«О́kinbe sen»

Rasynda, estradalyq án dese kópshi­lik­tiń oıyna birden kóńil kúı kóteretin jeńil yrǵaqty shyǵarmalar oralatyny daýsyz. Shyn máninde, olaı emes qoı. Estradalyq janrdaǵy ánderdiń de ishinde kóńildegi sherdi qozǵaıtyn, adam janyna jylý syılaıtyn esti shy­ǵarmalar az emes. Solardyń biri – só­zin Shómishbaı Sarıev, ánin Keńes Dúısekeev jazǵan «О́kinbe sen» áni.

Belgili ánshi Jubanysh Jeksenuly­nyń oryndaýynda jurttyń júregine jet­ken shyǵarmany kópshilik jaqynda jazylǵan týyndy dep paıymdaıtyny ras. О́ıtkeni jazylǵanyna elý jyl­ǵa jeteǵabyl ýaqyt ótken ánniń jul­dyzy á degennen jana qoıǵan joq. Oryndaýshysyn tabý da ońaıǵa túspegen syńaıly. Alaıda jaryqqa shyqpaı ketken talaı týyndyǵa qaraǵanda «О́kinbe sen» áni araǵa jyldar salyp bolsa da, oıly tyńdarmannyń oljasyna aınaldy.

Ánshisin tapqan án qaı kezde de tyń­­darmannyń júreginen oıyp turyp oryn ala­tyny daýsyz. Búginde jurt dál osy «О́kinbe sen» ánin Jubanysh Jek­sen­ulynyń tólqujaty dep tanıtyny da aqıqat. Shyǵarmaǵa jańa shyraı, sony lep bergen ánshiniń baǵyn jaq­qan án dep dál osy týyndyny aıtsa da bo­lady. Qalaı desek te, Jubanyshty «О́kin­be sen» áninen, «О́kinbe sendi» Ju­ba­nyshtan bólip ala almaısyń. Bas­qa bir oryndaýshy shyrqasa da bul ándi Jubanyshtyń deńgeıinde shyrqaı almaıtyndaı kórinedi. Bálkim, bizdiń sanamyzǵa solaı sińip qalǵandyqtan shy­ǵar. Áıteýir óz boıaýymen erekshelengen Jeksenulynyń jaǵymdy úni qulaqqa maıdaı jaǵatyny aıdaı aqıqat.

Ásilinde «О́kinbe sen» áni mahabbat taqyrybyndaǵy naqty bir keıipkerge jazylǵan týyndy ma? Álde ýaqyt óte kele ánniń mátinine qandaı da bir ózgeris engen be? Esti shyǵarmany qulaq qoıyp tyńdaǵan adam á degennen myna bir shýmaqqa den qoıatyny anyq.

«Bar qyzyǵyn ómirdiń ala almassyń,

Qýanysh bop máńgilik jaralmassyń.

Jarqyrap aıly túnde juldyzdardaı,

Bálkim, sen baqytym bop jana

almassyń»,

dep túıindeletin shýmaqtyń tórtinshi tarmaǵyndaǵy «baqytym bop jana al­massyń» degen sózder rasynda da ándi jalpydan oqshaýlap, jalqy obrazǵa negizdelgen shyǵarma etip kórsetetini ras. О́ıtkeni munda «baqyt» dep turǵan joq, «baqytym» dep naqtylap tur.

Aqıqatynda ánniń mátininde tereń mán-maǵyna bar ekeni talas týdyrmaıdy. Birinshi shýmaqtan bastap, ánniń qaıyrmasy da, sharyqtaý shegi sanalatyn sońǵy shýmaǵyna deıin tórt aıaǵyn teń basqan tarmaqtarymen adam janyn astan-kesten etedi. Tyńdarmanyn oılandyrady, tolǵandyrady. Qysqasy, qalaı desek te júrektegi shoqty mazdata túsedi. Mundaǵy tereń mazmun Jubanyshtyń boıaýy bólek únimen astasqanda tipti keremet áser etetini daýsyz.

Joǵaryda keltirgen sońǵy shýmaqta­ǵy «baqytym bop jana almassyń» dep túıin­deletin tarmaqta bir kiltıpan bar sekildi kórine beretin. Rasynda solaı eken...

Kerek derekke kóz júgirtsek, oryn­daýshy Jubanysh Jeksenuly ánniń dál osy tarmaǵyn óz yńǵaıyna qaraı ózgertken kórinedi. Áýelde mátin avtory, qazaqtyń aıtýly aqyny Shómish­baı Sarıev «Bálkim, sen baqyt bolyp jana almassyń» dep naqtylap jaz­ǵan tarmaqty ánshi ánniń yrǵaǵyna ıkem­degisi keldi me, álde basqa bir oıy boldy ma, kim bilsin? Áıteýir «Bálkim sen baqytym bop jana almassyń» dep birin­shi jaqta oryndaýdy jón dep taýypty.

Endi ánniń ózge shýmaqtaryna zer salyp kóreıikshi. Munda avtordyń túpki oıy nege negizdelgen?

«Kúnsiz bolmas dúnıe, túnsiz bolmas,

Túnsiz bolmas dúnıe, kúnsiz bolmas,

Ǵashyqtyq qýanysh bop sezilgenmen,

Mahabbat eshqashan da muńsyz

bolmas»,

dep keletin ánniń alǵashqy shýmaǵyn tyńdap otyryp-aq shyǵarmanyń ón boıy­nan naqty bir keıipkerdi kezdestire almaısyz.

Qysqasy, aıtqanda ánniń tabıǵa­ty­na qarap-aq shyǵarma mátini tapsy­rys­pen jazylǵanyn baǵdarlaý qıyn­ǵa soq­paıdy. Solaı bola tura tamasha týyn­­dy kúlli qazaq dalasyndaǵy tyń­dar­mannyń kóńiline qondy. О́ıtkeni ánniń búkil tabıǵaty Jubanysh Jek­senulynyń daýsymen úılesim tapty. Qazirgilerdiń tilimen aıtsaq ánniń fıshkasyna aınalǵan qaıyrmadaǵy «О́mir­ge kelgenińe ókinbe sen» degen tarmaq kimniń de bolsyn jadynan óshpeıtini aqıqat.