QR Premer-mınıstri Álıhan Smaıylovtyń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda egin jınaý naýqanyna daıyndyq barysy men jemshóppen qamtamasyz etý máseleleri qaraldy, dep habarlaıdy Egemen.kz Úkimettiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstri Erbol Qarashókeev bıylǵy qolaıly jaǵdaı egin oraǵyn ýaqtyly bastaýǵa múmkindik bergenin atap ótti. Búgingi kúni respýblıka boıynsha barlyǵy 2,4 mln gektar nemese 14,1% dándi jáne dándi-burshaqty daqyldar jınaldy. Ortasha túsim gektaryna 11,5 sentner bolyp, 2,8 mln tonna astyq bastyryldy.
Bıyl aýyl sharýashylyǵy daqyldarynyń jalpy jınalatyn alqaby 24 mln gektardy quraıdy. Eger daqyldar bólinisine qaraıtyn bolsaq, 13,7 mln ga bıdaı, 2,8 mln ga maıly daqyldar, 188 myń ga kartop, 165 myń ga kókónis jınaýǵa daıyn. Egis naýqany sapaly tuqymdardy paıdalaný arqyly ońtaıly merzimde júrgizildi. Dıqandar tyńaıtqyshtardy der kezinde berip, egindi aramshópter men aýrýlarǵa qarsy hımııalyq óńdeý jumystaryn ýaqtyly júrgizdi.
Sonymen qatar vegetasııalyq kezeńde dıqandar qurǵaqshylyq pen egistik sýynyń jetispeýshiligine baılanysty birqatar qıyndyqtarǵa tap boldy, bul egistiktiń jaǵdaıyna áser etti. Osy rette óńirlik aýqymdy tótenshe jaǵdaı jarııalaý jáne sharýalardyń shyǵyndaryn jabý, sýbsıdııalardy jedeldetip tóleý jáne nesıe merzimin uzartý jumystary júrgizilip keledi.
Aýyl sharýashylyǵy taýarlaryn óndirýshilerdi janar-jaǵarmaımen qamtamasyz etý týraly energetıka vıse-mınıstri Jandos Nurmaǵanbetov baıandama jasady.
Máselen, egin jınaý naýqanyn ýaqtyly júrgizý úshin 426 myń tonna arzandatylǵan dızel otyny bólindi. Shilde-tamyz aılarynda 119 myń tonnasy nemese 28%-y jóneltildi. Janarmaı qozǵalysyn baqylaý jáne ashyqtyǵyn qamtamasyz etý úshin birqatar qosymsha sharalar qabyldandy. Olardyń ishinde jeke PIN-kodtardy belgileý, dızel otynyn sary, kók jáne qyzyl tústerge boıaý, jeke vırtýaldy qoımalar qurý bar.
Sonymen qatar Qostanaı oblysynyń ákimi Qumar Aqsaqalov, Soltústik Qazaqstan oblysynyń ákimi Aıdarbek Saparov, Aqmola oblysynyń ákimi Ermek Marjyqpaev, Atyraý oblysynyń ákimi Serik Shápkenov óńirlerdegi jumystardyń daıyndyǵy men júzege asyrylý barysyna toqtaldy.
Premer-mınıstr egindi ýaqytynda jáne sapaly jınap alý – elimizdiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý jónindegi basym mindetterdiń biri ekenin atap ótti.
«Birqatar óńirlerde egin oraǵy bastalyp ketti. Úkimet tarapynan qarjylyq jáne materıaldyq-tehnıkalyq qamtamasyz etý boıynsha barlyq qajetti sharalar qabyldandy», dedi Álıhan Smaıylov.
Máselen, naryqtyq baǵadan 15%-ǵa tómen baǵamen (250 teńge/lıtr) 426 myń tonna dızel otyny bólindi. 140 mlrd teńge bıýdjettik nesıe berý kózdelgen. Sondaı-aq jańa astyqty forvardtyq satyp alýǵa 81 mlrd teńge bólindi. Bıyl mal azyǵyn daıyndaýǵa arnalǵan tehnıka men sýarý júıelerin satyp alý úshin «QazAgroQarjy» kompanııasynyń jarǵylyq kapıtalyn ulǵaıtýǵa 20 mlrd teńge bólindi.
«О́zderińiz biletindeı, jaz aılary jyldaǵydan ystyq boldy. Qurǵaqshylyqtan birqatar óńirler zardap shekti. Olarda jınalatyn ónim kólemi azaıyp qalaıyn dep tur. Qurǵaqshylyqtyń saldaryn joıý maqsatynda shuǵyl sharalar qabyldandy. Onyń ishinde Úkimet rezervinen qarajat bólinetin bolady», dep atap ótti Premer-mınıstr.
Bul rette «Báıterek» holdıngine qurǵaqshylyqtan zardap shekken sharýalardyń nesıeleri boıynsha boryshtardy tóleý merzimin uzartý jáne ony qaıta qurylymdaý máselesin pysyqtaý tapsyryldy.
«Jetkilikti kólemde ónim jınalady. Qazaqstandyqtar nansyz qalmaıdy», dep atap ótti Álıhan Smaıylov.
Sonymen qatar ol klımattyń ózgerýi men sý tapshylyǵy aýyl sharýashylyǵy úshin úlken qaýip-qaterge aınalyp otyrǵanyn aıtty. Sondyqtan, Sý resýrstaryn tıimdi paıdalanýdy kúsheıtý boıynsha jol kartasyn ázirleý, al óńirlerge belsendi túrde sý únemdeý tehnologııalaryn engizý talap etiledi.
Premer-mınıstrdiń aıtýynsha, qazirgi jaǵdaıda jemshóp daıyndaýǵa erekshe nazar aýdarý qajet. Búgingi tańda Qostanaı, Túrkistan, Jambyl, Soltústik Qazaqstan, Almaty oblystarynda mal azyǵyn daıyndaý qarqyny jaqsy. Al, Pavlodar, Shyǵys Qazaqstan, Abaı, Atyraý, Batys Qazaqstan jáne Mańǵystaý oblystarynda jumystar baıaý júrýde.
«Atalǵan óńirler Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligimen birlesip, jumys qarqynyn kúsheıtip, jemshóp baǵasynyń negizsiz ósýine jol bermeýi qajet», dedi ol.
Qorytyndylaı kele, Úkimet basshysy astyqty der kezinde tasymaldap, saqtaý oryndaryn daıyndaý boıynsha jumysty ýaqtyly júrgizý, sondaı-aq turaqty baǵany saqtaı otyryp, jemshóp qoryn sapaly daıyndaý boıynsha tıisti sharalar qabyldaý qajettigin atap ótti.