Dárigerdiń umytylmas eńbegi

Osyndaı arman jetegindegi aýyldyń qara balasy Qaraǵandy memlekettik medısına ınstıtýtyna túsip, atalǵan oqý ornyn dárigerlik ma­mandyǵy boıynsha bitirip shyǵady. Qolynda dıplomy bar, tolysqan maman retinde Saılaý Sábıtuly týǵan jerine kelip, eńbek jolyn bastaıdy. Sol kezeńde el arasynda joǵary oqý ornyn bitirip kelgen kásibı mamandardyń qat ýaqyty. Ol 1963 jyldan Baıqońyr keńsharynda dárigerlik qyzmetke kirisedi.

Adamnyń jeke tulǵa retinde qa­lyp­tasýy, eń aldymen, onyń ómirden óz ornyn sanaly túrde taba bilýine baılanys­ty. Árkimniń ómirge degen kózqarasy da mamandyǵyna qa­raı qalyptasady. Osylaısha, maman­dy­ǵyna adal Saılaý Sábıtuly elge qalt­qysyz qyzmet etti, óne­geli ómir súrdi. Ol 1964 jyldyń qaza­ny­nan bastap Quljanbaı aýyly­na qyzmetke aýysyp, Sátbaev keń­sharynda 2004 jyl­dyń sońyna deıin, ıaǵnı qyryq jyldaı tapjyl­maı eńbek etti. Ulaǵatty eńbek jo­lynda altyn qoldy dárigerdiń hal­qyna mol shapaǵaty tıdi. Aýyldan qashyqta ornalasqan malshylardyń qystaǵyna atpen qatynap, ár adam­nyń densaýlyǵyna baqylaý jasap, kómek berip, emdep otyrdy. Aýyl mal­shy­larynyń júkti áıel­deriniń ómirge deni saý sábı ákelýine kó­mek­­tesip, qýanyshyna ortaqtasa bildi.

Qyryq jyldyq qajyrly eńbek sol kezdegi bılik tarapynan da ba­ǵa­landy. Saılaý Sábıtulynyń qyz­­­meti mem­le­­ket­­tik dárejede ba­ǵa­­la­­nyp ártúrli gra­­mo­talar men me­­­dal­darmen marapattaldy.

Saılaý Sábıtulynyń alǵan mem­lekettik marapattarynyń ishindegi shoq­tyǵy bıigi – 1976 jyly 23 shil­dede Qazaq­stan Joǵarǵy Keńesi tóralqasynyń qaý­lysymen berilgen «Qazaq KSR-niń eńbek sińirgen dárigeri» qurmetti ata­ǵy. Mundaı ataqty Jezqazǵan oblysynda tuńǵysh alǵan – osy kisi.

Jemisti eńbek etý men tabysqa kenelý otbasydaǵy berekemen de ush­tasa­ty­ny anyq. Sákeńniń Qudaı qosqan qosaǵy Botaı Ábildına – Baı­qońyr óńiriniń týmasy. Ol orta mektepti aıaqtaǵan soń 1960 jyldan 1961 jyldar arasynda Qyzyl úı bólimshesinde kitaphana meńgerýshisi bolyp jumys istedi. 1961 jyly Jezqazǵan qalasyndaǵy medı­sınalyq ýchılıshesine feld­sherlik mamandyǵyna oqýǵa túsip, atalǵan oqý ornyn 1964 jyly oı­da­ǵydaı bitirip shyqty. Sol jyly Qara­qum ortalyq aýrýhanasyna jumysqa qabyldanyp, 2004 jyly zeınetkerlikke shyqqansha eńbek etti.

Apamyz da qajyrly eńbeginiń je­misin kórip, eldiń alǵysyna bó­lendi, kóp­tegen memlekettik mara­pattardyń ıesi atandy. Ol «Qurmet belgisi» ordenimen,  «Densaýlyq saqtaý úzdigi» tósbelgisimen marapattaldy.

Erli-zaıypty aq halatty abzal jandar 2009 jylǵa deıin osy eldi meken­de tapjylmaı eńbek etip, aýyl adam­darynyń densaýlyǵyna qarap, ómi­rine arasha túse bildi. Áli kún­ge de­ıin erli-zaıypty Saılaý Sábıt­uly men Botaı Ábildınanyń esim­derin Ulytaý-Jezqazǵan óńiriniń jurt­shy­lyǵy qur­metpen ataıdy. Olar elge qaıyrym­dy­lyǵymen ǵana tanylyp qoı­maı, úlgili otbasy da bola bildi. Úsh ul, eki qyz tárbıelep ósirgen ardaqty ata-ana.

Kez kelgen adam urpaǵymen maq­ta­nady. Ata-analarynyń atyna kir juq­tyrmaı eńbek etip kele jatqan Nurlan Enjiluly – Jezqazǵan pe­da­go­gıkalyq ınstıtýtynyń túlegi. 1995-2001 jyldary О́.A.Baıqońyrov atyn­daǵy Jezqazǵan ýnıversıteti Qol­danbaly matematıka ka­fed­ra­synyń assıstenti bolsa, 2001 jyl­­dan «Qazaq­mys» JShS-nyń Aqpa­rat­tyq tehnolgııalar salasynda qyzmette je­misti eńbek etip júr.

Saılaý aǵamyzdyń bilim men ǵy­lym salasynda úlken tabystarǵa je­tip júrgen taǵy bir urpaǵy – Erlan Enjiluly. Ol 1988 jyly Qa­­ra­ǵan­dy polıtehnıkalyq ıns­tı­tý­ty­nyń Jez­qazǵan fılıalyna «О́ner­kásiptik jáne azamattyq qu­ry­lys» mamandyǵyna túsip, ony úz­dikke biti­rip, 1999 jyly Máskeý qa­la­­syn­daǵy «Turǵyn úı jáne qo­­ǵam­dyq ǵımarattar» ortalyq ǵy­lymı-zert­teý ınstıtýtynyń as­pı­rantýrasynda kún­dizgi bólimge oqýǵa túsip, ǵylym jolyna tústi. Máskeýde 2003 jyly «Teh­no­logııa jáne qurylysty uıym­das­tyrý» mamandyǵy boıynsha teh­­nı­ka ǵylymdarynyń kandıdaty ǵylymı dárejesin qorǵaǵan Erlan 2005 jyldan bastap Astanadaǵy L.N.Gýmılev atynda­ǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetin­de qyz­met atqarady. Búginde sáýlet-qurylys fakýltetiniń dekany.

Ár adamnyń ómirde óz joly bar. Soǵan qaraı tulǵasy qalyptasyp, beı­nesi bekemdele túsedi. Saılaý Sá­bıt­uly men Botaı Ábil­dına adal eń­bekpen tabysqa jetip, ár kez mereıi ús­tem, eńsesi bıik boldy. Ekeýi ta­laı be­lesten ótti. О́mirdiń táttisin de, ker­­megin de tatty. Joqqa bolysty, sú­rin­­gendi súıedi. Búginde el aýzynan tastamaı­tyn, qurmet tutatyn azamattarǵa aınaldy.

Biz aýyl-aımaq halqynyń ótinishin jetkizgimiz keledi. Qoskól aýylynyń or­ta­lyǵynan salynyp jatqan dári­ger­lik ambýlatorııaǵa Enjil Sábıt­uly­nyń esimi berilse degen usy­nysymyz bar. Bul is sheshimin tap­­sa, nur ústine nur bolar edi.

Jalpy jergilikti jastardy dáriger­likke yntalandyrý úshin aýyl-aımaqqa eńbegi sińgen Saılaý Sábıtuly syndy mamandardy ónege etý qajet. Sol úshin kópshilik emdeletin Ulytaý aýdandyq aýrýhanasy qabyrǵasyna eskertkish taqta ornatý da – ýaqyt talaby.

Abdýlla JANALIN

Ulytaý oblysy,

Ulytaý aýdany,

Qoskól aýyly