Oqý-aǵartý mınıstri Ǵanı Beısembaev Jetisý jerindegi shalǵaı aýdandardy aralap, bilim oshaqtarynyń jaıymen tanysty. Ustazdardyń usynys-tilegin tyńdap, mınıstrliktiń atqaryp jatqan jumystarymen bólisti. Ata-analardyń da pikirine qulaq túrip, tarıhy tereń «Mamanııa» mektebinde boldy.
Shyny kerek, bilim sapasyn arttyrý, attestattaý júıesin jáne pedagogterdi yntalandyrý tásilderin jetildirý eń ózekti máselelerdiń biri bolyp otyr. Áýeli mınıstr osy túıtkil tóńireginde áńgime qozǵap, ustazdardy taza eńbegine senýge shaqyrdy.
«Memleket pedagog mártebesin kóterý maqsatynda birqatar is-sharany qolǵa alyp jatyr. Onyń ishinde muǵalimderdiń jalaqysyn kóterý – júzege asyrylǵan basty qadamnyń biri. Mınıstrlik bul baǵyttaǵy jumysty jalǵastyra beredi. Muǵalimderdi attestattaý júıesin jetildirý boıynsha keshendi jumys júrgizilip, portfolıo qalyptastyrý barysy qaıta qaralyp jatyr. Keleshekte muǵalimniń jetistigi onyń árbir oqýshysynyń jetistigimen baǵalanatyn bolady. Elimizdiń jetekshi pedagogteri – pedagog-sheberler men pedagog-zertteýshiler bilim salasynyń barlyq mamany úshin úlgi bolýy kerek», dedi ustazdar qaýymyna júkteler mindet pen jaýapkershilik júgin atap ótken mınıstr.
Onyń aıtýynsha, Jetisý oblysynda barlyǵy 15 myńnan asa muǵalim eńbek etedi. Onyń ishinde 2 309 pedagog-zertteýshi, 63 pedagog-sheber bar.
Shalǵaıdaǵy oqý uıymdaryna barǵan bas ustaz mektep dárethanalarynyń jaǵdaıymen tanysyp, oqý oryndaryndaǵy dabyl túımelerin, tótenshe jaǵdaı kezindegi jedel áreket etý qyzmetin, balalar qaýipsizdiginiń qamtamasyz etilýin jáne ashana jumystaryn uıymdastyrýdy tekserdi. Qaýipsizdik sharalaryn synaqtan ótkizgen bilim uıymdarynyń qataryndaǵy Dánesh Raqyshuly atyndaǵy orta mektepti aralap kórip, Y.Altynsarın atyndaǵy orta mektep muǵalimderimen pikirlesti. Budan keıin Ǵ.Beısembaev pen Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi tóraǵasynyń birinshi orynbasary Dmıtrıı Malahov qaladaǵy bilim mekemeleriniń basshylaryna, ustazdar qaýymyna sóz arnap, bilim salasyn damytýǵa qatysty oılaryn ortaǵa saldy.
D.Malahovtyń aıtýynsha, memlekettiń turaqty damýyna kesirin tıgizetin sybaılas jemqorlyq bilim salasyna dendep enip, tamyryn jaıyp barady. Sondyqtan «juqpaly» derttiń aldyn alý, bilim mekemelerine túsindirý jumystary turaqty ótkizilip keledi. Ol sońǵy úsh jyldyń ishinde Sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttigi bilim salasyndaǵy paraqorlyqqa qatysy bar 300-den astam qylmysty tirkegenin, 192 adamnyń qylmystyq jaýapkershilikke tartylǵanyn, onyń 140-y sottalǵanyn atap ótti. Bulardyń qatarynda Kóksý aýdandyq bilim bóliminiń basshysy Seıitnııazov pen zańgeri О́telbaev, Almaty oblystyq bilim basqarmasynyń basshysy Omarova, basqarmanyń ǵylymı-tájirıbelik ortalyǵynyń basshysy Meńlibaev, bólimniń bas mamany Abdoldanova, Panfılov aýdandyq bilim bóliminiń býhgalteri Mýhamerova bar. Osyǵan oraı bilim salasy jiti qadaǵalaýǵa alynyp, sybaılas jemqorlyqqa qatysy bolýy múmkin árbir áreket tekserýge alynyp jatyr. Bul oqý-aǵartý salasyndaǵy ádildikti, adaldyqty qalyptastyrýǵa septigin tıgizedi. Paraqorlyqqa qatysy bar jan jazasyz qalmaıdy.
Oqý-aǵartý mınıstrligine qarasty Bilim salasyndaǵy sapany qamtamasyz etý komıtetiniń tóraǵasy Ernur Dáýenov bilim salasyndaǵy biliksiz muǵalimderdi irikteý jumystary jalǵasatynyn, soǵan oraı ustazdar qaýymy jańa oqý jylynan bastap attestattaýdan ótkiziletinin atap ótti. Onyń aıtýynsha, byltyr Jetisýda 116 pedagog konkýrssyz jumysqa qabyldanyp, mınıstrliktiń buıryǵy buzylǵan. Sonymen qatar bıylǵy oqý jyly aıaqtalardyń aldynda elimizdiń barlyq óńirinde emtıhan alatyn muǵalimderge, mektep dırektorlarynyń orynbasarlaryna 9, 11-synyp oqýshylarynan aqsha jınaý deregi anyqtalyp jatyr. Ata-analar men synyp jetekshisi uıymdastyratyn mundaı áreketten mektep basshylyǵy habardar. Mysaly, Almatydaǵy bir mekteptiń muǵalimi joǵary synyp oqýshylarynan 5 myń teńgeden jınaǵany úshin ustalsa, mektep dırektory qatań sógis alǵan. Sondaı-aq qalalyq, aýdandyq bilim bólimderi men mektep dırektorlary, balabaqsha meńgerýshileri ózderine unamaıtyn pedagogterdi jumystan jónsiz shyǵaryp, zańbuzýshylyqtarǵa baratyny belgili bolyp otyrǵanyn atap ótken E.Dáýenov pedagogpen eńbek shartyn negizsiz buzý jıilep, pedagogıkalyq ádep keńesi dırektordyń jeke basyn qorǵaıtyn quralǵa, qolshoqparǵa aınalǵanyna, soǵan oraı ustazdar arasynda sottasý kóbeıgenine toqtaldy.
Oqý-aǵartý mınıstriniń aıtýynsha, endi mektepte aqsha jınalatyn bolsa, 7 mln teńge aıyppul salynady. 5 myń teńge alamyn degen muǵalim, dırektor jumystan ketip, bas bostandyǵynan aıyrylýy múmkin.
«Osyny eskerip qoıyńyzdar. Memleketten tıisti qarjy bólinip, jyl ótken saıyn jalaqy ósip jatyr. Eshkimnen eshteńe jınaýdyń qajeti joq. Odan bólek, attestattaý máselesin túgeldeı qaıta qarastyryp jatyrmyz. Halqymyz «Aýrýyn jasyrǵan óledi» deıdi. Muǵalimniń bilim-biligi jetispese, ornyna basqa adam alý kerek. Ony aqshamen sheshýge talpynǵandar jazasyz qalmaıdy. Negizi attestattaý muǵalimniń jetistigi emes. Ustazdyń jetistigi shákirtteriniń bilim deńgeıimen ólshenedi. Sol úshin muǵalim oqýshynyń bilim sapasyn kóterýmen aınalysýǵa tıis. Al mektepke kerekti qural-jabdyqtarmen jáne kórnekiliktermen qamtamasyz etý oblystyq, aýdandyq, qalalyq bilim basqarmalary men mektep dırektorlarynyń mindeti bolýy kerek», dedi Ǵ. Beısembaev.
Mınıstr Jetisý oblysyna jasaǵan jumys saparynda shalǵaı eldi mekenderdegi birqatar bilim uıymyn aralady. Aqsý aýylyndaǵy tarıhy tereńnen tamyr tartatyn ǵasyrlyq tarıhy bar «Mamanııa» mektebinde de boldy. «Mamanııa» mektebiniń qutty shańyraǵynan elimizdiń belgili memleket jáne qoǵam qaıratkerleri shyqqan. Olardyń qatarynda alashordashy Muhamedjan Tynyshbaev, qazaq ádebıetiniń klassıgi Ilııas Jansúgirov, Jumahan Kúderın, aǵartýshy Bilál Súleev, akademık Júrimbek Sydyqov, jazýshy Kákimjan Qazybaev bar. Bıyl atalǵan mekteptiń negizi qalanǵanyna 124 jyl toldy. Mektep ǵımaratynda pedagogıkalyq ujymmen kezdesý ótkizgen mınıstr aýyl mektepterin damytý boıynsha jasalyp jatqan is-sharalarǵa toqtalyp ótti.
Sondaı-aq mınıstr Sarqan, Alakól aýdandarynyń pedagogterimen kezdesýde bolashaqta aýyl mektepteri otandyq bilim berýdi damytýdyń draıverine aınalýy kerektigine basa nazar aýdardy. Aýyl mektepterin damytýdyń jańa baǵdarlamasy osy baǵyttaǵy mańyzdy qadamǵa aınalady. Mınıstrlik aýyl oqýshylarynyń jalpy bilim beretin pánder boıynsha respýblıkalyq olımpıadasyn ótkizý josparyn ázirleý ústinde.
Jetisý oblysy