Ulttyq teatr jáne kıno óneriniń altyn qoryn «Gaýhar tas», «Ápke», «Eski úıdegi eki kezdesý», «Muńlyq – Zarlyq», «О́kpek jolaýshy», «Muragerler», «Jaýjúrek», «Bórte», «Dermene», «Taýqymet», «Balýan Sholaq» sııaqty tyń týyndylarmen tolyqtyrǵan jazýshy-dramatýrg, Qazaqstannyń Eńbek Eri Dýlat Isabekovtiń arnasy basqa bolsa da, adamzattyq izgilikti dáriptegen qos salany bólip-jarmaı qatar damytýǵa qosqan úlesi ólsheýsiz. Búginde 11 eldiń teatrynda pesalary júrip jatqan dramatýrg shyǵarmalary óz eliniń ǵana emes, álem teatrlary tarapynan da suranysqa ıe.
Teatr men kıno óneri dramatýrgııasy qalamger shyǵarmashylyǵynda aıryqsha oryn alatyn súbeli sala ári uzaq jyldar boıy osy salanyń qııa-jyqpylyn aqtaryp, mazmunyn baıytý jolynda úzdiksiz ter tógip keledi. Tabıǵatyna ádebıet pen ónerdi birdeı toǵystyrǵan qupııasy tereń álemge qulash sermegen T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynyń bolashaq dramatýrg mamandaryn daıarlaý isimen ushtastyryp, pedagog qyzmetin qatar atqaryp kele jatqany da kópshilikke aıan. Bul tarapta olardy oqytyp-úıretetin ult tilinde jazylǵan oqýlyq joqtyń qasy, bar oqýlyqtyń ózi aýdarma negizinde jazylǵan ári ábden eskirgendikten, búgingi ýaqyt tynysymen úılesim taba almaıdy. Pedagogıkadaǵy osy olqylyqty eskergen T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasynyń «О́nertaný» fakýltetiniń professory Dýlat Isabekov jaqynda stýdent jastarǵa jáne qalyń oqyrman qaýymǵa arnalǵan «Teatr men kıno álemi» atty jańa kitabyn usyndy. T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademııasy kitaphanasynyń uıymdastyrýymen ótken jańa týyndynyń tanystyrylymyna teatr jáne kıno mamandary, akademııa stýdentteri qatysty.
«Teatr men kıno álemi» atty jańa jınaqqa avtordyń uzaq jyldar boıy dramatýrgııa jáne kınodramatýrgııa páni boıynsha oqyǵan dáristeri jáne «Egemen Qazaqstan» gazetinde jarııalanǵan – Arıstofan, Ý.Shekspır, I.Gete, N.Gogol, A.Chehov, M.Gorkıı, M.Býlgakov syndy álem ádebıetiniń klassıkteri týraly jan-jaqty málimet-derektermen jazǵan tanymdyq eńbekteri engen. Jańa kitapty tanystyrý rásiminiń moderatory, belgili teatr synshysy, ónertaný kandıdaty Amangeldi Muqannyń aıtýynsha, D.Isabekov teorııa men tájirıbeni sheber shendestire bilgen dramatýrg retinde ótken kezeń tulǵalaryna qurmetpen qaraı otyryp, tarıhı tulǵalar ómiriniń beımálim betterine úńilip, qyzyqty syr shertedi.
Zamanaýı dramatýrgııanyń qazaq teatrynyń damýyna áseri qandaı? Qazaq kınosy qalaı jetilip keledi? Ssenarıı qalaı jazylady, sıýjet qalaı qurylady, stılıstıkasy, pishini qandaı bolýy kerek, keıipkerlerdiń bir-birimen qarym-qatynasyn qalaı óristetý kerek? Oqıǵa qalaı shıratylady? Avtor dramatýrgııany, kıno ssenarııdi jazýdyń alǵashqy álippesinen bastap, sońǵy túıinine deıingi tıimdi ádis-tásilderin, kásibı qyr-syryn teorııalyq turǵydan jan-jaqty saraptap, túsindirip, sahna men ekranǵa ár beretin materıaldy ázirleýdiń óndiristik kezeńin tolyq qamtıdy.
«Búgingi Batys Eýropa elderiniń kórermenine qazaq dramatýrginen, mysaly, ázerbaıjan, ózbek dramatýrginen ne kerek? Álbette, olardyń ózderinde joq tyń ıdeıa kerek. Kórkem til, kórkem sıýjetpen kórermendi sendire bilýi kerek. Dramatýrg sheber bolsa, nanymsyz oqıǵanyń ózine jan bitiredi. Londonda eki pesam júrip jatty. Sonda aǵylshyn kórermeni qaı tusynda qol soǵady? О́zderinde joq, buryn bolǵan, qazir umytylǵan nárseni sezip, kórip qalsa, eleń ete qalady. Mine, búgingi sahnadan osyndaı qundylyqty izdeıdi olar».
Mazmuny jaǵynan baı, taqyryp-taraýlary mol, izdenis pen tájirıbe negizinde týǵan irgeli eńbek 3 200 danamen jaryq kórip otyr. 492-betten turatyn «Teatr men kıno álemi» kitaby tek shyǵarmashylyq oqý oryndarynyń stýdentterine ǵana emes, sahna men ekran ónerine qyzyǵatyn kópshilik qaýym úshin de qundy, deıdi mamandar.
ALMATY