Qazaq qylqalam óneriniń búgingi bastaýynda turǵan kóshbasshy tulǵalarynyń biri Amandos Aqanaev býyrqanǵan boıalar áleminde «kóshpeliler jylnamashysy» atanǵan. Zamanaýı sýret ónerindegi túrli tehnıkany bir keneptiń ústinde úılesimdi túıistire biletin sheberdiń shyǵarmashylyǵy ulttyq naqyshqa baı biregeı stılimen erekshelenedi.
Ańyz ben dástúrdi, ǵarysh keńistigi men beıneleý óneriniń búgingi baǵyttaryn qabystyra, bir mezgilde birneshe baǵytta jumys isteı alatyn ol stıl, sýret synshylarynyń pikirinde, «neodástúrshildik» degen ataýǵa ıe. Bul óz kezeginde kóshpeliler mádenıetiniń keń kólemdi kórkem jylnamasyn jasaýǵa jol ashady. Sondyqtan bolar, sýret ónerindegi aıtýly sheberdiń shyǵarmalary Qazaqstanda ǵana emes, shetelde de asa tanymal. Alýan boıaý arbasqan onyń týyndylarynda tarıhı taqyryptar men dáýirler obrazy tereń astasyp jatady. Ulttyq rýh esip turatyn kartınalary Qazaqstannyń Ulttyq mýzeıinde, Á.Qasteev atyndaǵy Memlekettik óner mýzeıinde, Tretıakov galereıasynda, Máskeýdegi Shyǵys halyqtary óner mýzeıinde, sondaı-aq bıik ónerdi baǵalaıtyn ár eldegi áýesqoılardyń jeke kolleksııalarynda saqtaýly. Túrki áleminiń kórnekti sýretshisi, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Amandos Aqanaevtyń 75 jasqa tolýyna oraı jáne shyǵarmashylyq jolynyń 55 jyldyǵyna baılanysty Á.Qasteev atyndaǵy Memlekettik óner mýzeıinde ashylǵan kórme talantty tulǵanyń beıneleý óneriniń bıigin baǵyndyrý jolyndaǵy jan syryn jaıyp salyp, jankeshti eńbegin júıelep bergen.
Kenepke salynǵan sýret jıegi altyn tústi qorshaýmen qalyptalsa da, sýretshi qııalynyń sheksizdigi buzyp-jaryp shyǵyp, keńistiktiń ózine iz salady. A.Aqanaevtyń mıstıkalyq sıqyrly áleminiń keıipkerleri adamdardyń ómirge kelý maqsaty men tirshilik, tabıǵat aldyndaǵy mindetin eske salyp, oılanýǵa shaqyrady. Onyń «Sansardyń dóńgelegi», «Umaı Táńiri», «Talǵar shyńynyń qojaıyny», «Baqsy» shyǵarmalary kıeli mánge malynyp tur. Bularda baqyttyń jumbaǵy jasyrýly turǵandaı tereńirek úńilip qaraýǵa shaqyrady. Munda memleket qaıratkerleriniń portretinen bastap, kóshpeli halyq mádenıetinen jalǵasyp kele jatqan ulttyq qundylyqtardyń ózegi ispetti salt-dástúrdi pash etken parasat týyndylarynyń mol shoǵyry bar. Kórmede túrli tehnıkada oryndalǵan, ómirsheń, ózekti ıdeıany qaýzaǵan 70-ke jýyq kórkem týyndy toptastyrylǵan, olardyń deni keıingi jyldary jazylǵan jańa shyǵarma bolǵandyqtan kópshilik qaýym jyly qabyldap jatty.
Amandos Aqanaevtyń ulttyq beıneleý ónerindegi jarty ǵasyrdan astam ýaqytqa jalǵasqan eńbegi bir áýletten tutas sýretshiler dınastııasynyń ósip shyǵýyna sebepker boldy. Baýyrlary, balalary, tipti nemerelerine deıin boıaý sıqyryna arbalyp, ańyzǵa aınalǵan tulǵanyń isin jalǵastyryp, izin basty. Búginde kileń daryndar men talanttar toptasqan Aqanaevtar beıneleý óneri áleminde keńinen tanymal úlken áýletke aınalǵan. Jaqynda ǵana elimizdiń eń joǵarǵy marapatynyń biri «Otan» ordenin ıelengen mereıtoı ıesi jeke kórmesiniń ashylý saltanatynda ózin emes, anasyn basymyraq atady. «Shyǵarmashylyq óner anamnan buıyrǵan qasıet dep oılaımyn. Kózdiń jaýyn alar keste toqyp, quraq qurap, sándi kıim tigip alatyn talǵamy bıik anam asa talantty bolatyn. Tústerdi ǵajap úılestiretin. Qarapaıym nárseniń ózinen sulýlyq kóretin. Anamnan qan arqyly kelgen óner meniń urpaǵymnan kórinis tapty, osyǵan qýanamyn», deıdi A.Aqanaev.
ALMATY