Qarjy mınıstrligi 2024 jyldyń 1 qańtaryndaǵy jaǵdaı boıynsha Ulttyq qordyń túsimderi jáne ony paıdalaný týraly esepti jarııalady. 2023 jyly qorǵa 6,41 trln teńge túsken, onyń 4,56 trıllıony – munaı sektorynan tikeleı túsken tabys. 1,82 trln teńge – ınvestısııalyq kiris. 4,07 trln teńge transfert esebinde paıdalanylǵan.
Ekonomıst Ǵalymjan Aıtqazınniń aıtýynsha, bul rette Qarjy mınıstrligi 2023 jyldyń sońǵy úsh aıynda «QazMunaıGaz» aksııalaryn satyp alý úshin Ulttyq qordan aýdarylǵan 1,3 trln teńge týraly lám-mım demeıdi.
«Bul mańyzdy, óıtkeni qarajat ekonomıkaǵa baǵyttaldy, naqtylaǵanda bıýdjetke osy aksııalardyń burynǵy ıesi «Samuryq-Qazynanyń» dıvıdendteri arqyly tústi. QMG ulttyq kompanııasy KASE bırjasyna 2023 jylǵy 22 jeltoqsanda «Samuryq-Qazyna» qorynyń Qarjy mınıstrliginiń paıdasyna 23 466 133 aksııalaryn bergen múddeli tarappen mámile jasalǵany týraly habarlady. Mámileniń jalpy somasy – 249,9 mlrd teńge, al bir aksııanyń baǵasy 10 653,65 boldy. QMG aksııalary boıynsha jabylý baǵasy 22 jeltoqsanda KASE bırjasynda 11 540-ty quraǵanyn eskersek, naryqtyq baǵaǵa dıskont 7,7 paıyzdy qurady dep aıtýǵa bolady. Osylaısha, «Samuryq-Qazyna» AQ qorynyń QMG aksııalaryn ıelenýiniń jańa úlesi 71,27 paıyzdan 67,42 paıyzǵa deıin tómendedi. Tıisinshe, Qarjy mınıstrliginiń jańa úlesi 20 paıyzǵa deıin ósti», deıdi sarapshy.
Aıtýynsha, «Samuryq-Qazyna» qorynyń Ulttyq qordaǵy QMG aksııalaryn Qarjy mınıstrligine satýy arqyly memlekettik bıýdjetke aqsha túsirýi – osy tutas shemadaǵy atap ótýge bolatyn jalǵyz oń nárse. Endi 20 paıyz kólemindegi aksııalarǵa ıelik etý Qarjy mınıstrligine dıvıdendterdi tikeleı alý quqyǵyn beredi.
«Alaıda tutastaı alǵanda, bul shematoz kompanııa aksıonerlerine qatysty óreskel buzýshylyq bolyp sanalady, óıtkeni qor aksııalardy naryqtyq emes jáne dıskonttyq baǵamen satady.
Buǵan qosa, osy shema barysynda bıýdjet tapshylyǵyn jabý úshin bolashaq urpaqtyń aqshasy Ulttyq qordan alynady. Al Ulttyq Bank bırjada sheteldik valıýtany satyp, ulttyq valıýtany jasandy túrde nyǵaıta túsedi», deıdi Tengenomika telegram arnasynyń avtory.
Shyn máninde, 2023 jyly paıdalanylǵan Ulttyq qor aqshasynyń jalpy kólemi – 5,3 trln teńge. Bul Ulttyq qorǵa munaı sektorynan túsken 4,5 trln teńge mólsherindegi tikeleı túsimnen edáýir kóp (ınvestısııalyq tabysty esepke almaǵanda). Bul rette jaqsy deńgeıde qalyptasyp otyrǵan ınvestısııalyq tabys úshin qýanýǵa bolady deıdi sarapshylar. О́ıtkeni bıyldan bastap ınvestısııalyq tabystyń 50 paıyzy 18 jasqa deıingi balalar úshin jınalady.
Munaı-gaz salasynyń sarapshysy Nurlan Jumaǵulovtyń esepteýinshe, «Ulttyq qor – balalarǵa» jobasynyń ıgiligin el boıynsha 18-ge tolmaǵan 6,5 mln bala kóredi jáne olardyń shotyna bıyldyń ózinde 300 dollardaı qarajat túsedi (árqaısysyna).
«Bıyl Ulttyq qor túsimi rekordtyq deńgeıde boldy: 6,4 trln teńge. Buǵan úsh toqsannyń qorytyndysy boıynsha 1,8 trln teńge kóleminde túsken ınvestısııalyq tabys sebep. Áli tórtinshi toqsannyń da nátıjesi shyǵady. Eger ınvestısııalyq kiristilik ózgermese, onda 18 jasqa deıingi 6,5 mln bala osy jyly óz shottaryna 300 dollar alady. 2024 jyldyń 1 qańtaryndaǵy jaǵdaı boıynsha Ulttyq qor aktıvi 29,1 trln teńgeni nemese 63,3 mlrd dollardy qurady», deıdi sarapshy.