn aldaǵy saılaýdy zań talaptaryna qatań sáıkestikte ótkizýge shaqyrdy.
Semınar-keńestiń ekinshi bóliminde «Daýys berý kúni» iskerlik oıyny uıymdastyrylyp, saılaý kúni saılaý komıssııalarynyń jumys algorıtmi modeldendi. Iskerlik oıynǵa Qorqyt ata atyndaǵy ýnıversıtettiń stýdentteri qatysty. Saılaý komıssııalarynyń músheleri saılaý úderisiniń erekshelikterin jáne daýys berý tártibin kórsetti.
Budan ári OSK tóraǵasy aýmaqtyq saılaý komıssııasynyń múshelerimen kezdesip, Qyzylorda qalasynda ornalasqan №207 saılaý ýchaskesiniń jumysymen tanysty. Munda «О́zińdi saılaýshylar tiziminen tekser» servısi tanystyrylyp, saylau.orda.gov.kz platformasynyń múmkindikteri kórsetildi.
Túrkistan oblysyna sapary barysynda Nurlan Ábdirov saılaý komıssııalarynyń jumysymen tanysyp, saılaý ýchaskeleriniń daýys berý kúnine daıyndyǵyn tekserdi. Keńeske aýmaqtyq saılaý komıssııalarynyń músheleri, memlekettik organdardyń qyzmetkerleri, kandıdattardyń saılaýaldy shtabtarynyń, BAQ ókilderi, sondaı-aq EQYU/DIAQB saılaýdy baıqaý jónindegi uzaqmerzimdi mıssııasynyń ókilderi Iýstına Rýdmınaıte (Lıtva), Valerıı Amısýlashvılı (Grýzııa) jáne «Daýys» qoǵamdyq baıqaýshylar koalısııasy» RQB qatysty.
Oblysta 1 mln 176 myń 658 saılaýshy bar. Oblys ákiminiń orynbasary Beısembaı Tájibaevtyń málimdeýinshe, saıası doda kúni 941 saılaý ýchaskesi, «109» biryńǵaı call-ortalyǵy jáne qalalar men aýdandar ákimdikterinde 17 call-ortalyq jumys isteıdi.
«Halyqtyń saılaý belsendiligin arttyrý maqsatynda óńirde 1575 banner ornalastyryldy. Sondaı-aq halyq kóp shoǵyrlanǵan jerlerde aqparattyq beınerolıkter únemi kórsetilip turady. Kandıdattardyń úgittik baspa materıaldaryn ornalastyrý úshin 646 oryn jáne kandıdattardyń saılaýshylarmen kezdesýi úshin 330 úı-jaı anyqtaldy. Sondaı-aq oblysta 97 600 múgedektigi bar azamat turady. Osyǵan oraı búgingi tańda oblystyń barlyq saılaý ýchaskesi múgedektigi bar adamdardy qabyldaýǵa beıimdelgen. Saılaý kúni oblysta 43 ınvataksı jáne 50 áleýmettik taksı jumys isteıdi. Budan bólek, ym tiliniń 114 mamanynyń qyzmetterin uıymdastyrý josparlanyp, barlyq saılaý ýchaskesi bir turaqty jáne 2 jyljymaly saılaý jáshikterimen qamtamasyz etildi», dedi oblys ákiminiń orynbasary.
«Múmkindigi shekteýli azamattardyń saılaý quqyǵyn qamtamasyz etý óte mańyzdy másele. Olar úshin saılaý ýchaskeleri qosymsha jaryqtandyrý, arnaıy jabdyqtar jáne tehnıkalyq múmkindiktermen jaraqtandyrylǵan arnaıy buryshtar, sondaı-aq arnaıy kabınalar, taktıldi kórsetkishter men pandýstar ornatylýǵa tıis», dedi Nurlan Ábdirov.
Keńes barysynda oblys prokýrorynyń mindetin atqarýshy Saıan Keldibekov pen polısııa departamenti bastyǵynyń birinshi orynbasary Baǵlanbek Aıtpaev saılaý naýqany kezinde zańdylyqty saqtaý baǵytynda atqarylyp jatqan jumystar týraly baıandady.
Semınardyń ekinshi bóliminde aýmaqtyq jáne ýchaskelik saılaý komıssııalarynyń músheleri úshin «Daýys berý kúni» iskerlik oıyny túrindegi trenıng uıymdastyryldy. Keıinnen OSK tóraǵasy keıbir saılaý ýchaskeleriniń daýys berý kúnine daıyndyǵyn tekserdi. №25 aýdandyq saılaý komıssııasynyń jumysymen tanysyp, Túrkistan qalasynyń №900 saılaý ýchaskesine arnaıy at basyn burǵan Ortsaılaýkom basshysy daýys berýge arnalǵan úı-jaılarda komıssııa músheleriniń ústelderi men qoǵamdyq birlestikterdiń baıqaýshylary úshin oryndardyń ornalasýynyń yńǵaılylyǵyna erekshe nazar aýdardy. Keı ýchaskede birqatar eskertý jasap, komıssııa múshelerine ulttyq jáne halyqaralyq baıqaýshylardyń, BAQ ókilderine daýys berý kezinde jáne daýystardy sanaý rásiminde qajetti sholýdy qamtamasyz etý boıynsha usynystar berdi.
Shymkent qalasynda Nurlan Ábdirov ákimdik qyzmetkerleri, qalalyq, aýdandyq, aýmaqtyq saılaý komıssııalarynyń músheleri, qalanyń okrýgtik jáne ýchaskelik saılaý komıssııalarynyń tóraǵalary, EQYU/DIAQB saılaýdy baıqaý jónindegi uzaqmerzimdi mıssııa, saıası partııalar, qalalyq prokýratýra, polısııa departamenti, ishki saıasat basqarmasy jáne jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar, sondaı-aq BAQ ókilderimen keńes ótkizdi.
Qala ákimi apparatynyń basshysy Ǵabıt Máýlenqulovtyń málimdeýinshe, megapolıste saılaýshylar sany – 639 663. Olar úshin 330 saılaý ýchaskesi ashylǵan.
«Azamattar ózderin saılaýshylar tiziminen izdeýi úshin i-shymkent.kz arnaıy servısi jumys isteıdi jáne Telegram-Bot iske qosyldy. Sondaı-aq GIS 2-qosymshasynda «Saılaý ýchaskesin izdeý» qyzmeti qarastyrylǵan, onda saılaýshy óziniń saılaý ýchaskesin jáne oǵan eń qysqa joldy taba alady. Sondaı-aq saılaý kúni Shymkentte qoǵamdyq kólikte tegin jol júrý uıymdastyrylady», dedi Ǵ.Máýlenqulov.
Múgedektigi bar azamattardyń saılaý quqyqtaryn qamtamasyz etý jónindegi jumys týraly jumyspen qamtýdy úılestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń basshysy Balmarjan Narbekova habarlady. Ol qalada daýys berý kezinde erekshe jaǵdaılardy qajet etetin 6254 múgedektigi bar saılaýshy bar ekenin habarlady. Onyń ishinde kreslo-arbalardy paıdalanatyn 1 263 azamat, kórý qabiletinen aıyrylǵan – 3 572, estý jáne sóıleý qabiletinen aıyrylǵan 1419 azamat bar.
Nurlan Ábdirov 1 jáne 2-toptaǵy múgedektigi bar azamattarǵa erekshe nazar aýdarýdy tapsyrdy. Ol osyndaı saılaýshymen kezdesýge nemese qońyraý shalýǵa jáne saılaýǵa shaqyrýǵa, qajet bolǵan jaǵdaıda shaqyrýlardy ataýly túrde tapsyrýǵa keńes berdi. OSK basshysy saılaý kúni «Invataksı» qyzmeti men sýrdoaýdarmashylardyń sapaly jumysyn qamtamasyz etý qajettigin de atap ótti.
Keńes barysynda qala prokýrory Ǵabıt Muqanov zańdylyqtyń saqtalýyn qadaǵalaýdy qamtamasyz etý jónindegi jumys týraly sóz sóıledi.
«Qalanyń qadaǵalaý organy basshysynyń nazaryn azamattardyń ótinishterimen jumys isteýge aýdarǵym keledi. Saılaýǵa deıin sanaýly kúnder qaldy. Sondyqtan saılaý naýqanyna qatysty halyqtyń shaǵymdaryna jedel den qoıý jáne olar boıynsha qajetti sharalardy jedel qabyldaý mańyzdy», dedi OSK tóraǵasy.
О́z kezeginde qalalyq polısııa departamentiniń bastyǵy Qaırat Dálbekov jınalysqa qatysýshylardy saılaý kúni quqyqtyq tártip pen qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý sharalary týraly habardar etti.
OSK tóraǵasy daýys berý kúni ýchaskelerde polısııa qyzmetkerleriniń bolýyna jol berilmeıtinin atap ótti, sondaı-aq saılaý bıýlletenderiniń saqtalýyn qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
Jınalystan keıin Nurlan Ábdirov jáne OSK apparatynyń qyzmetkerleri №106 saılaý ýchaskesinde saılaý komıssııalarynyń músheleri úshin iskerlik oıyn formatynda oqytý trenıngin ótkizdi. Trenıng barysynda barlyq óńirlerdegideı saılaý komıssııalarynyń músheleri daýys berý kúni saılaý ýchaskelerinde jumysty uıymdastyrý boıynsha tájirıbelik bilim aldy.
Sodan keıin Ortsaılaýkom basshysy birneshe saılaý ýchaskesine baryp, komıssııa múshelerimen kezdesip, aldaǵy saılaýǵa daıyndyq barysyn tekserip, olardyń suraqtaryna jaýap berdi.
Nurlan Májıtuly barlyq deńgeıdegi komıssııa músheleriniń nazaryn qujattardy (otyrystardyń hattamalary, sheshimder, daýys berý qorytyndylary týraly hattamalar, aktiler, tizilimder jáne t.b.) saýatty qurastyrýǵa aýdardy.
Ol sondaı-aq saılaýshylarǵa bıýlletender berý kezinde erekshe nazar aýdarý, sonyń ishinde saılaýshylar tizimi jýrnalynda jáne olardyń jeke kýálikterinde qoıylǵan azamattardyń qoltańbalarynyń sáıkestigin tekserý mańyzdy ekenin atap ótti. Kezdesý sońynda OSK tóraǵasy saılaý komıssııalarynyń múshelerine saılaý komıssııalarynyń tıimdi jumysyn uıymdastyrýǵa, sondaı-aq saılaý úderisiniń barlyq qatysýshysyna qajetti jaǵdaılar jasaýǵa kóbirek kóńil bólýdi usyndy.
«Parlament Májilisi men barlyq deńgeıdegi máslıhattar depýtattarynyń aldaǵy saılaýy zańnama talaptaryna sáıkes qatań jáne ashyq ótýge tıis», dep atap ótti Ortsaılaýkom basshysy.